مدیران رابط کاربری، مدیران، templateeditor
۲۶٬۶۶۴
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | |||
| موضوع مرتبط = صحابه | |||
| عنوان مدخل = حکم بن ابیالعاص بن بشر ثقفی | |||
| مداخل مرتبط = [[حکم بن ابیالعاص بن بشر ثقفی در تاریخ اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
== آشنایی اجمالی == | |||
وی [[برادر]] [[صحابی]] معروف [[عثمان بن ابیالعاص]] است که به تیره بنو جشم از [[قبیله ثقیف]] [[نسب]] میبرد<ref>ر.ک:هشام کلبی، جمهرة النسب، ج2، ص188؛ ابن سلام، کتاب النسب، ص267.</ref>. کنیهاش را [[ابوعثمان]]<ref>ذهبی، المقتني في سرد الكنى، ج2، ص97.</ref> و [[ابوعبدالملک]]<ref>دولابی، الكنى والاسماء، ج1، ص149؛ ابن حجر، الاصابه، ج7، ص221.</ref> گفتهاند. [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج2، ص50.</ref> [[ابن عبدالبر]] را متهم کرده که نام پدر [[حکم]] را به [[اشتباه]] [[بشیر]] گفته است در حالی که این نسبت درست نیست، چون در نسخه موجود [[الاستیعاب]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج1، ص113.</ref> نام پدر وی [[بشر]] آمده است. البته [[تصحیف]] [[بشر]] به بشیر زیاد اتفاق میافتد چنان که [[ذهبی]]<ref>ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج1، ص135.</ref> نیز نام پدر حکم را بشیر گفته است. | |||
همسو با [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج6، ص49.</ref>، [[ابنسلام]]<ref>ابن سلام، کتاب النسب، ص267.</ref>، [[ابن ابیحاتم]]<ref>ابن ابیحاتم، الجرح و التعدیل، ج3، ص130.</ref> و ذهبی<ref>ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج1، ص135.</ref> که بر صحابی بودنش تصریح کردهاند، [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج2، ص90.</ref> نیز شرح حالش را در بخش اول [[الاصابه]] ([[صحابه]]) آورده است؛ ولی [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج4، ص123.</ref> وی را در شمار [[تابعین]] ذکر میکند، چنان که [[بخاری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج2، ص331.</ref> حکم را راوي [[عمر بن خطاب]] دانسته است. | |||
وی [[بصری]] شمرده شده<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج2، ص331؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج1، ص413.</ref> و در دوره [[خلیفه دوم]] [[جانشین]] برادرش عثمان در [[طائف]] شد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج6، ص49.</ref>. سپس از طرف برادرش که [[حاکم عمان]] و [[بحرین]] بود، [[حکومت بحرین]] را بر عهده گرفت و در سالهای نوزدهم و بیستم [[هجری]] منطقههای بسیاری را در [[عراق]] فتح کرد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج1، ص414؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج2، ص50.</ref>. بر پایه بعضی نقلها وی در فتح [[استخر]] فارس(سال ۲۳)، «شهرک»، [[فرمانده سپاه]] [[ایران]] را کشت که نتیجه آن [[شکست]] [[ایرانیان]] بود<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص133؛ طبری، تاریخ، ج4، ص176.</ref>. بر اساس خبری که [[طبری]]<ref>طبری، تاریخ طبری، ج5، ص225.</ref> در گزارشهای مربوط به [[سال ۴۵ هجری]] نقل کرده است، قرار بود [[زیاد بن عبید]] (زیادبن ابیه) وی را [[حاکم خراسان]] کند، ولی پیک ویژه [[زیاد]] [[اشتباه]] کرد و به جای حکم مورد بحث، [[حکم بن عمرو غفاری]] را برای این [[مأموریت]] فراخواند، زیاد هم آن را به فال [[نیک]] گرفت و [[فرمانداری خراسان]] را به حکم غفاری سپرد. | |||
از [[نسل]] حکم فرزندش یزید، [[راوی]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج65، ص162.</ref>، [[شاعر]] و از بزرگان دوره [[اموی]] است<ref>جاحظ، کتاب الحیوان، ج7، ص458؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج12، ص333.</ref> و نوادهاش [[عبد الوهاب بن عبدالحمید مکنی]] به [[ابومحمد ثقفی بصری]] از [[دانشمندان]] مشهوری بوده<ref>سمعانی، الانساب، ج1، ص509.</ref> که در [[زمان]] [[خلافت منصور]] (138-158) در [[بغداد]] [[حدیث]] میگفته است<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج11، ص19.</ref>.<ref>[[رحمتالله بانشی|بانشی، رحمتالله]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حکم بن ابیالعاص بن بشر ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۹۶-۹۷.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | |||
{{مدخل وابسته}} | |||
* [[بنیثقیف]] (قبیله) | |||
* [[یزید بن حکم]] (فرزند) | |||
* [[عبد الوهاب بن عبدالحمید مکنی]] (نوه) | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رحمتالله بانشی|بانشی، رحمتالله]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حکم بن ابیالعاص بن بشر ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:اعلام]] | |||
*************************************** | |||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = صحابه | | موضوع مرتبط = صحابه | ||
| خط ۴۶: | خط ۸۰: | ||
[[رده:اعلام]] | [[رده:اعلام]] | ||
************************************************************* | |||