←مقدمه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
واژه «بازار» که ریشه [[ایرانی]] باستانی دارد، به معنای جایگاه [[داد و ستد]] است | واژه «بازار» که ریشه [[ایرانی]] باستانی دارد، به معنای جایگاه [[داد و ستد]] است<ref>اساس اشتقاق فارسی، ج ۱، ص۲۱۹، ۳۰۲، ۵۵۸.</ref>. این واژه با گونههای مختلف در گویشهای محلی [[ایران]] و زبانهای پیرامونی حضور داشته<ref>منظومه درخت آرسوریک، ص۷۶ ـ ۷۷، ۱۰۴؛ اساس اشتقاق فارسی، ج ۱، ص۲۱۹.</ref> و از یک سو به عربی، ترکی عثمانی و انگلیسی و از سوی دیگر به سرزمینهای هند راه یافته است<ref>۰. Britannica: Bazzar.</ref>. «سُوق» معادل عربی آن، اسم مصدر از «سَوْق» به معنای راندن و حرکت دادن به پیش است<ref>التحقیق، ج ۶، ص۲۷۱، «سوق».</ref> و در وجه این نامگذاری گفته شده که کالاها برای [[خرید و فروش]] به بازار «سَوْق» داده میشوند.<ref> لسان العرب، ج ۶، ص۴۳۵؛ التحقیق، ج ۶، ص۲۷۳، «سوق».</ref> برخی نیز احتمال دادهاند این کلمه از آرامی وارد عربی شده باشد<ref>واژههای دخیل، ص۲۷۴؛.Encyclopedia of Islam:Sük</ref>. | ||
بازارهای سنتی غالباً از دو راسته دکانهای بسیار تشکیل شده که سقفی آن دو را به یکدیگر میپیوندد <ref>لغتنامه، ج ۳، ص۳۵۲۱، «بازار».</ref>. اجزای گوناگون بازارها عبارت بودند از راستهها به عنوان اصلیترین عنصر که از تقاطع آنها چار سو (چهار سوق) پدید میآمد، رسته (محل استقرار صنف)، دالان، سرا (خان یا تجارتخانه)، خانبار (کالنبار) به عنوان محل [[انبار]] یا پردازش کالا، [[تیم]] یا تیمچه به عنوان محل کار صنعتکاران ظریفکار و دکانهای مختلف که هر دسته از آنها به عرضه کالای معینی میپرداختند. در کنار این عناصر [[مسجد]]، حمام، قهوهخانه، خوراکپزخانه و واحدهای [[فرهنگی]] یا خدماتی وجود داشت<ref>از شار تا شهر، ص۴۶ ـ ۴۷.</ref>. | بازارهای سنتی غالباً از دو راسته دکانهای بسیار تشکیل شده که سقفی آن دو را به یکدیگر میپیوندد <ref>لغتنامه، ج ۳، ص۳۵۲۱، «بازار».</ref>. اجزای گوناگون بازارها عبارت بودند از راستهها به عنوان اصلیترین عنصر که از تقاطع آنها چار سو (چهار سوق) پدید میآمد، رسته (محل استقرار صنف)، دالان، سرا (خان یا تجارتخانه)، خانبار (کالنبار) به عنوان محل [[انبار]] یا پردازش کالا، [[تیم]] یا تیمچه به عنوان محل کار صنعتکاران ظریفکار و دکانهای مختلف که هر دسته از آنها به عرضه کالای معینی میپرداختند. در کنار این عناصر [[مسجد]]، حمام، قهوهخانه، خوراکپزخانه و واحدهای [[فرهنگی]] یا خدماتی وجود داشت<ref>از شار تا شهر، ص۴۶ ـ ۴۷.</ref>. | ||
بازار در اصطلاح [[علم]] [[اقتصاد]] معنایی وسیعتر از جایگاه داد و ستد دارد و به هرگونه فرایند یا ترتیباتی گفته میشود که با [[رویارویی]] تقاضا و عرضه، قیمت و مقدار کالا با هم سازگاری مییابند | بازار در اصطلاح [[علم]] [[اقتصاد]] معنایی وسیعتر از جایگاه داد و ستد دارد و به هرگونه فرایند یا ترتیباتی گفته میشود که با [[رویارویی]] تقاضا و عرضه، قیمت و مقدار کالا با هم سازگاری مییابند<ref>فرهنگ علوم اجتماعی؛ ص۲۱۲ ـ ۲۱۳؛ اقتصاد، ج ۱، ص۸۰.</ref>. در مدخل بازار به چارچوبهای محیطی [[تجارت]] و بیشتر از منظری [[تاریخی]] پرداخته خواهد شد و مباحث مربوط به [[خرید و فروش]] و گونهها و [[احکام]] آنکه صبغهای [[فقهی]] دارد به مدخل [[تجارت]] واگذاشته میشود<ref>[[محمد جواد معموری|معموری، محمد جواد]]، [[بازار - معموری (مقاله)|مقاله «بازار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]، ص ۲۶۲-۲۶۳.</ref>. | ||
== بازار در قرآن کریم == | == بازار در قرآن کریم == | ||