سنت در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

سنت در لغت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰

۳٬۹۹۷ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۴۷۱

ویرایش

@@ خط ۲۳: / خط ۲۳: @@
 سنیان، سنت را منحصر به قول یا فعل و یا [[تقریر پیامبر]]{{صل}} می‌دانند، اما به [[باور]] ما [[شیعیان]]، سنت [[امامان شیعه]]{{ع}} و [[حضرت صدیقه کبری]]{{ع}} - به دلیل دارا بودن [[مقام عصمت]] - همچون [[سنت پیامبر]]{{صل}} [[حجت]] و قابل [[تبعیت]] است.
 نکته شایان ذکر آنکه سنت بر پایه معنای اصطلاحی، [[قول و فعل]] و [[تقریر معصوم]] را در بر می‌گیرد. از این حیث، [[سنت]] بر سه گونه است: [[سنت قولی]]، فعلی و تقریری. اما [[سیره]] - بنا بر معنایی که از آن گفته آمد- منطبق بر سنت فعلی است؛ چراکه سیره نوع [[حرکت]] و مشی است، یعنی آن نوع از [[سلوک]] [[معصوم]] که در فعل و [[رفتار]] او نمود دارد. با این تبیین، نسبت بین سیره و سنت، [[عام و خاص]] مطلق است. البته در لغت، سنت را همان سیره نیز معنا کرده‌اند، ولی در اصطلاح می‌توان چنین تفاوتی را بین این دو واژه در نظر گرفت.<ref>[[محمد رضا جباری|جباری، محمد رضا]]، [[سیره اخلاقی پیامبر اعظم - جباری (کتاب)|سیره اخلاقی پیامبر اعظم]]، ص ۳۹.</ref>.
+==سنت==
+از آنجا که مفهوم «[[سنّت]]» قرابتی ویژه با «[[سیره]]» دارد، نگاهی گذرا به مفهوم «سنّت» و مقایسه آن با «سیره» نیز لازم است. سنّت در لغت به معنای صورت، طریقه و سیره آمده است<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ذیل ماده سنن.</ref> و در اصطلاح، به معانی متفاوتی به کار رفته است. نزد [[مورخان]]، «سنّت» به معنای شرح [[حال]]، [[تاریخ]] [[زندگی]] و [[تولد رسول خدا]]{{صل}}، شرح [[غزوات]]، تاریخ زندگی [[فرزندان]] و [[خاندان]] و [[یاران]] آن حضرت و مانند اینهاست<ref>طباطبایی، محمدحسین، سنن النبی{{صل}}، ص۱۵.</ref>.
+در اصطلاح اصولیان و [[فقیهان]]، سنّت عبارت از اقوال، [[افعال]] و [[تقریر معصوم]] است که البته از نظر [[عامه]]، تنها [[پیامبر]]{{صل}} و از نظر [[شیعه]]، [[ائمه اطهار]]{{عم}} را نیز شامل می‌شود. در اصطلاح دیگر [[فقهی]] - [[حدیثی]]، سنت عبارت است از [[احکام]] [[مستحب]] در مقابل احکام چهارگانه دیگر ([[واجب]]، [[حرام]]، [[مکروه]] و [[مباح]])<ref>طباطبایی، محمدحسین، سنن النبی{{صل}}، ص۱۵.</ref>.
+در [[احادیث]] نیز گاهی سنت به معنای دیگری به کار رفته و آن کلیه مقرراتی است که از جانب [[رسول خدا]]{{صل}} معیّن شده است؛ مانند تعداد رکعت‌های نمازهای واجب، کیفیت [[طلاق]]، تشهد، قرائت و مانند اینها<ref>طباطبایی، محمدحسین، سنن النبی{{صل}}، ص۱۵.</ref>.
+از معانی بسیار رایج سنت و در عین حال دور از موضوع بحث، [[راه و رسم زندگی]] و قوانینی است که دست کم در چندین [[نسل]] باقی مانده باشد در [[عربستان]] قدیم به سنت به این معنا، بسیار اهمیت می‌دادند و به آن [[احترام]] می‌گذاشتند.
+با توجه به معانی‌ای که از سنّت بیان شد می‌توان گفت در [[عرف]] مورخان، سیره و سنّت به یک معناست و آن شرح حال و تاریخ [[زندگی پیامبر]]{{صل}} (از نظر سنّیان) و [[ائمه]]{{عم}} (از نظر شیعه) است؛ اما در سایر حوزه‌ها اصطلاح سیره و سنت متفاوت است.
+از نظر لغت نیز می‌توان گفت سیره و سنت به یک معنا آمده و آن عبارت است از روش و طریقه پیموده شده. تفاوتی که میان سیره و سنت در اصطلاح فقهی - اصولی وجود دارد این است که [[سنت]]، بر اقوال و [[افعال]] و تقریر اطلاق می‌شود، در حالی که [[سیره]] تنها بر افعال اطلاق می‌شود. البته به کیفیت و هیئت قول نیز سیره اطلاق می‌شود؛ مثلاً اگر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[مقام]] [[سخن گفتن]] [[متین]] یا [[فصیح]] سخن می‌گفتند، می‌گوییم [[سیره قولی]] آن حضرت چنین بود و این غیر از خودِ قول و سخن است؛ چون در اینجا با هیئت و چگونگی سخن گفتن [[پیامبر]]{{صل}} -که سخن گفتن هم خود نوعی فعل است - سروکار داریم.<ref>[[سید علی حسینی‌زاده|حسینی‌زاده]] و [[محمد داوودی|داوودی]]، [[سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۹.</ref>.
 == منابع ==