←تقریر علامه طباطبایی
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
پس در هر حال، وجود امامی لازم است که معارف و [[قوانین]] حقیقی [[دین خدا]] پیش او محفوظ بماند و هر وقت [[مردم]] استعداد پیدا کردند، بتوانند از [[راهنمایی]] وی استفاده نمایند<ref>از جمله شواهد قرآنی و روایی این برهان، آیه {{متن قرآن|فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلاء فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُواْ بِهَا بِكَافِرِينَ}}، سوره انعام، آیه ۸۹ و روایات ناظر به آن است.</ref>.<ref>[[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ٤٠- ٤٤.</ref> | پس در هر حال، وجود امامی لازم است که معارف و [[قوانین]] حقیقی [[دین خدا]] پیش او محفوظ بماند و هر وقت [[مردم]] استعداد پیدا کردند، بتوانند از [[راهنمایی]] وی استفاده نمایند<ref>از جمله شواهد قرآنی و روایی این برهان، آیه {{متن قرآن|فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلاء فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُواْ بِهَا بِكَافِرِينَ}}، سوره انعام، آیه ۸۹ و روایات ناظر به آن است.</ref>.<ref>[[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ٤٠- ٤٤.</ref> | ||
=== تقریر نوبختی === | |||
نوبختی در تقریر این برهان میگوید: {{عربی|لان الشريعة اما ان يحفظ بالامة او به والامة يجوز خطائها والا لم يجز له ان يقول الا ترجعوا بعدي كفارا و لا قوله افان مات او قتل انقلبتم على اعقابكم فلابد منه}}<ref>حسن بن یوسف حلی (علامه حلی)، انوار الملکوت، تحقیق محمد نجفی زنجانی، ص۲۰۲. </ref>. | |||
بدین معنا که [[حفظ دین]] یا با [[مردم]] محقق میشود یا با [[امام]]؛ حفظ دین با مردم ممکن نیست؛ پس [[دین]] باید با امام [[حفظ]] شود. | |||
دلیل مقدمه دوم از دیدگاه مرحوم [[نوبختی]] این است که [[آیات قرآن]] و روایات نبوی بیانگر این معنا هستند که امکان [[خطا]] و [[اشتباه]] در مردم هست، و با توجه به این نکته روشن میشود که مردم صلاحیت حفظ دین را ندارند. | |||
از نظر نوبختی، از جمله آیات قرآن و [[روایات]] نبویای که امکان خطا و اشتباه در مردم را ثابت میکند، [[آیه]] {{متن قرآن|أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ}}<ref>این آیه به طور کامل چنین است: {{متن قرآن|وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ}} «و محمد جز فرستادهای نیست که پیش از او (نیز) فرستادگانی (بوده و) گذشتهاند؛ آیا اگر بمیرد یا کشته گردد به (باورهای) گذشته خود باز میگردید؟ و هر کس به (باورهای) گذشته خود باز گردد هرگز زیانی به خداوند نمیرساند؛ و خداوند سپاسگزاران را به زودی پاداش خواهد داد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۴.</ref> و [[روایت]] {{متن حدیث|لا ترجعوا بعدي كفار}} است که نشان بروز برخی [[انحرافات]] مردم پس از [[رسول خدا]] {{صل}} است. | |||
آیه مستند نوبختی، یادآور اختلافهای داخلی [[مسلمانان]]، هنگام [[جنگ احد]] است که با پخش [[شایعه]] [[وفات پیامبر]]، تزلزلی در صفهای آنان به وجود آمد، و [[خداوند]] با نزول این آیه، [[اختلافات]] یادشده را [[مذمت]] کرد<ref>ر.ک: محمد بن حسن طوسی، التبیان، ج۳، ص۶؛ عبدالرحمن بن محمد بن ابی حاتم، تفسیر القرآن العظیم، ج۳، ص۷۷۸؛ محمد بن عمر فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۹، ص۳۷۶.</ref>. | |||
[[روایت]] مورد استناد [[نوبختی]]، روایت معروفی است که [[پیامبر خدا]] {{صل}} در موقف [[منا]] در آخرین حجی که انجام داد، بیان فرمود و درباره حوادث آینده به [[مردم]] هشدار داد<ref>محمد بن علی بن حسین (شیخ صدوق)، من لا یحضره الفقیه، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۴، ص۹۳؛ محمد بن جریر بن رستم طبری، المسترشد فی امامة امیرالمؤمنین {{ع}}، تحقیق احمد محمودی، ص۵۶۵؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۹، ص۱۵۰؛ احمد بن حنبل، مسند احمد، ج۴، ص۳۶۶؛ محمد بن اسماعیل بخاری، الصحیح، ج۲، ص۱۹۱؛ ج۷، ص۱۱۲؛ ج۸، ص۳۵-۳۶؛ عبدالله بن بهرام دارمی، سنن دارمی، ج۲، ص۶۹.</ref>. از نظر مرحوم نوبختی، این روایت نشان این واقعیت است که مردم پس از [[رسول خدا]] {{صل}} دچار انحرافاتی شدهاند. بنابراین نمیتوانند [[حافظ شریعت]] باشند. پس حافظ شریعت، لزوماً [[امام]] است. | |||
پس از آنکه روشن شد تنها امام برای [[حفظ دین]] صلاحیت دارد، [[عصمت]] او از [[اشتباه]] در [[دین]] ثابت میشود؛ زیرا اگر او نیز [[معصوم]] نباشد، دین و [[شریعت]] [[حفظ]] نخواهد شد، و اساساً اگر در او نیز امکان اشتباه بود، با مردم تفاوتی نداشت»<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص ۳۹۸.</ref>. | |||
=== تقریر علامه طباطبایی === | === تقریر علامه طباطبایی === | ||