بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحهای تازه حاوی « === مقدمه === در دیدگاه امام باقر(ع)، جامعه صالح بر پایه باورهای مشترک و روابط عاطفی عمیق شکل میگیرد [کافی، ج۲، ص۱۶۶]. این جامعه متشکل از افرادی است که با یکدیگر پیوندهای معنوی و عاطفی محکمی دارند [کافی، ج۲، ص۱۹۸، ۱۹۹، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۰۸]. امام باقر(ع)...» ایجاد کرد) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
== مقدمه == | |||
در دیدگاه امام باقر(ع)، جامعه صالح بر پایه باورهای مشترک و روابط عاطفی عمیق شکل میگیرد [کافی، ج۲، ص۱۶۶]. این جامعه متشکل از افرادی است که با یکدیگر پیوندهای معنوی و عاطفی محکمی دارند [کافی، ج۲، ص۱۹۸، ۱۹۹، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۰۸]. امام باقر(ع) در روایات متعددی به تبیین ویژگیهای این جامعه پرداختهاند [وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۲۸۵]. | در دیدگاه امام باقر(ع)، جامعه صالح بر پایه باورهای مشترک و روابط عاطفی عمیق شکل میگیرد [کافی، ج۲، ص۱۶۶]. این جامعه متشکل از افرادی است که با یکدیگر پیوندهای معنوی و عاطفی محکمی دارند [کافی، ج۲، ص۱۹۸، ۱۹۹، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۰۸]. امام باقر(ع) در روایات متعددی به تبیین ویژگیهای این جامعه پرداختهاند [وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۲۸۵]. | ||
== مبانی نظری هویت گروه صالحان == | |||
امام باقر(ع) در تشریح ویژگیهای جامعه صالح، بر محبت و مودت میان مؤمنان تأکید ویژه داشتند [کافی، ج۲، ص۱۷۳]. ایشان معتقد بودند که مؤمنان نسبت به یکدیگر مسئولیت دارند [کافی، ج۲، ص۱۸۸] و باید در شادی و غم یکدیگر شریک باشند [کافی، ج۲، ص۱۶۹]. | امام باقر(ع) در تشریح ویژگیهای جامعه صالح، بر محبت و مودت میان مؤمنان تأکید ویژه داشتند [کافی، ج۲، ص۱۷۳]. ایشان معتقد بودند که مؤمنان نسبت به یکدیگر مسئولیت دارند [کافی، ج۲، ص۱۸۸] و باید در شادی و غم یکدیگر شریک باشند [کافی، ج۲، ص۱۶۹]. | ||
امام همچنین بر اهمیت دیدار با برادران دینی [کافی، ج۲، ص۱۸۰] و رسیدگی به نیازهای یکدیگر تأکید داشتند [کافی، ج۲، ص۱۸۱]. ایشان فرمودند مؤمنان باید از احوال یکدیگر جویا شوند [کافی، ج۲، ص۱۸۱] و در رفع مشکلات هم بکوشند [کافی، ج۲، ص۱۸۳، ۱۸۴]. | امام همچنین بر اهمیت دیدار با برادران دینی [کافی، ج۲، ص۱۸۰] و رسیدگی به نیازهای یکدیگر تأکید داشتند [کافی، ج۲، ص۱۸۱]. ایشان فرمودند مؤمنان باید از احوال یکدیگر جویا شوند [کافی، ج۲، ص۱۸۱] و در رفع مشکلات هم بکوشند [کافی، ج۲، ص۱۸۳، ۱۸۴]. | ||
== محورهای وابستگی در گروه صالحان == | |||
در آموزههای امام باقر(ع)، سه نوع وابستگی در جامعه صالح مطرح شده است: | در آموزههای امام باقر(ع)، سه نوع وابستگی در جامعه صالح مطرح شده است: | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
۳. وابستگی عملی: که در قالب کمک و یاری متقابل نمود مییابد [کافی، ج۲، ص۳۶۰] | ۳. وابستگی عملی: که در قالب کمک و یاری متقابل نمود مییابد [کافی، ج۲، ص۳۶۰] | ||
== ساختار روابط در گروه صالحان == | |||
امام باقر(ع) روابط میان مؤمنان را در سطوح مختلف تعریف میکنند [کافی، ج۲، ص۳۶۹]. این روابط شامل تعاملات فردی و اجتماعی میشود [کافی، ج۲، ص۳۷۱]. در نگاه ایشان، گروه صالحان باید دارای انسجام درونی باشند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۸۹]. | امام باقر(ع) روابط میان مؤمنان را در سطوح مختلف تعریف میکنند [کافی، ج۲، ص۳۶۹]. این روابط شامل تعاملات فردی و اجتماعی میشود [کافی، ج۲، ص۳۷۱]. در نگاه ایشان، گروه صالحان باید دارای انسجام درونی باشند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۸۹]. | ||
== ویژگیهای شیعیان واقعی == | |||
