عقل در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

عقل در کلام اسلامی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۵

۴ بایت اضافه‌شده ، ‏۸ مارس ۲۰۲۵

←‏عقل در کلام اسلامی

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۷۴

ویرایش

@@ خط ۱۶۵: / خط ۱۶۵: @@
 ==[[عقل]] در [[کلام اسلامی]]==
-عقل در یک تقسیم‌بندی ابتدایی به دو قسم [[عقل نظری]] و عملی تقسیم می‌‌شود که مقصود از اول [[شناخت هستی]] و مقصود از دوم [[شناخت]] بایدها و نبایدهای [[اخلاقی]] است. به تعبیر دقیق [[تعقل]] برای [[انسان]] در چهار قسم قابل فرض و تحقق است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۸، ص۲۹۵؛ محمدتقی استرآبادی، شرح فصوص الحکم، ص۱۹۸؛ قطب الدین شیرازی، درة التاج، ص۷۱۹؛ صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه، ص۲۰۴؛ ملا هادی سبزواری، اسرار الحکم، ص۳۸۷.</ref>.
+«عقل» در یک تقسیم‌بندی ابتدایی به دو قسم [[عقل نظری]] و عملی تقسیم می‌‌شود که مقصود از اول [[شناخت هستی]] و مقصود از دوم [[شناخت]] بایدها و نبایدهای [[اخلاقی]] است. به تعبیر دقیق [[تعقل]] برای [[انسان]] در چهار قسم قابل فرض و تحقق است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۸، ص۲۹۵؛ محمدتقی استرآبادی، شرح فصوص الحکم، ص۱۹۸؛ قطب الدین شیرازی، درة التاج، ص۷۱۹؛ صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه، ص۲۰۴؛ ملا هادی سبزواری، اسرار الحکم، ص۳۸۷.</ref>.
 #'''عقل بالقوّه''': [[استعداد]]، امکان تعقل اشیاء را دارد؛ یعنی فعلیت تعقل در او نیست، ولی امکان تعقل اشیاء در او هست؛ مثلاً یک [[کودک]] در جنین یا حتی در ابتدای تولد، [[عاقل]] است، ولی عاقل بالقوه؛ یعنی در او استعداد تعقل وجود دارد.
 #'''عقل بالملکه''': عقل بالقوه کودک در طول [[زمان]]، بر اثر زیاد شدن تجارب و وارد شدن [[محسوسات]] زیادی در [[ذهن]] او، ذهنش خود به خود [[رشد]] می‌کند؛ یعنی همان [[قوه]] خود به خود رشد می‌کند. اولین چیزی که بعد از وارد شدن یک سلسله محسوسات در ذهن برای عقل او فعلیت پیدا می‌کند بدیهیات اولیه است که اعم است از بدیهیات اولیه تصوریه و بدیهیات اولیه تصدیقیه. بدیهیات اولیه تصوریه، مثل مفهوم هستی و مفهوم نیستی و امثال اینها. بدیهیات اولیه تصدیقیه، مثل [[تصدیق]] به اینکه یک شیء در آن واحد محال است که هم هست باشد و هم نیست.