امر الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۵۷: خط ۵۷:
==== مصادیق [[امر تکوینی]] ====
==== مصادیق [[امر تکوینی]] ====
آیاتی که مصادیق امر تکوینی در آنها به‌کار رفته دو دسته است:
آیاتی که مصادیق امر تکوینی در آنها به‌کار رفته دو دسته است:
# آیاتی که در آنها واژه "امر" یا مشتقات آن وجود ندارد، چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}}<ref>«و میان خود، آنان را که در روز شنبه از اندازه در گذشتند شناخته‌اید که به آنها گفتیم بوزینگانی باشید، رانده» سوره بقره، آیه ۶۵.</ref>، امر الهی مبنی بر [[مسخ]] برخی از [[بنى‌اسرائیل]] بیان شده است. از دیگر مصادیق امر تکوینی می‌توان به سرد و [[سلامت]] قرار دادن [[آتش]] براى ابراهیم{{ع}}<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و ایجاد [[آدم]]{{ع}}<ref>سوره آل عمران، آیه ۵۹.</ref> اشاره کرد. گاهى نیز با واژه‌هاى دیگرى مانند "[[حکم]]" به امر تکوینی الهى اشاره شده است<ref>سوره یوسف، آیه ۶۷.</ref>.<ref>تفسير قرطبى، ج ۹، ص۱۴۹.</ref>
# '''آیاتی که در آنها واژه "امر" یا مشتقات آن وجود ندارد،''' چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}}<ref>«و میان خود، آنان را که در روز شنبه از اندازه در گذشتند شناخته‌اید که به آنها گفتیم بوزینگانی باشید، رانده» سوره بقره، آیه ۶۵.</ref>، امر الهی مبنی بر [[مسخ]] برخی از [[بنى‌اسرائیل]] بیان شده است. از دیگر مصادیق امر تکوینی می‌توان به سرد و [[سلامت]] قرار دادن [[آتش]] براى ابراهیم{{ع}}<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و ایجاد [[آدم]]{{ع}}<ref>سوره آل عمران، آیه ۵۹.</ref> اشاره کرد. گاهى نیز با واژه‌هاى دیگرى مانند "[[حکم]]" به امر تکوینی الهى اشاره شده است<ref>سوره یوسف، آیه ۶۷.</ref>.<ref>تفسير قرطبى، ج ۹، ص۱۴۹.</ref>
# آیاتی که در آنها واژه امر یا مشتقات آن به‌کار رفته است. در این [[آیات]] مصادیق گوناگونى بیان شده است؛ مانند:
# '''آیاتی که در آنها واژه امر یا مشتقات آن به‌کار رفته است.''' در این [[آیات]] مصادیق گوناگونى بیان شده است؛ مانند:
## [[هدایت تکوینی]]: یکی از [[شئون امامت]]، [[هدایت]] کردن [[مردم]] به [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است<ref>سوره سجده، آیه ۲۴.</ref>، مراد از این هدایت، هدایت تشریعى و ارائه طریق یعنى [[آموزش]] معارف دینى نیست؛ زیرا خداوند ابراهیم{{ع}} را سال‌ها پس از [[نبوّت]] به [[امامت]] رساند و معلوم است که [[نبوت]] هیچ‌گاه جداى از هدایت به معناى ارائه طریق نیست، بنابراین، هدایتى که از شئون امامت است، هدایت تکوینى و ایصال به مطلوب و آن نوعى تصرّف تکوینى در [[نفوس]] [[انسان‌ها]] و [[سیر]] دادن آنها به سوى کمال است، پس [[امام]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیض‌های باطنى و رساندن آنها به انسان‌هاست، چنان‌که [[پیامبر]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیضهاى ظاهرى و [[احکام]] دینى و رساندن آنها به انسان‌هاست<ref>الميزان، ج۱۴، ص۳۰۴.</ref>.
## '''[[هدایت تکوینی]]:''' یکی از [[شئون امامت]]، [[هدایت]] کردن [[مردم]] به [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است<ref>سوره سجده، آیه ۲۴.</ref>، مراد از این هدایت، هدایت تشریعى و ارائه طریق یعنى [[آموزش]] معارف دینى نیست؛ زیرا خداوند ابراهیم{{ع}} را سال‌ها پس از [[نبوّت]] به [[امامت]] رساند و معلوم است که [[نبوت]] هیچ‌گاه جداى از هدایت به معناى ارائه طریق نیست، بنابراین، هدایتى که از شئون امامت است، هدایت تکوینى و ایصال به مطلوب و آن نوعى تصرّف تکوینى در [[نفوس]] [[انسان‌ها]] و [[سیر]] دادن آنها به سوى کمال است، پس [[امام]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیض‌های باطنى و رساندن آنها به انسان‌هاست، چنان‌که [[پیامبر]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیضهاى ظاهرى و [[احکام]] دینى و رساندن آنها به انسان‌هاست<ref>الميزان، ج۱۴، ص۳۰۴.</ref>.
## حوادث طبیعی: وقوع همه پدیده‌هاى [[جهان]] نیازمند [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است، چنان‌که [[قرآن]] حرکت کشتى در دریا را به امر تکوینی [[الهی]] مى‌داند<ref>سوره جاثیه، آیه ۱۲.</ref>؛ همچنین بقای [[نظام]] متقن [[آسمان]] و [[زمین]] در قرون متمادی به امر تکوینی [[خداوند]] است<ref>سوره روم، آیه ۲۵.</ref>.<ref>التحرير والتنوير، ج ۲۱، ص۸۰.</ref>
## '''حوادث طبیعی:''' وقوع همه پدیده‌هاى [[جهان]] نیازمند [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است، چنان‌که [[قرآن]] حرکت کشتى در دریا را به امر تکوینی [[الهی]] مى‌داند<ref>سوره جاثیه، آیه ۱۲.</ref>؛ همچنین بقای [[نظام]] متقن [[آسمان]] و [[زمین]] در قرون متمادی به امر تکوینی [[خداوند]] است<ref>سوره روم، آیه ۲۵.</ref>.<ref>التحرير والتنوير، ج ۲۱، ص۸۰.</ref>
## [[عذاب]] الهی: خداوند بسیاری از امت‌های گذشته را عذاب کرده است<ref>سوره غافر، آیه۷۸.</ref> و هنگامى که عذاب [[خدا]] فرا می‌رسید هیچ‌ یک از خدایان دروغین آنها نمى‌توانستند آنها را بى‌نیاز سازند<ref>سوره هود، آیه ۱۰۱.</ref>. در [[قرآن]] به [[عذاب]] برخى از امت‌هاى گذشته به طور مشخّص نیز اشاره شده است؛ مانند: [[قوم نوح]]<ref>سوره هود، آیه ۴۰.</ref>؛ عاد<ref>سوره هود، آیه ۵۸.</ref>؛ [[ثمود]]<ref>سوره هود، آیه ۶۶.</ref>؛ [[قوم لوط]]<ref>سوره هود، آیه ۸۲.</ref> و [[قوم شعیب]]<ref>سوره هود، آیه ۹۴.</ref>.
## '''[[عذاب]] الهی:''' خداوند بسیاری از امت‌های گذشته را عذاب کرده است<ref>سوره غافر، آیه۷۸.</ref> و هنگامى که عذاب [[خدا]] فرا می‌رسید هیچ‌ یک از خدایان دروغین آنها نمى‌توانستند آنها را بى‌نیاز سازند<ref>سوره هود، آیه ۱۰۱.</ref>. در [[قرآن]] به [[عذاب]] برخى از امت‌هاى گذشته به طور مشخّص نیز اشاره شده است؛ مانند: [[قوم نوح]]<ref>سوره هود، آیه ۴۰.</ref>؛ عاد<ref>سوره هود، آیه ۵۸.</ref>؛ [[ثمود]]<ref>سوره هود، آیه ۶۶.</ref>؛ [[قوم لوط]]<ref>سوره هود، آیه ۸۲.</ref> و [[قوم شعیب]]<ref>سوره هود، آیه ۹۴.</ref>.


در [[آیات]] دیگری به برخی دیگر از مصادیق [[امر تکوینی]] [[الهی]] اشاره شده است؛ مانند: وقوع [[قیامت]]<ref>سوره نحل، آیه ۳۳.</ref>؛ آمدن [[مرگ]]<ref>سوره حدید، آیه ۱۴.</ref>؛ وقوع [[جنگ]] میان [[مؤمنان]] و [[مشرکان]] و پیروزی مؤمنان در آن<ref>سوره انفال، آیه ۴۲.</ref>؛ [[نصرت]] [[مؤمنان]] و [[خوار]] کردن [[کافران]] و آشکار ساختن [[دین]]<ref>سوره نحل، آیه ۱.</ref>؛ نصرت دین و جایگزین کردن قومى که جز [[خدا]] را [[دوست]] ندارند به جای [[مسلمانان]] مقصّر<ref>سوره توبه، آیه ۲۴.</ref> و نابودی گیاهان سرسبز<ref>سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۸-۳۴۱.</ref>
در [[آیات]] دیگری به برخی دیگر از مصادیق [[امر تکوینی]] [[الهی]] اشاره شده است؛ مانند: وقوع [[قیامت]]<ref>سوره نحل، آیه ۳۳.</ref>؛ آمدن [[مرگ]]<ref>سوره حدید، آیه ۱۴.</ref>؛ وقوع [[جنگ]] میان [[مؤمنان]] و [[مشرکان]] و پیروزی مؤمنان در آن<ref>سوره انفال، آیه ۴۲.</ref>؛ [[نصرت]] [[مؤمنان]] و [[خوار]] کردن [[کافران]] و آشکار ساختن [[دین]]<ref>سوره نحل، آیه ۱.</ref>؛ نصرت دین و جایگزین کردن قومى که جز [[خدا]] را [[دوست]] ندارند به جای [[مسلمانان]] مقصّر<ref>سوره توبه، آیه ۲۴.</ref> و نابودی گیاهان سرسبز<ref>سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۸-۳۴۱.</ref>
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش