←ابعاد سیاسی قیام امام حسین
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
===[[ابعاد اجتماعی قیام امام حسین]]=== | ===[[ابعاد اجتماعی قیام امام حسین]]=== | ||
====[[نقش زنان در قیام امام حسین]]==== | ====[[نقش زنان در قیام امام حسین]]==== | ||
===[[ابعاد | === ابعاد سیاسی قیام امام حسین === | ||
{{اصلی|ابعاد سیاسی قیام امام حسین}} | |||
اگر سخنان و مواضع [[امام حسین]]{{ع}} پس از به [[خلافت]] رسیدن یزید و [[دعوت]] [[حاکم]] یزید بر [[مدینه]] از [[امام]] برای [[بیعت]] تا فرود آمدن آن حضرت بر خاک کربلا را که بر آن در برابر [[امویان]] ایستاد، بررسی کنیم، میبینیم [[انگیزه قیام امام حسین]]{{ع}} بر ضد [[حکومت امویان]] که به شهادت امام در [[واقعه عاشورا]] انجامید، دو عامل بنیادی داشت: عامل [[سیاسی]] و عامل انقلابی. | |||
# عامل سیاسی: نخستین کاری که [[یزید بن معاویه]] پس از در دست گرفتن زمام خلافت بدان اهتمام ورزید، [[تحمیل]] بیعت بر [[مردمان]] [[مکه]] و مدینه بود. مکه و مدینه در اعطا یا سلب [[مشروعیت]] از مرکز خلافت در [[شام]]، نقطه ثقل سیاسی بودند. آنچه برای یزید اهمیت فزونتری داشت، بیعت سه نفر بود: امام حسین{{ع}}، [[عبدالرحمن بن ابی بکر]] و [[عبدالله بن زبیر]]. امام حسین{{ع}} در پاسخ به [[ولید بن عتبه]] مبنی بر بیعت کردن با یزید فرمود: «ما [[اهل بیت]] نبوتیم و معدن [[رسالت]] و جایگاه آمد و شد [[فرشتگان]] و فرودگاه [[رحمت]]. [[خداوند]] با ما آغاز کرد و به پایان برد. یزید مردی شرابخوار و آدمکش است که آشکارا [[فسق]] و [[فجور]] میکند؛ پس چونان [[منی]] با چونان اویی بیعت نمیکند»<ref>ابن اعثم کوفی، محمد بن علی، الفتوح، ج۱۸، ص۵.</ref>. بنابراین، امام حسین{{ع}} در هیچ صورتی با یزید بیعت نمیکرد و یزید نیز امام را بدون بیعت رها نمینمود، حال هر پیامدی که میخواهد، داشته باشد<ref>[[محمد مهدی آصفی|آصفی، محمد مهدی]]، [[بر آستان عاشورا ج۳ (کتاب)|بر آستان عاشورا ج۳]]، ص ۱۳۹-۱۵۱.</ref>. | |||
# عامل انقلابی: عامل دوم [[نهضت]] و قیام امام حسین{{ع}}، همان «[[امر به معروف و نهی از منکر]]» بود تا بدین روی، [[امت]] را برانگیزد و [[آگاه]] سازد و حالت رکود، [[جمود]] و [[تسلیم]] آن را بشکند. مشخص شد که [[حاکمان اموی]] چگونه [[تهدید]]، [[قتل]] و [[فساد]] را در [[جامعه]] رواج دادند و توانستند [[جامعه اسلامی]] را [[سست]] و نا [[استوار]] سازند و [[روح]] [[مقاومت]]، [[قیام]] و [[نافرمانی]] آن را از میان برند و [[روحیه]] [[تسلیم]] و کرنش در برابر واقعیت فساد [[حاکم]] را بپراکنند. هنگامی که [[سخنان امام حسین]]{{ع}} در مسیر خویش از [[مدینه]] تا [[کربلا]] را بررسی میکنیم، در مییابیم که مسئله عدم [[پذیرش بیعت]] و [[اعلان]] آن به عنوان موضعی [[سیاسی]] بر ضد [[نظام حاکم]]، بیانگر تمامی ابعاد قیام و [[نهضت حسینی]] نیست، بلکه این [[نهضت]]، بُعد دیگری نیز دارد که همان [[امر به معروف و نهی از منکر]] است تا بدین روی، مسلمانان برای مبارزه و [[رویارویی]] با [[نظام]] [[طاغوت]] برانگیخته شوند و آن را براندازند. [[امام حسین]]{{ع}} در [[وصیت نامه]] خویش که پیش از خروج از مدینه به سوی [[مکه]] آن را نزد برادرش [[محمد بن حنفیه]] به [[امانت]] نهاد، میفرماید: «من برای [[سرکشی]]، خود پسندی و [[فساد]] و [[ستم]] قیام نکردم، بلکه تنها برای [[طلب]] [[اصلاح]] در [[امت]] جدم محمد{{صل}} قیام کردهام و بر آنم تا امر به معروف و نهی از منکر کنم و به [[سیره]] جدم محمد و سیره پدرم [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} عمل نمایم»<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل، ج۱، ص۱۸۸؛ ابن اعثم کوفی، محمد بن علی، الفتوح، ج۵، ص۳۳-۳۴؛ قمی، شیخ عباس، نفس المهموم، ص۷۴؛ عسکری، سید مرتضی، معالم المدرستین، ج۳، ص۶۱؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۲۹.</ref>.<ref>[[محمد مهدی آصفی|آصفی، محمد مهدی]]، [[بر آستان عاشورا ج۳ (کتاب)|بر آستان عاشورا ج۳]]، ص ۱۵۳-۱۶۰.</ref> | |||
== راه و روش قیام == | == راه و روش قیام == | ||