←روشهای تربیتی
(←منابع) |
|||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
{{اصلی|روشهای تربیتی}} | {{اصلی|روشهای تربیتی}} | ||
روشهای تربیتی، دستورهای جزئی است که مبتنی بر اصولاند و در واقع، شیوههای عملی انجام عمل [[تربیتی]] به شمار میآیند. برخی از روشهای تربیتی عبارتاند از: روش [[الگوگیری]]؛ روش [[محبت]]؛ روش [[تشویق]] و [[تنبیه]]؛ روش [[توبه]]؛ روش تفضل (نه استحقاق [[بنده]])؛ روش [[تبشیر]]؛ روش [[نیکی]] در برابر بدی؛ روش تأخیر در [[کیفر]]؛ روش [[موعظه]]؛ روش یادآوری [[نعمت]]؛ روش شناساندن [[حمد]] و [[ستایش]]؛ روش ابراز تواناییها؛ روش [[حسن ظن]]؛ روش عذرپذیری؛ روش عیبپوشی؛ روش [[رفق و مدارا]] و روش کم شمردن خوبیها و زیاد شمردن بدیها<ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۱۰۲ ـ ۱۱۷؛ [[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)| سیره نبوی ج۴]]، ص ۱۶۰.</ref>. | روشهای تربیتی، دستورهای جزئی است که مبتنی بر اصولاند و در واقع، شیوههای عملی انجام عمل [[تربیتی]] به شمار میآیند. برخی از روشهای تربیتی عبارتاند از: روش [[الگوگیری]]؛ روش [[محبت]]؛ روش [[تشویق]] و [[تنبیه]]؛ روش [[توبه]]؛ روش تفضل (نه استحقاق [[بنده]])؛ روش [[تبشیر]]؛ روش [[نیکی]] در برابر بدی؛ روش تأخیر در [[کیفر]]؛ روش [[موعظه]]؛ روش یادآوری [[نعمت]]؛ روش شناساندن [[حمد]] و [[ستایش]]؛ روش ابراز تواناییها؛ روش [[حسن ظن]]؛ روش عذرپذیری؛ روش عیبپوشی؛ روش [[رفق و مدارا]] و روش کم شمردن خوبیها و زیاد شمردن بدیها<ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۱۰۲ ـ ۱۱۷؛ [[مصطفی دلشاد تهرانی|دلشاد تهرانی، مصطفی]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)| سیره نبوی ج۴]]، ص ۱۶۰.</ref>. | ||
== موانع تربیت == | |||
{{اصلی|موانع تربیت}} | |||
موانع تربیت به دو قسم فردی و اجتماعی تقسیم میشود: | |||
# '''موانع فردی:''' برخی از موانع [[تربیت]]، فردیست مانند: | |||
## '''ضعف اراده:''' ضعف اراده انسانی یکی از موانع حضور در عرصههای [[اجتماعی]] و [[رشد]] فعالیتهای فردی است که [[مسلمانان]] باید با تکیه بر [[قدرت معنوی]] و [[اراده]] ناشی از [[ایمان]] و [[انسانیت]] این ضعف اراده را از بین ببرند<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در مراسم افتتاحیه مانور فرهنگی، ورزشی جانبازان و معلولان کشور سال ۱۳۷۶، ص۹۳.</ref>. | |||
## '''[[غفلت]]:''' در [[تربیت اسلامی]]، یکی از موانع تربیت را غفلت معرفی میکنند. «غفلت» دارای مفهوم وسیع و گستردهای است که هر گونه بیخبری از شرایط [[زمان]] و مکانی که انسان در آن [[زندگی]] میکند، واقعیت فعلی و [[آینده]] و گذشته خویش، صفات و [[اعمال]] خود، همچنین هشدارهایی که حوادث تلخ و شیرین زندگی به انسان میدهد را شامل میشود. | |||
## '''تسویف و کار را به بعد انداختن:''' گاهی حالتی در انسان به وجود میآید که او خود میداند در کاری [[اشتباه]] میکند و قصد برگشتن از آن کار را هم دارد؛ اما گویی توان تصمیمگیری و [[اقدام]] کردن را از دست داده است و هرگاه تصمیم به بازگشت میگیرد، [[وسوسه]] میشود که هنوز فرصت بسیار است و خویشتن را به فردا [[وعده]] میدهد و انجام آن کار را به وقت دیگری موکول میکند. | |||
## '''[[فقر]] [[عاطفی]]:''' استعدادهای عاطفی در انسان سبب [[رشد]] بسیاری از [[کمالات]] در او میشود. این کمالات شامل امتیازاتی است که بر اساس [[دیگرخواهی]] در انسان به وجود میآید از قبیل [[محبت]] و [[دوستی]] و [[فداکاری]] و از خود گذشتگی و به طور کلی مقدّم داشتن دیگران برخود. [[بیوفایی]]، فراموشکاری، قدرناشناسی، [[احترام]] به هنگام نیاز، و بیاعتنایی به هنگام [[بینیازی]]، [[خشونت]] و [[قساوت]]، تنها به [[فکر]] خود بودن و از دیگران بیخبر ماندن، و... همه و همه نقایص [[روحی]] و [[اخلاقی]] مهمی هستند که ریشه در [[فقر]] [[عاطفی]] دارند<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]]، ص۴۷۹ ـ ۴۸۰.</ref>. | |||
# '''موانع [[اجتماعی]]:''' دسته دیگری از موانع [[تربیت]]، موانع اجتماعی است مانند: | |||
## '''بیتوجهی والدین به فرزند:''' بیتوجهی والدین به [[فرزندان]] از جمله موانع [[تربیتی]] محسوب میگردد که موجب پدید آمدن بچههای خجالتی با کاهش [[عزت نفس]] میشود. | |||
## '''[[اختلاف]] والدین:''' اختلاف پدر و مادر بلای خانمانسوزی است که بر [[روح]] و روان [[فرزندان]] آثار بسیار منفی دارد. مقصود از اختلاف پدر و مادر، فقط درگیری فیزیکی نیست، بلکه مجادلههای لفظی و صدای بلند نیز، اختلاف به شمار میرود. والدین باید بدانند مشاجرات و مجادلاتشان در هر قالبی که باشد، آسیبهای روانی زیادی را در کودک ایجاد میکند که به مرور [[زمان]] تبعات منفی خود را در [[رفتار]]، گفتار و [[کردار]] کودک نشان خواهد داد. | |||
## '''[[احساس]] ناامنی در خانواده:''' [[احساس امنیت]] عبارت است از احساس [[آزادی]] نسبی از خطر. این احساس، وضع خوشایندی را ایجاد میکند و فرد در آن دارای [[آرامش]] جسمی و [[روحی]] است. [[ایمنی]] از [[عواطف]] و [[احساسات]] زیربنایی و حیاتی برای تأمین [[بهداشت روانی]] است. افراد ناامن، نامتعادلاند. | |||
## '''عدم توجه به تفاوتهای فردی:''' یکی از پدیدههای طبیعی مشهود در تمام ساختارهای [[جوامع انسانی]] وجود تفاوت است. یک [[نظام]] [[آموزشی]] سالم، [[انسانی]] و کارآمد این تفاوتها را به شکل طبیعی از تواناییها و قابلیتها دریافت و [[ادراک]] میکند<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]]، ص۴۸۱ ـ ۴۸۴.</ref>. | |||
== سیره تربیتی معصومین == | == سیره تربیتی معصومین == | ||