بنی‌عنس در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۹: خط ۹:
«[[عنس]]» از شاخه‌های [[قبیله مذحج]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۳۹۵.</ref> و در شمار [[قبایل قحطانی]] است که نسب از عنس بن مالک ([[مذحج]]) بن أدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان می‌‌برند.<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۳۷۹.</ref> برخی منابع از نام اصلی عنس با نام زید یاد کردند.<ref>بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۱۵۷؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> وی دارای فرزندانی به نام‌های سعد الأکبر، سعد الأصغر، [[عمرو]]، [[عامر]]، [[معاویه]]، [[عزیز]]، عتیک، شهاب، مالک، [[یام]]، جشم و القرّیّه بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> که [[نسل]] او را استمرار دادند. این [[قبیله]] دارای شاخه‌ها و شعبات متعددی است که از جمله مهمترین آنان می‌‌توان از قبایلی مانند [[بنی مالک بن عنس]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۴۱۴.</ref> [[بنی عزیز بن عنس]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> بنی الصحم بن قرّة بن عزیز بن عنس،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷. ابن حزم از آن با نام "بنی الصحیم بن قرّة بن عزیز بن عنس" یاد کرده است. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> بنی یاسر بن [عمار بن] مالک،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> [[بنی عبداللّه بن سعد]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۶؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۸۶.</ref> بنی القَریه،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵. قلقشندی از این طایفه با نام "القویّه" یاد کرده است. (قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۷۱).</ref> بنی یام،<ref>قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۴۴۹؛ اشرف الرسولی، طرفة الأصحاب فی معرفة الأنساب‌، ص۶۵.</ref> بنی صعب،<ref>اشرف الرسولی، طرفة الأصحاب فی معرفة الأنساب‌، ص۶۵.</ref> بنی سعد بن عنس<ref>عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۸۶.</ref> و [[بنی سعید بن عمار یاسر]] در [[اندلس]]<ref>لسان الدین ابن الخطیب، الإحاطه فی أخبار غرناطه، ج۱، ص۸۸.</ref> یاد کرد. نهدیّون، قرِّیُّون، لمیسیُّون هم از دیگر بطون این [[قبیله]] به شمار رفته‌اند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۹۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.
«[[عنس]]» از شاخه‌های [[قبیله مذحج]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۳۹۵.</ref> و در شمار [[قبایل قحطانی]] است که نسب از عنس بن مالک ([[مذحج]]) بن أدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان می‌‌برند.<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۳۷۹.</ref> برخی منابع از نام اصلی عنس با نام زید یاد کردند.<ref>بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۱۵۷؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> وی دارای فرزندانی به نام‌های سعد الأکبر، سعد الأصغر، [[عمرو]]، [[عامر]]، [[معاویه]]، [[عزیز]]، عتیک، شهاب، مالک، [[یام]]، جشم و القرّیّه بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> که [[نسل]] او را استمرار دادند. این [[قبیله]] دارای شاخه‌ها و شعبات متعددی است که از جمله مهمترین آنان می‌‌توان از قبایلی مانند [[بنی مالک بن عنس]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۴۱۴.</ref> [[بنی عزیز بن عنس]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> بنی الصحم بن قرّة بن عزیز بن عنس،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷. ابن حزم از آن با نام "بنی الصحیم بن قرّة بن عزیز بن عنس" یاد کرده است. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> بنی یاسر بن [عمار بن] مالک،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵.</ref> [[بنی عبداللّه بن سعد]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۶؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۸۶.</ref> بنی القَریه،<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵. قلقشندی از این طایفه با نام "القویّه" یاد کرده است. (قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۷۱).</ref> بنی یام،<ref>قلقشندی، نهایة الارب، ج۱، ص۴۴۹؛ اشرف الرسولی، طرفة الأصحاب فی معرفة الأنساب‌، ص۶۵.</ref> بنی صعب،<ref>اشرف الرسولی، طرفة الأصحاب فی معرفة الأنساب‌، ص۶۵.</ref> بنی سعد بن عنس<ref>عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۸۶.</ref> و [[بنی سعید بن عمار یاسر]] در [[اندلس]]<ref>لسان الدین ابن الخطیب، الإحاطه فی أخبار غرناطه، ج۱، ص۸۸.</ref> یاد کرد. نهدیّون، قرِّیُّون، لمیسیُّون هم از دیگر بطون این [[قبیله]] به شمار رفته‌اند.<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۹۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.


==[[مساکن]] [[عنس]]==
==مساکن و منازل==
از برجسته‌ترین این سکونتگاهها، می‌‌توان به مِخْلاف "عَنْس"<ref>حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۱۶۱؛ يعقوبى، البلدان، ص۱۵۵.</ref> نزدیک ذَمار اشاره کرد. این مخلاف در نجد يمن در دو فرسخی شرق [[ذمار]] قرار داشت. این [[سرزمین]] وسیع که از طرف شمال به الثنیّه -شامل بیکلی، الطیبار و جیره- و از طرف جنوب به [[کوه]] معروف میتم و از ناحیه شرق به ثات<ref>این منطقه در زمان حیات مؤلف (قرن چهارم هجری)، محل اسکان طوایفی از بطون عنس همچون نهديون، قرِّيُّون، لَّميسيُّون و ياميّون بود. (حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۹۲.)</ref> -سرزمینی با روستاهای بسیار، از جمله المنشر، الأهجر، بشار و بوسان و کوه معروف به إسبيل در وسط آن- محدود می‌‌شد، زیست گاه اعضای [[قبیله عنس]] در کنار مردمانی دیگر از [[قبایل]] دیگر نظیر بني عنم و بني طيبه و بني سرحه بود.<ref>حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۹۲.</ref> ضمن این که "رداع" در [[یمن]] نجدیه<ref>حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۵۵. عمر رضا کحاله از این مکان با نام "رذاع" نام برده است. (کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۴۷.)</ref> و قريه بزرگ "هروج"‌<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۲۳۹.</ref> و نیز "[[بینون]]"<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۴۷.</ref>، مخلاف "ذار"<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۴۷.</ref> و ابتدای مخالیف ذمّار<ref>این منطقه سرسبز و آباد تا زمان حیات همدانی همچنان سکونت گاه شماری از مردم عنس بود. (حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۱۰۴.)</ref> از دیگر سكونت‌گاههای اين قبيله در یمن برشمرده شده است. پس از [[فتوحات اسلامی]] بسیاری از آنان در [[شام]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و اليمن الكبير، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۳۹۵</ref> [[مصر]]،<ref>ر. ک. سمعانی، الانساب، ج۹، ص۳۹۶.</ref> [[کوفه]]<ref>ر. ک. خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۱۳۶.</ref> و جمعی نیز بعدها در [[افریقا]]<ref>ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۴، ص۲۸۶.</ref> و [[اندلس]] در سمت قلعه يحصب<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۶؛ لسان الدين ابن الخطيب، الإحاطة في أخبار غرناطه، ج۱، ص۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۹۲.</ref> ساکن شدند.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.
از برجسته‌ترین این سکونت‌گاه‌ها، می‌‌توان به مِخْلاف "عَنْس"<ref>حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۱۶۱؛ يعقوبى، البلدان، ص۱۵۵.</ref> نزدیک ذَمار اشاره کرد. این مخلاف در نجد يمن در دو فرسخی شرق [[ذمار]] قرار داشت. این [[سرزمین]] وسیع که از طرف شمال به الثنیّه -شامل بیکلی، الطیبار و جیره- و از طرف جنوب به [[کوه]] معروف میتم و از ناحیه شرق به ثات<ref>این منطقه در زمان حیات مؤلف (قرن چهارم هجری)، محل اسکان طوایفی از بطون عنس همچون نهديون، قرِّيُّون، لَّميسيُّون و ياميّون بود. (حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۹۲.)</ref> -سرزمینی با روستاهای بسیار، از جمله المنشر، الأهجر، بشار و بوسان و کوه معروف به إسبيل در وسط آن- محدود می‌‌شد، زیست گاه اعضای [[قبیله عنس]] در کنار مردمانی دیگر از [[قبایل]] دیگر نظیر بني عنم و بني طيبه و بني سرحه بود.<ref>حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۹۲.</ref> ضمن این که "رداع" در [[یمن]] نجدیه<ref>حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۵۵. عمر رضا کحاله از این مکان با نام "رذاع" نام برده است. (کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۴۷.)</ref> و قريه بزرگ "هروج"‌<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۲۳۹.</ref> و نیز "[[بینون]]"<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۴۷.</ref>، مخلاف "ذار"<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۴۷.</ref> و ابتدای مخالیف ذمّار<ref>این منطقه سرسبز و آباد تا زمان حیات همدانی همچنان سکونت گاه شماری از مردم عنس بود. (حسن بن احمد همدانى، صفة جزيرة العرب، ص۱۰۴.)</ref> از دیگر سكونت‌گاههای اين قبيله در یمن برشمرده شده است. پس از [[فتوحات اسلامی]] بسیاری از آنان در [[شام]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و اليمن الكبير، ج‌۱، ص۳۳۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۵؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۳۹۵</ref> [[مصر]]،<ref>ر. ک. سمعانی، الانساب، ج۹، ص۳۹۶.</ref> [[کوفه]]<ref>ر. ک. خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۱۳۶.</ref> و جمعی نیز بعدها در [[افریقا]]<ref>ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۴، ص۲۸۶.</ref> و [[اندلس]] در سمت قلعه يحصب<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۶؛ لسان الدين ابن الخطيب، الإحاطة في أخبار غرناطه، ج۱، ص۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۹۲.</ref> ساکن شدند.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.


==[[اسلام]] [[قبیله عنس]]==
==[[اسلام]] [[قبیله عنس]]==
۲۲۷٬۷۳۷

ویرایش