بنی‌عامله: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'
جز (جایگزینی متن - '،-' به ' -')
جز (جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع')
 
خط ۷: خط ۷:


==[[نسب]] بنی عامله==
==[[نسب]] بنی عامله==
در نسب این [[قوم]] [[اختلاف]] است. برخی آنان را از [[عمالقه]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۱۶۴. ابن اثیر هم به نقل از ابوسعد، آنها را از عمالیق و از فرزندان عملیق بن لاوَذ بن ارم بن سام بن نوح{{ع}} برشمرده است. (ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۰۷)</ref> و بعضی ایشان را مضری ([[عدنانی]])<ref>ر.ک: ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۱۰۳؛ جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۷۷۵.</ref> و جمعی هم، ایشان را بدون واسطه از [[فرزندان]] [[سبأ بن یشجب بن یعرب بن قحطان]]<ref>ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۱۰۳؛ جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۷۷۵؛ مقدسی، البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۱۷-۱۱۸. در این صورت او برادر حمیر و کهلان و از پدران لخم و جذام -از قبایل معروف قحطانی- خواهد بود. (ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۸۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶)</ref> دانسته‌اند. در مقابل، بسیاری از [[نسب‌شناسان]] هم، بر این اعتقادند که آنان از [[اعراب قحطانی]] و از شعب قوم بزرگ کهلان بن سبأ‌اند که نسب از بنی حارث بن عدی بن حارث بن مُرة بن أدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان می‌برند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۰۷. بر پایه این نسب، عاملة بن حارث برادر لخم و جذام خوهد بود. (ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۰ و ۴۲۲؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۱؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸) برای مطالعه بیشتر نسب‌های برشمرده شده برای بنی عامله و اقوال مطرح شده دیگر ر.ک: یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۰۲ و ۲۲۹؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۳۳ و...</ref>. در علت نامیده شدن این قوم به بنی عامله<ref>نویری نام دیگر بنی حارث بن عدی را به جای «عامله»، «عائذه» عنوان کرده است. (نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹)</ref>، برخی بر این باورند که عامله، نام دیگر [[حارث بن عدی]] است<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۱۲۶؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۳۳.</ref>. بعضی دیگر هم، [[عامله]] را برگرفته از نام [[همسر]] حارث دانسته، آورده‌اند که [[زهد]] و معاویه -پسران حارث بن عدی- را به جهت انتسابشان به مادر قضاعیه‌شان عامله بنت [[مالک بن ودیعة بن الحاف بن قضاعه]]، بدین نام خوانده‌اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰. ابن کلبی در بخش دیگر از کتاب خود (. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۳۵) و نیز همدانی، از مادر عامله و برادرانش لخم و جذام با نام «رقاش بنت همدان» یاد کرده‌اند. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱)</ref>. از [[زهد بن حارث بن عدی]]، پسرانی به اسامی عَوکَلان، رخمان<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۳. برخی منابع از او با نام «رحمان» (عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸) و بعضی دیگر، از او با نام «زَحفان بن زهد» یاد کرده‌اند. (نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۶۷)</ref> و [[سلمان]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref> به [[دنیا]] آمدند و از معاویه پسر دیگر حارث هم، فرزندانی به نام‌های شعل و [[عجل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹.</ref>، سلمه، قرّه و [[ثعلبه]]<ref>نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref> متولد شدند و بدین ترتیب، [[طایفه]] بنی عامله بر پایه این [[فرزندان]] و دیگر اولادی که از [[ذریه]] حارث بن عدی متولد شدند، شکل گرفت. از بنی عاملة بن حارث، شعب و فروعات بسیاری متفرع گردیده است که از مهمترین آنان می‌توان از [[بنی عوکلان بن زهد]]<ref>ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۶۳.</ref>، [[بنی طمثان بن ابوغرم‌]]،<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴. ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸.</ref> [[بنی یحیی بن سلمان بن زهد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸.</ref>، [[بنی اقرع بن سلمان بن زهد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸.</ref>، [[بنی شعل بن معاویة بن حارث]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۰۵.</ref>، [[بنی عجل بن معاویة بن حارث]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰؛ بتی، تذکرة الالباب بأصول الانساب، ص۱۳۴.</ref>، [[بنی سلمة بن معاویه]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۶۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۹۳.</ref>، [[هنیة بن جذیمة بن سلمه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹.</ref>، [[سلامة بن جذیمة بن سلمه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹.</ref>، [[بنی سلم بن طمثان بن ابوعزم]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۱.</ref>، [[بنی وحان بن جذیمة بن سلمه]] (بنی مَوهَبه)<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴. نیز ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸.</ref> و... یاد کرد.
در نسب این [[قوم]] [[اختلاف]] است. برخی آنان را از [[عمالقه]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۱۶۴. ابن اثیر هم به نقل از ابوسعد، آنها را از عمالیق و از فرزندان عملیق بن لاوَذ بن ارم بن سام بن نوح{{ع}} برشمرده است. (ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۰۷)</ref> و بعضی ایشان را مضری ([[عدنانی]])<ref>ر.ک: ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۱۰۳؛ جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۷۷۵.</ref> و جمعی هم، ایشان را بدون واسطه از [[فرزندان]] [[سبأ بن یشجب بن یعرب بن قحطان]]<ref>ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۱۰۳؛ جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۷۷۵؛ مقدسی، البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۱۷-۱۱۸. در این صورت او برادر حمیر و کهلان و از پدران لخم و جذام -از قبایل معروف قحطانی- خواهد بود. (ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۸۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۵۶)</ref> دانسته‌اند. در مقابل، بسیاری از [[نسب‌شناسان]] هم، بر این اعتقادند که آنان از [[اعراب قحطانی]] و از شعب قوم بزرگ کهلان بن سبأ‌اند که نسب از بنی حارث بن عدی بن حارث بن مُرة بن أدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان می‌برند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۰۷. بر پایه این نسب، عاملة بن حارث برادر لخم و جذام خوهد بود. (ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۰ و ۴۲۲؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۱؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۸) برای مطالعه بیشتر نسب‌های برشمرده شده برای بنی عامله و اقوال مطرح شده دیگر ر.ک: یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۰۲ و ۲۲۹؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۳۳ و...</ref>. در علت نامیده شدن این قوم به بنی عامله<ref>نویری نام دیگر بنی حارث بن عدی را به جای «عامله»، «عائذه» عنوان کرده است. (نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹)</ref>، برخی بر این باورند که عامله، نام دیگر [[حارث بن عدی]] است<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۱۲۶؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۳۳.</ref>. بعضی دیگر هم، [[عامله]] را برگرفته از نام [[همسر]] حارث دانسته، آورده‌اند که [[زهد]] و معاویه -پسران حارث بن عدی- را به جهت انتسابشان به مادر قضاعیه‌شان عامله بنت [[مالک بن ودیعة بن الحاف بن قضاعه]]، بدین نام خوانده‌اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۱۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰. ابن کلبی در بخش دیگر از کتاب خود (. ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۳۵) و نیز همدانی، از مادر عامله و برادرانش لخم و جذام با نام «رقاش بنت همدان» یاد کرده‌اند. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱)</ref>. از [[زهد بن حارث بن عدی]]، پسرانی به اسامی عَوکَلان، رخمان<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۳. برخی منابع از او با نام «رحمان» (عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸) و بعضی دیگر، از او با نام «زَحفان بن زهد» یاد کرده‌اند. (نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۶۷)</ref> و [[سلمان]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref> به [[دنیا]] آمدند و از معاویه پسر دیگر حارث هم، فرزندانی به نام‌های شعل و [[عجل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹.</ref>، سلمه، قرّه و [[ثعلبه]]<ref>نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹.</ref> متولد شدند و بدین ترتیب، [[طایفه]] بنی عامله بر پایه این [[فرزندان]] و دیگر اولادی که از [[ذریه]] حارث بن عدی متولد شدند، شکل گرفت. از بنی عاملة بن حارث، شعب و فروع بسیاری متفرع گردیده است که از مهمترین آنان می‌توان از [[بنی عوکلان بن زهد]]<ref>ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۹؛ عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۶۳.</ref>، [[بنی طمثان بن ابوغرم‌]]،<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴. ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸.</ref> [[بنی یحیی بن سلمان بن زهد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸.</ref>، [[بنی اقرع بن سلمان بن زهد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۸.</ref>، [[بنی شعل بن معاویة بن حارث]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۰۵.</ref>، [[بنی عجل بن معاویة بن حارث]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۵۰؛ بتی، تذکرة الالباب بأصول الانساب، ص۱۳۴.</ref>، [[بنی سلمة بن معاویه]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۶۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۹۳.</ref>، [[هنیة بن جذیمة بن سلمه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹.</ref>، [[سلامة بن جذیمة بن سلمه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹.</ref>، [[بنی سلم بن طمثان بن ابوعزم]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۱.</ref>، [[بنی وحان بن جذیمة بن سلمه]] (بنی مَوهَبه)<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۱۹۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۴. نیز ر.ک: عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۴۷۸.</ref> و... یاد کرد.


عاملیان از نظر تبار، [[عرب]] اصیل‌اند و گویش زبانی ایشان از همۀ گویش‌های دیگر [[سرزمین شام]] به [[عربی]] [[فصیح]] نزدیک‌تر است. همچنین در [[فرهنگ عمومی]] و [[آداب و رسوم]] و [[اخلاق اجتماعی]]، همچون [[مهمان‌نوازی]]، [[بخشندگی]] و [[حفظ حقوق]] [[همسایگی]] از میراث‌بانان [[فرهنگ ناب]] عربی به شمار می‌روند و در [[ادب]] منظوم و منثور ایشان نیز همین ذوق و سلیقه به چشم می‌خورد<ref>محمد تقی فقیه، جبل عامل فی التاریخ، ص۸۱؛ محسن امین، خطط جبل عامل، ص۶۹-۷۰، ۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
عاملیان از نظر تبار، [[عرب]] اصیل‌اند و گویش زبانی ایشان از همۀ گویش‌های دیگر [[سرزمین شام]] به [[عربی]] [[فصیح]] نزدیک‌تر است. همچنین در [[فرهنگ عمومی]] و [[آداب و رسوم]] و [[اخلاق اجتماعی]]، همچون [[مهمان‌نوازی]]، [[بخشندگی]] و [[حفظ حقوق]] [[همسایگی]] از میراث‌بانان [[فرهنگ ناب]] عربی به شمار می‌روند و در [[ادب]] منظوم و منثور ایشان نیز همین ذوق و سلیقه به چشم می‌خورد<ref>محمد تقی فقیه، جبل عامل فی التاریخ، ص۸۱؛ محسن امین، خطط جبل عامل، ص۶۹-۷۰، ۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش