←مقدمه
(←مقدمه) |
|||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[امام]] و [[امّت]]، هر یک در قبال دیگری [[وظایف]] و حقوقی دارند. این [[حقوق]] و [[تکالیف]] در متون [[اسلامی]] مورد توجّه قرار گرفته است؛ البتّه روشن است که [[امام]] تکالیف و وظایف الهی خود را به خوبی انجام میدهد؛ چون او [[معصوم]] است و هرگز [[وظیفه]] [[واجب]] خود را ترک نخواهد کرد؛ امّا [[مردم]] همواره در طول [[تاریخ]]، معالاسف از [[وظایف]] و تکالیف خود در قبال [[امامت]] تخلّف کردهاند و همین انجام ندادن تکالیف به حرکت استکمالی [[بشر]] لطمات جبرانناپذیری وارد کرده است<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی ۵]]، ص۸۶.</ref>. لذا هم [[شناخت]] این حقوق ضروری است و هم ادای آنها و جز با این [[معرفت]] و ادا، [[رستگاری]] در کار نیست. [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] {{صل}} فرمود: "هیچ بندهای از عمل خود بهرهای نمیبرد مگر با شناختش نسبت به [[حق]] ما"<ref>{{متن حدیث|لَا يَنْتَفِعُ عَبْدٌ بِعَمَلِهِ إِلَّا بِمَعْرِفَتِهِ بِحَقِّنَا}}؛ امالی، مفید، ص ۴۴ ح ۲.</ref>.<ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۴۲.</ref> | [[امام]] و [[امّت]]، هر یک در قبال دیگری [[وظایف]] و حقوقی دارند. این [[حقوق]] و [[تکالیف]] در متون [[اسلامی]] مورد توجّه قرار گرفته است؛ البتّه روشن است که [[امام]] تکالیف و وظایف الهی خود را به خوبی انجام میدهد؛ چون او [[معصوم]] است و هرگز [[وظیفه]] [[واجب]] خود را ترک نخواهد کرد؛ امّا [[مردم]] همواره در طول [[تاریخ]]، معالاسف از [[وظایف]] و تکالیف خود در قبال [[امامت]] تخلّف کردهاند و همین انجام ندادن تکالیف به حرکت استکمالی [[بشر]] لطمات جبرانناپذیری وارد کرده است<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی ۵]]، ص۸۶.</ref>. لذا هم [[شناخت]] این حقوق ضروری است و هم ادای آنها و جز با این [[معرفت]] و ادا، [[رستگاری]] در کار نیست. [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] {{صل}} فرمود: "هیچ بندهای از عمل خود بهرهای نمیبرد مگر با شناختش نسبت به [[حق]] ما"<ref>{{متن حدیث|لَا يَنْتَفِعُ عَبْدٌ بِعَمَلِهِ إِلَّا بِمَعْرِفَتِهِ بِحَقِّنَا}}؛ امالی، مفید، ص ۴۴ ح ۲.</ref>.<ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۴۲.</ref> | ||
== معناشناسی == | |||
{{اصلی|اهل بیت در لغت}} | |||
اهل بیت، ترکیبی از دو واژۀ "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج۲، ص۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج۱، ص۵۴۵، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (مقاله)|مقاله «اهل بیت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۷۶ - ۹۵؛ [[سید عباس رضوی|رضوی]] و [[سید علی احمدی امیری|احمدی امیری]]، [[اهل بیت - رضوی و احمدی امیری (مقاله)|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۴۶۱ ـ ۴۷۹.</ref> و در اصطلاح در مورد [[خاندان پیامبر اسلام]] به کار میرود<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۱ (کتاب)|ادب فنای مقربان ج۱]]، ص ۱۰۹-۱۱۱.</ref>. | |||
== شمارش و دستهبندی [[حقوق اهل بیت]] == | == شمارش و دستهبندی [[حقوق اهل بیت]] == | ||