قضا و قدر در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

واژه «[[قضا]]» در [[قرآن مجید]] با معناهایی پرشمار به کار رفته است. به نظر می‌رسد که همه این معانی به ریشه‌ای یگانه بازمی‌گردند. [[احمد بن فارس بن زکریا]]، از لغت‌شناسان مشهور [[زبان عرب]]، در کتاب معجم مقاییس اللغه، که آن را برای ریشه‌یابی الفاظ [[زبان عربی]] و به‌ویژه واژه‌های [[قرآنی]] نگاشته است، درباره ریشه لغوی واژه قضا می‌گوید:

برای همه این معانی به ظاهر گوناگون لفظ «قضا»، یک ریشه بیشتر وجود ندارد، و هر کاری که با نهایت [[اتقان]] و [[استحکام]]، با [[پایداری]] و [[استواری]] خاصی انجام گیرد، به آن «قضا» می‌گویند. مثلاً از آنجا که [[آسمان‌ها]] با استواری خاصی [[آفریده]] شده‌اند، [[خداوند]] [[خلقت]] آنها را با لفظ «قضی» بیان نموده است؛ چنان‌که می‌فرماید: {{متن قرآن|فَقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ}}<ref>«آنگاه آنها را در دو روز (به گونه) هفت آسمان برنهاد» سوره فصلت، آیه ۱۲.</ref>. از آنجا که [[حکم]] [[قاضی]] معمولاً استحکام خاصی دارد و لازم الاجرا است، حکم او را «قضا» و شخص او را «قاضی» می‌نامند. اگر در زبان عرب به [[مرگ]] «قضا» می‌گویند، از این نظر است که مرگ در موجودات زنده به صورت یک [[ناموس]] طبیعی تغییرناپذیر شناخته شده است<ref>احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۵، ص۹۹، به نقل از سرنوشت از دیدگاه علم و فلسفه، ص۶۰-۵۹.</ref>.