پرش به محتوا

ام القری: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۵۷۳ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
اُمّ القری: مادر شهر، [[شهر]] بزرگ<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۱۳۹.</ref>.
از نام‌های [[مکه]] است که در [[قرآن کریم]] دوبار آمده است. {{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>. {{متن قرآن|وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى}}<ref>«و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref>.
 
{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>.
 
مراد از اُمّ القری در [[قرآن کریم]] [[شهر]] "[[مکه]]" است<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۸، ص۴۲۶.</ref>. علت این نام‌گذاری را [[مفسران]] متفاوت ذکر کرده‌اند؛ از جمله وجود [[حرم]] [[الهی]]، [[خانه کعبه]]، مبدأ [[بعثت]] [[پیامبر اسلام]] و آغاز [[دعوت]]<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج‌۷، ص‌۲۷۹.</ref> و اینکه [[قطب]] و مرکز و [[قلب]] [[زمین]] در [[مکّه]] است<ref>ابوالفضل شکوری، فقه سیاسی اسلام، ص۲۰۴ (نقل از: نفائس الفنون، قسم اوّل، ص۱۰۰).</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۱۹.</ref>.


==اُم القری==
از نام‌های [[مکه]] است که در [[قرآن کریم]] دوبار آمده است. {{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>. {{متن قرآن|وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى}}<ref>«و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref>.
مکه را از این رو ام القری دانسته‌اند که گویند هنگام [[آغاز آفرینش]] [[زمین]]، تمامی سطح آن را آب فراگرفته و تنها مکان [[کعبه]]، خشکی بوده و این خشکی اندک اندک از اطراف کعبه برآمده تا به مقدار کنونی گسترش یافته است. در اصطلاح لغوی و [[قرآنی]] به این مسأله ([[دحو الارض]]) گویند که در قرآن کریم آمده است: {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> در [[حقیقت]] به مکه مادر [[زمین‌ها]] گفته می‌شود و [[قرآن]] نیز به این نام اشاره دارد<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص۶۲.</ref>. برای این نام، وجوهی گفته‌اند:
مکه را از این رو ام القری دانسته‌اند که گویند هنگام [[آغاز آفرینش]] [[زمین]]، تمامی سطح آن را آب فراگرفته و تنها مکان [[کعبه]]، خشکی بوده و این خشکی اندک اندک از اطراف کعبه برآمده تا به مقدار کنونی گسترش یافته است. در اصطلاح لغوی و [[قرآنی]] به این مسأله ([[دحو الارض]]) گویند که در قرآن کریم آمده است: {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> در [[حقیقت]] به مکه مادر [[زمین‌ها]] گفته می‌شود و [[قرآن]] نیز به این نام اشاره دارد<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص۶۲.</ref>. برای این نام، وجوهی گفته‌اند:
#[[قبله مسلمین]] است،
# قبله مسلمین است،
#دارای مرکزیت است،
# دارای مرکزیت است،
#مرکز آبادی‌های [[حجاز]] است،
# مرکز آبادی‌های [[حجاز]] است،
#در وسط زمین (نزدیک خط استوا) است،
# در وسط زمین (نزدیک خط استوا) است،
#[[مقام]] آن نسبت به شهرهای دیگر بلندتر است از لحاظ [[عظمت]] و [[قداست]]، مهمترین [[شهر]] روی زمین است،
# [[مقام]] آن نسبت به شهرهای دیگر بلندتر است از لحاظ عظمت و [[قداست]]، مهمترین [[شهر]] روی زمین است،
#[[زیارتگاه]] [[خداپرستان]] است.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۲۴.</ref>
# زیارتگاه [[خداپرستان]] است<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۲۴.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش