فساد مالی: تفاوت میان نسخه‌ها

فساد مالی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۲

۵۷۸ بایت حذف‌شده ، ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳

←‏مقدمه

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 ==مقدمه==
-کلمه "[[فساد]]" از ریشه "فسد" بوده که به‌معنای تباه ساختن، به‌ستم [[مال]] کسی را گرفتن و جلوگیری کردن از انجام [[اعمال]] درست و سالم است<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۱۱، ص۱۷۱۵۰.</ref>. فساد در زبان [[انگلیسی]] با عنوان «Corruption» و ریشه لاتینی «Rumpere» مطرح می‌شود، که به‌معنای شکستن و نقض کردن است. چیزی که شکسته یا نقض می‌شود، می‌تواند [[قوانین]] و مقرّرات یا [[قواعد]] [[اداری]] باشد<ref>تانزی، ویتو، «مسأله فساد، فعالیت‌های دولتی و بازار آزاد»، ترجمه بهمن آقایی، مجله اطلاعات سیاسی-اقتصادی، ش۱۴۹، ص۱۸۲-۱۸۳.</ref>. بدین معنا، فساد یعنی هر پدیده‌ای که مجموعه‌ای را از اهداف و کارکردهای خود بازدارد. اما در اصطلاح، به هر نوع تصرّف غیر قانونی در [[اموال دولتی]] و [[سوء استفاده]] از موقعیّت و استفاده غیر قانونی از [[اختیارات]] و [[قدرت]] در جهت استفاده از امکانات [[مالی]] اطلاق می‌شود؛ که دارای مصادیقی چون [[اختلاس]]، [[رشوه]]، اخّاذی و رانت‌های [[اقتصادی]]، برداشت و دخل و تصرّف غیر قانونی در وجوه و [[اموال]]، استفاده از امتیازات و بهره‌برداری‌های مالی و اشکال گوناگون دیگر است<ref>دادگر، حسن؛ معصومی‌نیا، غلام‌علی، فساد مالی، ص۱۶.</ref>.
+کلمه "[[فساد]]" از ریشه "فسد" بوده که به‌معنای تباه ساختن، به‌ستم [[مال]] کسی را گرفتن و جلوگیری کردن از انجام [[اعمال]] درست و سالم است<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۱۱، ص۱۷۱۵۰.</ref>. بدین معنا، فساد یعنی هر پدیده‌ای که مجموعه‌ای را از اهداف و کارکردهای خود بازدارد. اما در اصطلاح، به هر نوع تصرّف غیر قانونی در [[اموال دولتی]] و [[سوء استفاده از موقعیّت]] و [[استفاده غیر قانونی از اختیارات]] و [[قدرت]] در جهت استفاده از امکانات [[مالی]] اطلاق می‌شود؛ که دارای مصادیقی چون [[اختلاس]]، [[رشوه]]، اخّاذی و رانت‌های [[اقتصادی]]، برداشت و دخل و تصرّف غیر قانونی در وجوه و [[اموال]]، استفاده از امتیازات و بهره‌برداری‌های مالی و اشکال گوناگون دیگر است<ref>دادگر، حسن؛ معصومی‌نیا، غلام‌علی، فساد مالی، ص۱۶.</ref>.
 فساد مالی، پدیده‌ای پیچیده، چند بُعدی و دارای علل و آثار چندگانه است که در اوضاع مختلف، نقش و نمودهای متفاوتی می‌یابد. فساد مالی، گاهی به صورت معضل ساختاری [[سیاست]] یا [[اقتصاد]] و گاهی به‌صورت مسأله‌ای [[فرهنگی]] و [[اخلاقی]] فردی تلقّی می‌شود و می‌تواند [[مشروعیّت]] [[نظام]] را به‌خطر بیندازد<ref>دادگر، حسن، «رویکرد اقتصادی به شیوع فساد مالی در کشور»، مجله اقتصاد اسلامی، شماره ۱۱، ص۹۷-۱۱۶.</ref>.[۴] گرچه شکلی که فساد مالی به خود گرفته در طول [[تاریخ]] و از یک [[قوم]] به قوم دیگر [[تغییر]] یافته است؛ لیکن هم در نظام‌های [[حکومتی]] سلطه‌طلب و هم در نظام‌های حکومتی [[دموکراتیک]] [[بیماری]] شایعی به‌شمار می‌آید که افزایش‌های چشم‌گیری در بروز آن غالباً با تغییر [[ساختار قدرت]] [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] ملازمه دارد<ref>مؤسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد، فساد مالی و اقتصادی (ریشه‌ها پیامدها، پیشگیری و مقابله)، ج۲، ص۱۳.</ref>.