حجیت سیره معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[حجیت سیره معصوم در قرآن]] - [[حجیت سیره معصوم در حدیث]] - [[حجیت سیره معصوم در اصول فقه]] - [[حجیت سیره معصوم در کلام اسلامی]]| پرسش مرتبط  = حجیت سیره معصوم (پرسش)}}

به کسانی که دارای [[عصمت]] هستند و از تمام [[محرمات]] اجتناب می‌کنند، معصوم گویند<ref>شیخ صدوق، معانی الأخبار، ص۱۳۲: امام صادق {{ع}} فرمود: {{متن حدیث|الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ}}.</ref>؛ آنان که از ارتکاب [[خطا]] و [[لغزش]] به دورند<ref>شیخ صدوق، الهدایة فی الأصول و الفروع، ص۳۴: {{متن حدیث|أَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مِنَ الْخَطَإِ وَ الزَّلَلِ}}.</ref> و چون معصوم علامت و نشانه‌ای ندارد، باید [[خداوند]] و [[پیامبر]]، معصومان را مشخص و معرفی کنند<ref>شیخ صدوق، معانی الأخبار، ص۱۳۲.</ref>. به طورکلی عنوان معصوم شامل [[پیامبران]] و [[امامان]] می‌شود؛ اما منظور ما از معصومان در این اثر پیامبران نیستند؛ بلکه [[رسول خدا]] {{صل}}، [[امیر مؤمنان علی]]، [[فاطمه زهرا]]، [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} و نه [[امام]] بعدی از [[فرزندان امام حسین]] {{ع}} هستند. ایشان چون معصوم هستند سخن، عمل و تقریر آنها [[حجت]] است و می‌توان از آن [[پیروی]] کرد. ما در اینجا در صدد بحث [[عقیدتی]] نیستیم؛ اما مناسب است به [[دلیل عصمت]] آنان، به [[اجمال]] اشاره کنیم. مهم‌ترین [[دلیل]] بر لزوم پیروی از سیره معصومان و [[حجیت سنت]] و [[سیره]] آنان، عصمت ایشان است. [[سند]] عصمت [[پنج تن]] یعنی رسول خدا {{صل}}، [[امام علی]]، فاطمه زهرا، [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{عم}} [[آیه تطهیر]] است. خداوند می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>. در کتاب‌های [[شیعه]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۹۴؛ ج۳، ص۸۳؛ قاضی نعمان، دعائم الإسلام، ج۱، ص۳۷؛ شیخ صدوق، علل الشرائع، ج۱، ص۲۰۵؛ شیخ طوسی، الأمالی، ص۵۴۹، ۵۶۴-۵۶۵ و ۵۹۹؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۱، ص۲۸۱؛ ج۳۵، ص۲۲۵.</ref> و [[اهل سنت]] و [[تفاسیر]] آنان<ref>ابوسعید عبدالله بن عمر شیرازی بیضاوی، أنوار التنزیل، ج۳، ص۳۸۲؛ عبدالرحمان سیوطی، در المنثور، ج۵، ص۱۹۸؛ ج۶، ص۶۰۳-۶۰۶ (چ دارالفکر).</ref> [[روایات]] فراوانی [[نقل]] شده که منظور از [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} در [[آیه]] این [[پنج تن]] هستند. از [[ام سلمه]] نقل شده است که [[پیامبر]] فرمود: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي فَأَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ}}<ref>شیخ طوسی، الأمالی، ص۲۶۳، ۳۶۸ و ۵۶۵؛ سلیمان بن احمد طبرانی، معجم الکبیر، ج۳، ص۵۳-۵۶؛ ج۹، ص۲۵؛ ج۲۳، ص۳۳۳؛ ابوعیسی محمد بن عیسی ترمذی، سنن الترمذی، ج۵، ص۲۱ و ۳۲۸؛ احمد بن حسین بیهقی، سنن الکبری، ج۲، ص۱۵۰؛ محمد بن عبدالله حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۲، ص۴۵۱؛ ج۳، ص۱۵۸.</ref>: بارالها اینان [[اهل بیت]] من هستند، [[پلیدی]] را از آنان ببر؛ و فرمود: {{متن حدیث|أنَا و اهل بيتي مُطَهَّروُنَ مِنْ ذُنُوب}}<ref>ابویوسف یعقوب بن سفیان فسوی، المعرفة و التاریخ، ج۱، ص۴۹۸؛ احمد بن حسین بیهقی، دلائل النبوه، ج۱، ص۱۷۰-۱۷۱.</ref>: من و [[اهل]] بیتم از گناه‌ها پاکیم. این موضوع از [[عایشه]] هم نقل شده است<ref>ابن ابی شیبه، المصنف فی الأحادیث و الآثار، ج۷، ص۵۰۱؛ مسلم بن حجاج نیشابوری، صحیح مسلم، ج۷، ص۱۳۰؛ محمد بن عبدالله حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۳، ص۴۵۱؛ احمد بن حسین بیهقی، سنن الکبری، ج۲، ص۱۴۹.</ref>. علمای [[اهل سنت]] نقل کرده‌اند [[رسول خدا]] {{صل}} به مدت شش ماه وقتی به [[خانه]] [[فاطمه]] {{س}} می‌رسید، این آیه را می‌خواند و آنان را اهل بیت خود معرفی می‌کرد<ref>سلیمان بن احمد طبرانی، معجم الکبیر، ج۳، ص۵۶، ح۲۶۷۱ و ح۲۶۷۲؛ علی متقی هندی، کنز العمال، ج۱۳، ص۶۴۶، ح۳۷۶۳۲؛ ابن اثیر جرزی (مبارک)، جامع الأصول، ج۹، ص۱۵۶، ح۶۷۰۴.</ref>. بنابراین [[عصمت]] پنج تن از این [[آیه شریفه]] استفاده می‌شود و [[اطاعت]] از آنان [[واجب]] و لازم است. [[زیدیه]] با [[امامیه]] در عصمت این پنج تن [[اتفاق نظر]] دارند<ref>فرات بن ابراهیم کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ص۱۱و ۱۳؛ شیخ مفید، الفصول المختاره، ص۳۴۰.</ref>.