←مراحل سنت غیبت رهبری الهی
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
== مراحل سنت غیبت رهبری الهی == | == مراحل سنت غیبت رهبری الهی == | ||
سنتِ چند مرحلهای بودن [[غیبت]] [[رهبری الهی]] (مراحل غیبت رهبر الهی) [[غیبت]] رهبر الهی دارای مراحل متعددی است. این تعدد به حسب شرایطی است که [[رهبری الهی]] را دربر میگیرد و نیز به سبب تفاوت فرصتهایی است که برای عمل او مقدر شده است. | سنتِ چند مرحلهای بودن [[غیبت]] [[رهبری الهی]] (مراحل غیبت رهبر الهی) [[غیبت]] رهبر الهی دارای مراحل متعددی است. این تعدد به حسب شرایطی است که [[رهبری الهی]] را دربر میگیرد و نیز به سبب تفاوت فرصتهایی است که برای عمل او مقدر شده است. مراحل غیبت به حسب آنچه از [[قرآن]] و [[سنت]] [[معصومان]] مییابیم عبارتاند از: | ||
# '''مرحله اول: غیبت تجمید و کنارهگیری:''' در این مرحله، | # '''مرحله اول: غیبت تجمید و کنارهگیری:''' در این مرحله، رهبر الهی دایره فعالیت [[رهبری]] خود را جمع میکند و از ساحتِ [[رهبری]] آشکار و صریح کناره میگیرد و در ظاهر [[عزلت]] میگزیند و فعالیتهای رهبری خود را در محدودهای خاص دنبال میکند. این امر زمانی به وقوع میپیوندد که [[مردم]] در برابر قوای سیاسیِ مخالف رهبر الهی سر [[تسلیم]] فرود آورند، از [[پیروی]] رهبر الهی سر باز زنند، راه [[سرپیچی]] و جدایی از [[رهبری]] را برگزینند و بر [[مخالفت]] با او [[اصرار]] ورزند. اما با چنین [[رفتاری]] از [[مردم]]، تمامی روزنههای فعالیت برای رهبر الهی بسته نمیشود، بلکه برخی از فرصتهای محدود باقی میماند و [[رهبری]] با بهرهگیری از آن [[فرصتها]] میتواند [[مؤمنان]] رنجیده و خسته را [[تربیت]] کند و آنان را برای [[قیام]] در زمان مناسب آماده نماید. این همان سنتی است که درباره [[موسی]]، بعد از آنکه قومش دچار [[عذاب]] بیابان شدند، جاری شد. | ||
# '''مرحله دوم: غیبت هجرت:''' در این [[سنت]]، | # '''مرحله دوم: غیبت هجرت:''' در این [[سنت]]، رهبر الهی محلی که در آن فعالیت [[رهبری]] خود را آغاز نموده بود، ترک میکند و به محل دیگری میرود و این زمانی است که [[جامعه]] اول، تمامی فرصتهای [[همراهی]] با [[رهبری الهی]] را از دست دهد و نیروهای مخالف [[رهبری]] که زمام [[حکومت]] را در دست گرفتهاند، قصد کشتن و نابودی رهبر الهی را داشته یا او را به گونهای در محاصره قرار دهند که به طور کامل از پایگاه مردمی خود جدا شود. چنین غیبتی برای [[پیامبر اکرم]] اتفاق افتاد، چنانکه این [[آیه کریمه]] از آن حکایت میکند: {{متن قرآن|وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که کافران با تو نیرنگ میباختند تا تو را بازداشت کنند یا بکشند یا بیرون رانند، آنان نیرنگ میباختند و خداوند تدبیر میکرد و خداوند بهترین تدبیر کنندگان است» سوره انفال، آیه ۳۰.