بدون خلاصۀ ویرایش
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سقایة الحاج در فقه سیاسی]] | پرسش مرتبط = }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
سقایه یعنی اعطای نوشیدنی<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۱۵.</ref>، آب دادن و آبرسانی <ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۸۴.</ref>، آماده کردن و تهیه نوشیدنی<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۵۵-۱۵۶.</ref> و | سقایه یعنی اعطای نوشیدنی<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۱۵.</ref>، آب دادن و آبرسانی <ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۸۴.</ref>، آماده کردن و تهیه نوشیدنی<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۵۵-۱۵۶.</ref> و سقایة الحاج یعنی آبرسانی به [[حجاج]] بیتاللّه الحرام. {{متن قرآن|أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ}}<ref>«آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را همگون کار آن کس قرار دادهاید که به خداوند و روز واپسین ایمان آورده و در راه خداوند جهاد کرده است؟ (هرگز این دو) نزد خداوند برابر نیستند و خداوند گروه ستمگران را رهنمایی نمیکند» سوره توبه، آیه ۱۹.</ref>. | ||
[[سقایة الحاج]] از مناصب عظیم و مهم [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] در [[جزیرة العرب]] قبل از [[اسلام]] است که [[اعراب]] به آن [[مباهات]] میکردهاند؛ همانند پردهداری و کلیدداری [[کعبه]] که باعث فخر و [[مباهات]] [[قبایل]] بود. | |||
در [[روایات]] [[تاریخی]] این منصب به [[عهد]] قصی بن کلام جدّ اعلای [[پیامبر اکرم]] {{صل}} باز میگردد که بعد از او به عبدمناف رسید و در [[خاندان]] او باقی ماند تا به [[عباس بن عبدالمطلب]] عموی پیامبر {{صل}} واگذار شد<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۲۰۳-۲۰۴.</ref>. | |||
در [[ | در [[اسلام]] این مناصب اهمیت داشتند؛ ولی عهده داری آنها با [[ایمان به خدا]] و [[جهاد]] در راه او ارزشمند بود<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۴۲.</ref>. | ||
قبل از [[اسلام]] [[منصب]] «سقایة الحاج»<ref>سقایه مصدر است، هم به معنای آب دادن و هم به معنای وسیله و پیمانهای است که با آن آب میدهند، چنان که در آیه ۷۰ سوره یوسف آمده است: {{متن قرآن|فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ...}} [«آنگاه، چون ساز و برگ آنان را آماده میکرد جام (زرّین شاه) را در باربند شتر برادرش (بنیامین) نهاد.».. سوره یوسف، آیه ۷۰] و هم به معنای ظرف بزرگ یا حوضی است که آب در آن میریزند.</ref> در ردیف منصب [[کلیدداری]] [[خانه خدا]] بود و از مهمترین [[مناصب]] محسوب میشد. [[ضرورت]] و نیاز شدید حجاج در ایام [[حج]] به آب، آن هم در [[سرزمین]] خشک و سوزان و کم آب که غالب ایام سال، هوا گرم است به این موضوع (سقایت حاج) اهمیت خاصی میداد و کسی که [[سرپرست]] این [[مقام]] بود، از موقعیت ویژهای برخوردار میشد؛ چراکه [[خدمت]] او به حجاج یک خدمت حیاتی به شمار میرفت<ref>تفسیر نمونه، جهفتم، ص۳۲۳.</ref>. | قبل از [[اسلام]] [[منصب]] «سقایة الحاج»<ref>سقایه مصدر است، هم به معنای آب دادن و هم به معنای وسیله و پیمانهای است که با آن آب میدهند، چنان که در آیه ۷۰ سوره یوسف آمده است: {{متن قرآن|فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ...}} [«آنگاه، چون ساز و برگ آنان را آماده میکرد جام (زرّین شاه) را در باربند شتر برادرش (بنیامین) نهاد.».. سوره یوسف، آیه ۷۰] و هم به معنای ظرف بزرگ یا حوضی است که آب در آن میریزند.</ref> در ردیف منصب [[کلیدداری]] [[خانه خدا]] بود و از مهمترین [[مناصب]] محسوب میشد. [[ضرورت]] و نیاز شدید حجاج در ایام [[حج]] به آب، آن هم در [[سرزمین]] خشک و سوزان و کم آب که غالب ایام سال، هوا گرم است به این موضوع (سقایت حاج) اهمیت خاصی میداد و کسی که [[سرپرست]] این [[مقام]] بود، از موقعیت ویژهای برخوردار میشد؛ چراکه [[خدمت]] او به حجاج یک خدمت حیاتی به شمار میرفت<ref>تفسیر نمونه، جهفتم، ص۳۲۳.</ref>. | ||
| خط ۲۱: | خط ۱۸: | ||
آیا آب دادن به حاجیان و تعمیر مسجدالحرام را با [[ایمان به خدا]] و [[روز جزا]] و [[جهاد در راه خدا]] برابر میدانید؟ هرگز اینها نزد خداوند یکسان نباشد<ref>معارف و معاریف، دائرةالمعارف جامع اسلامی، ج۶، ص۲۷۶.</ref>. | آیا آب دادن به حاجیان و تعمیر مسجدالحرام را با [[ایمان به خدا]] و [[روز جزا]] و [[جهاد در راه خدا]] برابر میدانید؟ هرگز اینها نزد خداوند یکسان نباشد<ref>معارف و معاریف، دائرةالمعارف جامع اسلامی، ج۶، ص۲۷۶.</ref>. | ||
این [[روایت]] از [[احادیث]] معروف و مشهور است که حتی افراد [[متعصب]] به آن اعتراف کردهاند، ضمناً در کتابهای فراوانی از [[اهل سنت]] با تفاوت مختصری<ref>مانند تفسیر طبری، ثعلبی، تفسیر بغدادی، جامع الاحوال ابن اثیر، تفسیر فخر رازی و....</ref> آمده است. | این [[روایت]] از [[احادیث]] معروف و مشهور است که حتی افراد [[متعصب]] به آن اعتراف کردهاند، ضمناً در کتابهای فراوانی از [[اهل سنت]] با تفاوت مختصری<ref>مانند تفسیر طبری، ثعلبی، تفسیر بغدادی، جامع الاحوال ابن اثیر، تفسیر فخر رازی و....</ref> آمده است. در حدیث [[رسول الله]]{{صل}} آمده است که فرمود: {{متن حدیث|كلُ مأْثَرةٍ من مآثِر الجاهلية تحت قدميَّ إلا سِقايةَ الحاجِّ و سِدانةَ البيت}}<ref>نهایة ابن اثیر، ج۲، ص۳۸۰.</ref>، «تمام نشانههای [[جاهلیت]] را زیر پا گذاشتهام، جز [[منصب]] سقایت و سدانت، یعنی پردهداری [[خانه]]». | ||
در حدیث [[رسول الله]]{{صل}} آمده است که فرمود: {{متن حدیث|كلُ مأْثَرةٍ من مآثِر الجاهلية تحت قدميَّ إلا سِقايةَ الحاجِّ و سِدانةَ البيت}}<ref>نهایة ابن اثیر، ج۲، ص۳۸۰.</ref> | |||
«تمام نشانههای [[جاهلیت]] را زیر پا گذاشتهام، جز [[منصب]] سقایت و سدانت، یعنی پردهداری [[خانه]]». | |||
خلاصه، منصب سقایت که [[پیامبر]] هم آن را [[حفظ]] کرده است، یعنی آب دادن [[حاجیان]] و [[زائران]] [[کعبه]]، در دست [[عباس عموی پیامبر]] از [[بنیهاشم]] بود. در [[هنگام ظهور اسلام]] [[مناصب]] بسیاری در ارتباط با برگزاری [[مراسم حج]] و [[پذیرایی]] زائران وجود داشت که از مهمترین آنها میتوان به مناصب سقایت (آب دادن حاجیان)، رفادت (میهمانداری) و [[حجابت]] ([[دربانی]]، [[کلیدداری]]) و سِدانت (پردهداری)، [[قیادت]] (سرداری و [[سرپرستی]] کاروانهای [[بازرگانی]]) اشاره کرد<ref>گلواژههای حج و عمره، علیرضا بصیری، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۷۲.</ref> | خلاصه، منصب سقایت که [[پیامبر]] هم آن را [[حفظ]] کرده است، یعنی آب دادن [[حاجیان]] و [[زائران]] [[کعبه]]، در دست [[عباس عموی پیامبر]] از [[بنیهاشم]] بود. در [[هنگام ظهور اسلام]] [[مناصب]] بسیاری در ارتباط با برگزاری [[مراسم حج]] و [[پذیرایی]] زائران وجود داشت که از مهمترین آنها میتوان به مناصب سقایت (آب دادن حاجیان)، رفادت (میهمانداری) و [[حجابت]] ([[دربانی]]، [[کلیدداری]]) و سِدانت (پردهداری)، [[قیادت]] (سرداری و [[سرپرستی]] کاروانهای [[بازرگانی]]) اشاره کرد<ref>گلواژههای حج و عمره، علیرضا بصیری، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۷۲.</ref> | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۱: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:آیات امامت]] | ||
[[رده: | [[رده:آیات نامدار]] | ||
[[رده:فضائل امام علی]] | |||
[[رده:اصطلاحات قرآنی]] | |||