سرقت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

[[سرقت]] در لغت به معنای پنهان شدن،<ref>القاموس المحیط، ج۳، ص۲۴۴؛ تاج العروس، ج۱۳، ص۲۱۳، «سرق».</ref> بر گرفتن چیزی از دیگری در خفا و [[پوشش]]<ref>معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۵۴؛ القاموس المحیط، ج۳، ص۲۴۴، «سرق».</ref> و به ناحق آمده است؛<ref>مفردات، ص۴۰۸؛ التحقیق، ج۵، ص۱۳۵، «سرق».</ref> اعم از اینکه چیز ربوده شده [[مال]] باشد یا غیر مال.<ref>معجم المصطلحات، ج۲، ص۲۶۳، «السرقه».</ref> بر همین اساس به ربودن مخفیانه [[اخبار]] «[[استراق سمع]]» گفته می‌شود.<ref>معجم مقاییس اللغه، ج۳، ص۱۵۴؛ التحقیق، ج۵، ص۱۳۵.</ref>[[سرقت]] در اصطلاح [[فقه]] به ربودن مخفیانه مالِ * غیر به ناحق، اطلاق شده است؛<ref>مسالک الافهام، کاظمی، ج۴، ص۲۰۳؛ جامع المدارک، ج۷، ص۱۳۷؛ الاقناع، ج۲، ص۱۹۴.</ref> اعم از اینکه مال یادشده به نصاب خاص رسیده باشد، یا به آن نرسد. <ref>القاموس الفقهی، ص۱۷۱؛ معجم الفاظ الفقه، ص۲۲۸.</ref> سرقت از یک منظر به «صغرا» و «کبرا» قسمت شده است. سرقت صغرا به سرقت مال در غیر راه‌ها گفته می‌شود و سرقت کبرا به ربودن [[اموال]] دیگران در میان راه که به آن «[[قطع طریق]]» و به سارقان آن «قُطّاع الطریق» گفته می‌شود.<ref>المبسوط، سرخسی، ج۹، ص۱۳۳؛ معجم المصطلحات، ج۲، ص۲۶۴-۲۶۵.</ref> «[[اختلاس]]» و «استلاب» نیز به معنای ربودن چیزی از دیگری هستند؛<ref>معجم الفاظ الفقه، ص۳۵؛ معجم المصطلحات، ج۱، ص۹۷.</ref> با این تفاوت که سرقت، ربودن مخفیانه است و اختلاس و استلاب ربودن آشکار.<ref>لسان العرب، ج۱۰، ص۱۵۶؛ تاج العروس، ج۱۳، ص۲۱۳، «سرق».</ref> برخی دیگر اختلاس را ربودن چیزی از دیگری در حضور او دانسته‌اند؛ آشکار باشد یا در [[نهان]].<ref>معجم المصطلحات، ج۱، ص۹۷.</ref>[[خیانت]] * نیز نوعی سرقت به شمار می‌رود؛ با این تفاوت که [[خائن]] کسی است که آنچه را بر آن [[امین]] شمرده شده می‌رباید؛ ولی سارق هرکسی است که چیزی را از دیگری می‌دزدد، بنابراین هر خائنی سارق است؛ ولی هر سارقی خائن نیست.<ref>معجم الفروق اللغویه، ص۲۲۸.</ref> از موضوع سرقت در [[قرآن کریم]] بیشتر با ماده «س - ر - ق» و مشتقات آن، مانند «اِن یَسرِق فَقَد سَرَقَ اَخٌ لَهُ» (یوسف / ۱۲، ۷۷) و «و السّارِقُ و السّارِقَةُ فاقطَعوا اَیدِیَهُما» ([[مائده]] / ۵، ۳۸) و گاه با عناوین عام و کلی یاد شده است؛ مانند «غُلول» که به معنای [[خیانت]] و [[سرقت]] آمده است ([[آل‌عمران]] / ۳، ۱۶۱)<ref>نک: روض الجنان، ج۵، ص۱۳۱-۱۳۳؛ التفسیر الکبیر، ج۹، ص۷۲.</ref>، «فاحشه» ([[شوری]] / ۴۲، ۳۷) که در [[روایات]] به [[زنا]] و سرقت [[تفسیر]] شده است،<ref>الکافی، ج۲، ص۲۷۸، ۴۴۲؛ وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۳۲۳؛ ج۱۶، ص۸۰.</ref> [[گناه کبیره]]: «اِن تَجتَنِبوا کَبائِرَ ما تُنهَونَ عَنهُ» ([[نساء]] / ۴، ۳۱) که بر پایه روایات، یکی از مصادیق آن سرقت است،<ref>وسائل‌الشیعه، ج۱۵، ص۳۲۹؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۳، ص۳۵۰.</ref> [[کم‌فروشی]] و کم‌گذاشتن از [[حق دیگران]] ([[هود]] / ۱۱، ۸۵) و خوردن [[اموال]] دیگران به [[باطل]] (بقره / ۲، ۱۸۸؛ نساء / ۴، ۲۹) که یکی از مصادیق آن خوردن اموال[[سرقت]] شده است.<ref>التبیان، ج۲، ص۱۳۸؛ کنزالعرفان، ج۲، ص۳۳؛ التفسیرالکبیر، ج۱۰، ص۶۹.</ref> در این [[آیات]]، از برخی مباحث مربوط به سرقت، مانند پیشینه سرقت در میان [[جوامع]] پیشین، آثار سرقت و برخی [[احکام فقهی]] آن سخن به میان آمده است. افزون بر این، موضوعات و مفاهیمی دیگر، همچون آدم‌ربایی، [[استراق سمع]]، محاربه و خیانت نیز با موضوع مورد بحث پیوند دارند که در مدخل‌های مستقل بررسی شده‌اند.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[سرقت (مقاله)|مقاله «سرقت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵، ص.</ref>