</ref>. چنانکه گذشت، این [[سنت]] پیش از این نیز درباره [[حضرت ابراهیم]] جاری شد، همانطور که درباره [[حضرت موسی]] در ابتدای پیامبریاش اتفاق افتاد؛ آنجا که [[خداوند]] میفرماید: {{متن قرآن|وَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ يَسْعَى قَالَ يَا مُوسَى إِنَّ الْمَلَأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّي لَكَ مِنَ النَّاصِحِينَ * فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و مردی از دورترین جای شهر شتابان آمد؛ گفت: ای موسی! سرکردگان (شهر) در کار تو همدل شدهاند تا تو را بکشند پس (از شهر) بیرون رو که من از خیرخواهان توام * آنگاه (موسی) از آن (شهر) هراسان در حالی که (هر سو را) پاس میداشت، بیرون رفت، گفت: پروردگارا! مرا از گروه ستمکاران رهایی بخش» سوره قصص، آیه ۲۰-۲۱.</ref>. | ||
# '''مرحله سوم: غیبت استتار:''' هرگاه در یک مرحله زمانیِ معین، تمامی مجالهای عمل برای [[رهبری الهی]] بسته شود، به گونهای که به سبب تسلط نیروهای [[دشمن]] بر همه مناطق آماده [[پذیرش رهبری]] [[الهی]]، اجرای [[سنت]] [[هجرت]] نیز بیفایده باشد، در این هنگام نوبت غیبتِ استتار فرا میرسد و [[آسمان]]، [[نعمت]] بزرگش را باز پس میگیرد و از آن محافظت مینماید تا زمانی که [[مردم]] مجال تازهای برای در آغوش کشیدن | # '''مرحله سوم: غیبت استتار:''' هرگاه در یک مرحله زمانیِ معین، تمامی مجالهای عمل برای [[رهبری الهی]] بسته شود، به گونهای که به سبب تسلط نیروهای [[دشمن]] بر همه مناطق آماده [[پذیرش رهبری]] [[الهی]]، اجرای [[سنت]] [[هجرت]] نیز بیفایده باشد، در این هنگام نوبت غیبتِ استتار فرا میرسد و [[آسمان]]، [[نعمت]] بزرگش را باز پس میگیرد و از آن محافظت مینماید تا زمانی که [[مردم]] مجال تازهای برای در آغوش کشیدن رهبر الهی و [[همکاری]] با او برای ایجاد [[جامعه]] عادلانه و اجرای [[سنت]] [[جانشینی]] [[صالحان]] در [[زمین]] فراهم آورند. | ||
روشن شد که اجرای [[سنت]] استتار [[رهبری الهی]]، با اجرای [[سنت]] دیگری در میان [[مردم]] ملازم است؛ سنتی که موجب [[برانگیخته شدن]] [[رهبری]] میشود و نام آن "[[سنت]] استبدال" است. [[سنت]] استبدال بر اساس یکسری قواعدی که بر آن [[حاکم]] است جاری میشود. مهمترین قاعده برای اجرای [[سنت]] استبدال عبارت است از اینکه [[مردم]] پیمانی را که با [[رهبری الهی]] بستهاند، نقض کنند. در این صورت صلاحیت [[خلافت الهی]] و [[آمادگی]] برای [[یاری]] و [[پیروی]] از | روشن شد که اجرای [[سنت]] استتار [[رهبری الهی]]، با اجرای [[سنت]] دیگری در میان [[مردم]] ملازم است؛ سنتی که موجب [[برانگیخته شدن]] [[رهبری]] میشود و نام آن "[[سنت]] استبدال" است. [[سنت]] استبدال بر اساس یکسری قواعدی که بر آن [[حاکم]] است جاری میشود. مهمترین قاعده برای اجرای [[سنت]] استبدال عبارت است از اینکه [[مردم]] پیمانی را که با [[رهبری الهی]] بستهاند، نقض کنند. در این صورت صلاحیت [[خلافت الهی]] و [[آمادگی]] برای [[یاری]] و [[پیروی]] از رهبر الهی را از دست میدهند. | ||
بر این اساس، [[سنت]] استبدال و [[سنت]] استتار [[رهبری الهی]] که در [[عیسی]] پدیدار شده بود، در یک زمان [[اجرا]] شد. [[خداوند]] در [[آیات]] ۱۵۵ تا ۱۵۹ سوره نساء - که پیشتر آمد - جریان را بازگو میکند. بنىاسرائیل امتی بودند که [[خدا]] برای اقامه [[عدالت]] بر روی [[زمین]] در سایه [[رهبری الهی]] [[موسی]] گماشته بود. | بر این اساس، [[سنت]] استبدال و [[سنت]] استتار [[رهبری الهی]] که در [[عیسی]] پدیدار شده بود، در یک زمان [[اجرا]] شد. [[خداوند]] در [[آیات]] ۱۵۵ تا ۱۵۹ سوره نساء - که پیشتر آمد - جریان را بازگو میکند. بنىاسرائیل امتی بودند که [[خدا]] برای اقامه [[عدالت]] بر روی [[زمین]] در سایه [[رهبری الهی]] [[موسی]] گماشته بود. | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
[[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] بر [[برتری]] بنىاسرائیل به سبب بهرهمندی از [[مقام]] [[استخلاف]] و [[جانشینی]] اشاره دارد؛ همانند: {{متن قرآن|يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«ای بنی اسرائیل، نعمتم را که ارزانی شما داشتم به یاد آورید و (نیز) این را که شما را بر جهانیان برتری دادم» سوره بقره، آیه ۴۷.</ref>. | [[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] بر [[برتری]] بنىاسرائیل به سبب بهرهمندی از [[مقام]] [[استخلاف]] و [[جانشینی]] اشاره دارد؛ همانند: {{متن قرآن|يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«ای بنی اسرائیل، نعمتم را که ارزانی شما داشتم به یاد آورید و (نیز) این را که شما را بر جهانیان برتری دادم» سوره بقره، آیه ۴۷.</ref>. | ||
اما بنىاسرائیل به سبب [[پیمانشکنی]]، کُشتن ناحقّ [[پیامبران]]، [[اقدام]] به کشتن | اما بنىاسرائیل به سبب [[پیمانشکنی]]، کُشتن ناحقّ [[پیامبران]]، [[اقدام]] به کشتن رهبر الهی که در [[عیسی]] پدیدار شده بود - و این آخرین فرصتی بود که [[آسمان]] در [[اختیار]] بنىاسرائیل قرار داده بود تا به راه راست بازگردند و به [[پیمان]] خود با [[خدا]] وفا کنند - [[فرصت]] [[جانشینی]] [[الهی]] را بهطور کامل از دست دادند و عملاً ثابت کردند که آخرین شایستگیهای خود نسبت به انجام [[مسئولیت]] [[خلافت الهی]] در [[زمین]] را از دست دادهاند. | ||
دست [[حکمت الهی]]، قطعه دیگری از [[خاندان ابراهیم]] و [[نوادگان]] [[اسماعیل]] که [[عرب]] نامیده میشدند را برای انجام [[مسئولیت]] [[خلافت الهی]] و [[اقامه عدل]] بر [[زمین]] برگزید. در ابتدای امر، آنها به [[زیبایی]] به این امر مهم جامه عمل پوشاندند و در جزیرةالعرب و برخی از مناطق دیگر [[عدل]] را جاری کردند و به عنوان [[بهترین]] [[امت]] درآمدند، چنانکه [[قرآن کریم]] میفرماید: {{متن قرآن|كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ}}<ref>«شما بهترین گروهی بودهاید که (به عنوان سرمشق) برای مردم پدیدار شدهاید» سوره آل عمران، آیه ۱۱۰.</ref>. | دست [[حکمت الهی]]، قطعه دیگری از [[خاندان ابراهیم]] و [[نوادگان]] [[اسماعیل]] که [[عرب]] نامیده میشدند را برای انجام [[مسئولیت]] [[خلافت الهی]] و [[اقامه عدل]] بر [[زمین]] برگزید. در ابتدای امر، آنها به [[زیبایی]] به این امر مهم جامه عمل پوشاندند و در جزیرةالعرب و برخی از مناطق دیگر [[عدل]] را جاری کردند و به عنوان [[بهترین]] [[امت]] درآمدند، چنانکه [[قرآن کریم]] میفرماید: {{متن قرآن|كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ}}<ref>«شما بهترین گروهی بودهاید که (به عنوان سرمشق) برای مردم پدیدار شدهاید» سوره آل عمران، آیه ۱۱۰.</ref>. | ||
اما همانطور که [[تاریخ]] اسفبار ما حکایت میکند، این [[امت]] راه بنىاسرائیل را پیمودند و [[عهد]] و [[میثاق]] خود را با [[خدا]] شکستند و از [[پیروی]] | اما همانطور که [[تاریخ]] اسفبار ما حکایت میکند، این [[امت]] راه بنىاسرائیل را پیمودند و [[عهد]] و [[میثاق]] خود را با [[خدا]] شکستند و از [[پیروی]] رهبر الهی، سر باز زدند تا آنجا که با [[ذبح]] [[سبط رسول اکرم]] - [[امام حسین]] - و نابودی [[اهلبیت]] و [[اصحاب]] [[صالح]] او، دچار بدترین جرمی که [[تاریخ]] انسانی میشناسد، شدند. | ||
به دنبال چنین امری، [[آسمان]] [[سنت]] استبدال را بر این گروه مانند پیشینیان جاری کرد و این [[سنت]] با [[سنت]] کنارهگیری عملی از [[رهبری الهی]] همراه شد تا زمینهای برای اجرای [[سنت]] استتار کامل باشد. | به دنبال چنین امری، [[آسمان]] [[سنت]] استبدال را بر این گروه مانند پیشینیان جاری کرد و این [[سنت]] با [[سنت]] کنارهگیری عملی از [[رهبری الهی]] همراه شد تا زمینهای برای اجرای [[سنت]] استتار کامل باشد. | ||
البته [[سنت]] استتار زمانی جاری میشود که [[رهبری الهی]]، در زمان کنارهگیریاش - یعنی از زمان [[امام سجاد]] تا [[امام حسن عسکری]]- [[مردم]] را برای اجرای چنین سنتی آماده کرده باشد. [[سنت]] استتار زمانی جاری میشود که این [[امت]] مانند [[امتهای پیشین]] [[فرصت]] [[خلافت الهی]] را از دست دهند. در این زمان است که | البته [[سنت]] استتار زمانی جاری میشود که [[رهبری الهی]]، در زمان کنارهگیریاش - یعنی از زمان [[امام سجاد]] تا [[امام حسن عسکری]]- [[مردم]] را برای اجرای چنین سنتی آماده کرده باشد. [[سنت]] استتار زمانی جاری میشود که این [[امت]] مانند [[امتهای پیشین]] [[فرصت]] [[خلافت الهی]] را از دست دهند. در این زمان است که رهبر الهی، به [[غیبت]] کامل میرود و این [[غیبت]] تا زمانی طول میکشد که [[امت]] به رشد و [[بلوغ]] رسند و از نو، شایستگیهای [[خلافت الهی]] را به دست آورند. در این هنگام [[وعده الهی]] جاری میشود که: {{متن قرآن|وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ}}<ref>«و در زبور پس از تورات نگاشتهایم که بیگمان زمین را بندگان شایسته من به ارث خواهند برد» سوره انبیاء، آیه ۱۰۵.</ref>. و همانگونه که [[خدا]] فرمود: {{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا}}<ref>«خداوند به کسانی از شما که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین میگرداند- چنان که کسانی پیش از آنها را جانشین گردانید- و بیگمان دینی را که برای آنان پسندیده است برای آنها استوار میدارد و (حال) آنان را از پس هراس به آرامش بر میگرداند» سوره نور، آیه ۵۵.</ref>.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[مهدویت و سنتهای رهبری الهی در قرآن (مقاله)|مهدویت و سنتهای رهبری الهی در قرآن]].</ref> | ||
== پرسش مستقیم == | == پرسش مستقیم == | ||