کیسانیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۱۳۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


== پیدایش کیسانیه ==
== پیدایش [[کیسانیه]] ==
کیسانیه یکی از فرقه‌های [[منقرض شده]] [[شیعه]] است که [[معتقد به امامت]] [[محمد حنفیه]] [[فرزند امام علی]] {{ع}} بوده‌اند. آنچه مسلم است نام کیسانیه برای این [[فرقه]] از نام شخصی به نام [[کیسان]] گرفته شده است، با این وجود درباره اینکه شخص [[کیسان]] چه کسی بوده، [[اختلاف]] نظر وجود دارد. برخی [[کیسان]] را [[لقب]] مختار ثقفی دانسته‌اند که البته صحت آن از نظر [[تاریخی]] محل بحث است، همچنین عده ای معتقدند [[کیسان]] نام یکی از [[غلامان]] [[امام علی]] {{ع}} بوده که مختار را به [[خونخواهی امام حسین]] {{ع}} [[تشویق]] کرد، اما از آنجا که این [[غلام]] در [[جنگ صفین]] به [[شهادت]] رسیده است این نظر نیز ضعیف است. عده ای دیگر [[کیسان]] را نام [[رییس]] پلیس [[حکومت]] مختار مشهور به [[ابوعمره]] دانسته‌اند که این نظر از لحاظ [[تاریخی]] معتبرتر از دو نظر قبلی است<ref>ر. ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج‌۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۳۶۴ – ۳۶۵، [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸؛ [[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴.</ref>.
کیسانیه یکی از فرقه‌های [[منقرض شده]] [[شیعه]] است که [[معتقد به امامت]] [[محمد حنفیه]] [[فرزند امام علی]]{{ع}} بوده‌اند. آنچه مسلم است نام کیسانیه برای این [[فرقه]] از نام شخصی به نام [[کیسان]] گرفته شده است، با این وجود درباره اینکه شخص کیسان چه کسی بوده، [[اختلاف]] نظر وجود دارد. برخی کیسان را [[لقب]] مختار ثقفی دانسته‌اند که البته [[صحت]] آن از نظر [[تاریخی]] محل بحث است، همچنین عده ای معتقدند کیسان نام یکی از [[غلامان امام علی]]{{ع}} بوده که مختار را به [[خونخواهی امام حسین]]{{ع}} [[تشویق]] کرد، اما از آنجا که این [[غلام]] در [[جنگ صفین]] به [[شهادت]] رسیده است این نظر نیز [[ضعیف]] است. عده ای دیگر کیسان را نام [[رییس]] پلیس [[حکومت]] مختار مشهور به [[ابوعمره]] دانسته‌اند که این نظر از لحاظ تاریخی معتبرتر از دو نظر قبلی است<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج‌۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶۴ – ۳۶۵، [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸؛ [[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴.</ref>.
 
== [[اعتقادات]] کیسانیه ==
== [[اعتقادات]] کیسانیه ==
کیسانیه [[معتقد]] بودند [[محمد بن حنفیه]]، [[اسرار]] [[دین]] و [[علم]] [[تأویل]] و [[علوم]] [[باطنی]] را از [[امام حسن]] {{ع}} و [[امام حسین]] {{ع}} فراگرفته و او [[امام چهارم]] است. پس از درگذشت [[محمد بن حنفیه]]، گروهی [[مرگ]] [[محمد]] را [[انکار]] کرده و او را همان [[مهدی موعود]] {{ع}} دانستند که در "[[کوه رضوی]]" [[پنهان]] شده تا روزی [[ظهور]] کند. گروه دیگر [[مرگ]] [[محمد]] را [[باور]] کرده و پسرش [[ابو هاشم]] [[عبدالله]] را [[امام]] دانستند که [[روح]] [[محمد]] در او [[حلول]] کرده است<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج‌۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۳۶۴ – ۳۶۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۸۷-۳۸۸.</ref>.
کیسانیه [[معتقد]] بودند [[محمد بن حنفیه]]، [[اسرار]] [[دین]] و [[علم]] [[تأویل]] و [[علوم]] [[باطنی]] را از [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} فراگرفته و او [[امام چهارم]] است. پس از درگذشت محمد بن حنفیه، گروهی [[مرگ]] محمد را [[انکار]] کرده و او را همان [[مهدی موعود]]{{ع}} دانستند که در "[[کوه رضوی]]" پنهان شده تا روزی ظهور کند. گروه دیگر مرگ محمد را [[باور]] کرده و پسرش [[ابو هاشم]] عبدالله را [[امام]] دانستند که [[روح]] محمد در او [[حلول]] کرده است.
فرقه‌های کیسانیه [[معتقد]] به مسأله [[بدا]]؛ [[تناسخ]] و [[حلول]]؛ [[رجعت]] (با بیان خاص به خود) و نوعی [[غلو]] در [[حق]] [[ائمه]] و [[پیشوایان]] خویش هستند. برخی از کیسانیه، ارکان [[شریعت]] ـ مانند [[نماز]] و [[روزه]] را ـ [[تأویل]] کرده‌اند و برخی از آنان بر این باورند که اگر کسی [[امام]] را بشناسد، از قید [[واجبات]] و [[محرمات]] [[دینی]] [[آزاد]] است و به خاطر چنین باورهایی به اباحه‌گری [[شهرت]] یافته‌اند<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج‌۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۳۶۴ – ۳۶۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۸۷-۳۸۸.</ref>.
 
== انشعابات کیسانیه ==
فرقه‌های کیسانیه معتقد به مسأله [[بدا]]؛ [[تناسخ]] و حلول؛ [[رجعت]] (با بیان خاص به خود) و نوعی [[غلو]] در [[حق ائمه]] و [[پیشوایان]] خویش هستند. برخی از کیسانیه، ارکان [[شریعت]] ـ مانند [[نماز]] و [[روزه]] را ـ تأویل کرده‌اند و برخی از آنان بر این باورند که اگر کسی [[امام]] را بشناسد، از قید [[واجبات]] و [[محرمات]] [[دینی]] [[آزاد]] است و به خاطر چنین باورهایی به اباحه‌گری [[شهرت]] یافته‌اند<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج‌۱، ص۱۰۲-۱۰۴؛ [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶۴ – ۳۶۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۳۸۷-۳۸۸.</ref>.
پس از [[محمد حنفیه]]، [[فرقه]] کیسانیه به گروه‌های متعددی انشعاب یافت که برخی از این گروه‌ها عبارت‌اند از:
 
# سراجیه: [[اصحاب]] "حسان بن سراج" که معتقدند، [[محمد حنفیه]] [[وفات]] کرده و در [[کوه رضوی]] مدفون است؛ ولی روزی [[رجعت]] کرده و [[جهان]] را پر از [[عدل و داد]] می‌کند<ref>ر. ک: [[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴؛ [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸.</ref>.
== انشعابات [[کیسانیه]] ==
# کرنبیه یا [[کربیه]]: [[پیروان]] "ابن کرنب"‌ که [[محمد بن حنفیه]] را [[مهدی موعود]] {{ع}} می‌‌دانند و در [[غیبت]] به سر می‌برد و سرانجام [[ظهور]] می‌کند<ref>ر. ک: [[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۸۷-۳۸۸.</ref>.
پس از [[محمد حنفیه]]، [[فرقه کیسانیه]] به گروه‌های متعددی انشعاب یافت که برخی از این گروه‌ها عبارت‌اند از:
# هاشمیه: [[پیروان]] "[[ابو هاشم]] [[عبدالله]]" [[فرزند]] [[محمد بن حنفیه‌]] که پس از فوت [[محمد]] به [[امامت]] پسرش [[معتقد]] شده و خود به گروهک‌های مختلفی تقسیم شدند<ref>ر. ک: [[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۸۷-۳۸۸؛ [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸</ref>.
# سراجیه: [[اصحاب]] "[[حسان بن سراج]]" که معتقدند، محمد حنفیه [[وفات]] کرده و در [[کوه رضوی]] مدفون است؛ ولی روزی [[رجعت]] کرده و [[جهان]] را پر از [[عدل و داد]] می‌کند.
# [[حربیه]]: [[پیروان]] "[[عبدالله بن عمرو]] بن حرب‌" که معتقدند [[روح]] [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} و [[امام حسن]] {{ع}} و [[امام حسین]] {{ع}} و [[محمد حنفیه]] در وجود [[ابوهاشم]] [[حلول]] کرده و سپس به عبدالله‌ بن عمرو رسیده و از این رو، [[عبدالله]] تا [[ظهور]] حنفیه، [[امام]] است<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۸۷-۳۸۸.</ref>.
# کرنبیه یا [[کربیه]]: [[پیروان]] "ابن کرنب"‌ که [[محمد بن حنفیه]] را [[مهدی موعود]]{{ع}} می‌‌دانند و در [[غیبت]] به سر می‌برد و سرانجام ظهور می‌کند.
# هاشمیه: پیروان "[[ابو هاشم]] عبدالله" فرزند [[محمد بن حنفیه‌]] که پس از فوت محمد به [[امامت]] پسرش [[معتقد]] شده و خود به گروهک‌های مختلفی تقسیم شدند.
# [[حربیه]]: پیروان "[[عبدالله بن عمرو]] بن حرب‌" که معتقدند [[روح پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} و [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} و محمد حنفیه در وجود [[ابوهاشم]] [[حلول]] کرده و سپس به [[عبدالله‌]] بن عمرو رسیده و از این رو، عبدالله تا ظهور حنفیه، امام است<ref>ر.ک: [[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، ص۹۰-۹۴؛ [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۹۸؛ فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه، ص۳۸۷-۳۸۸.</ref>.


== [[پرسش]] مستقیم ==
== پرسش مستقیم ==
{{پرسش‌های وابسته}}
* [[آیا کیسانیه از فرقه‌های مدعی مهدویت‌‌اند؟ (پرسش)]]
* [[آیا کیسانیه از فرقه‌های مدعی مهدویت‌‌اند؟ (پرسش)]]
{{پایان پرسش‌های وابسته}}


== پرسش‌های وابسته ==
== پرسش‌های وابسته ==
۱۲۹٬۵۶۶

ویرایش