امام باقر(ع) در توصیف شیعیان واقعی، معیارهای دقیقی ارائه کردهاند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۴۲]. از دیدگاه ایشان، شیعه واقعی کسی است که در عمل پیرو اهل بیت(ع) باشد [تحف العقول، ص۲۱۷- ۲۱۸]. این پیروی باید در همه ابعاد زندگی نمود داشته باشد [ارشاد، ص۲۶۶]. | امام باقر(ع) در توصیف شیعیان واقعی، معیارهای دقیقی ارائه کردهاند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۴۲]. از دیدگاه ایشان، شیعه واقعی کسی است که در عمل پیرو اهل بیت(ع) باشد [تحف العقول، ص۲۱۷- ۲۱۸]. این پیروی باید در همه ابعاد زندگی نمود داشته باشد [ارشاد، ص۲۶۶]. | ||
== اصول روابط اجتماعی == | |||
امام باقر(ع) اصول مهمی را برای روابط اجتماعی شیعیان تبیین کردهاند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۴۴]. این اصول شامل: | امام باقر(ع) اصول مهمی را برای روابط اجتماعی شیعیان تبیین کردهاند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۴۴]. این اصول شامل: | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
۳. یاری رساندن به برادران دینی [«آنکه از گروه (خود) او بود در برابر آنکه از دشمنانش بود از وی یاری خواست» سوره قصص، آیه ۱۵] | ۳. یاری رساندن به برادران دینی [«آنکه از گروه (خود) او بود در برابر آنکه از دشمنانش بود از وی یاری خواست» سوره قصص، آیه ۱۵] | ||
== رفتار با دیگر گروهها == | |||
امام باقر(ع) درباره تعامل با غیر شیعیان نیز رهنمودهایی داشتهاند [بحار الانوار، ج۶۵، ص۱۲- ۱۳]. ایشان بر رعایت اخلاق و انصاف در برخورد با دیگران تأکید میکردند [محاسن، ص۱۵۷]. همچنین پیروان خود را از تندروی و افراط باز میداشتند [محاسن، ص۱۵۷]. | امام باقر(ع) درباره تعامل با غیر شیعیان نیز رهنمودهایی داشتهاند [بحار الانوار، ج۶۵، ص۱۲- ۱۳]. ایشان بر رعایت اخلاق و انصاف در برخورد با دیگران تأکید میکردند [محاسن، ص۱۵۷]. همچنین پیروان خود را از تندروی و افراط باز میداشتند [محاسن، ص۱۵۷]. | ||
== تأثیر روابط اجتماعی بر رشد معنوی == | |||
امام باقر(ع) روابط اجتماعی سالم را عامل مهمی در رشد معنوی میدانستند [کافی، ج۲، ص۳۷۵]. از دیدگاه ایشان، انسان در تعامل با دیگران میتواند فضائل اخلاقی را تمرین کند [تحف العقول، ص۲۸۴]. این موضوع در روایات متعددی مورد تأکید قرار گرفته است [بحار الانوار، ج۷۱، ص۱۶۶]. | امام باقر(ع) روابط اجتماعی سالم را عامل مهمی در رشد معنوی میدانستند [کافی، ج۲، ص۳۷۵]. از دیدگاه ایشان، انسان در تعامل با دیگران میتواند فضائل اخلاقی را تمرین کند [تحف العقول، ص۲۸۴]. این موضوع در روایات متعددی مورد تأکید قرار گرفته است [بحار الانوار، ج۷۱، ص۱۶۶]. | ||
== مسئولیتهای متقابل == | |||
در آموزههای امام باقر(ع)، مؤمنان در قبال یکدیگر مسئولیتهایی دارند: | در آموزههای امام باقر(ع)، مؤمنان در قبال یکدیگر مسئولیتهایی دارند: | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
۴. عیادت در بیماری [کافی، ج۲، ص۳۶۷] | ۴. عیادت در بیماری [کافی، ج۲، ص۳۶۷] | ||
== آداب معاشرت == | |||
امام باقر(ع) برای معاشرت با دیگران آدابی را بیان کردهاند: | امام باقر(ع) برای معاشرت با دیگران آدابی را بیان کردهاند: | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
• صداقت در گفتار و رفتار [کافی، ج۲، ص۳۷۷] | • صداقت در گفتار و رفتار [کافی، ج۲، ص۳۷۷] | ||
== نقش رهبری در انسجام اجتماعی == | |||
امام باقر(ع) بر نقش رهبری در حفظ انسجام اجتماعی تأکید داشتند [کافی، ج۱، ص۲۰۳]. ایشان معتقد بودند که جامعه اسلامی باید تحت هدایت امام معصوم یا نایبان ایشان باشد [کافی، ج۱، ص۲۰۵]. این رهبری سبب: | امام باقر(ع) بر نقش رهبری در حفظ انسجام اجتماعی تأکید داشتند [کافی، ج۱، ص۲۰۳]. ایشان معتقد بودند که جامعه اسلامی باید تحت هدایت امام معصوم یا نایبان ایشان باشد [کافی، ج۱، ص۲۰۵]. این رهبری سبب: | ||