عدل: تفاوت میان نسخه‌ها

۸ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۵
خط ۵۸: خط ۵۸:
[[قرآن کریم]] عدل و [[احسان]] را در کنار هم قرار داده می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ}}<ref>«به راستی خداوند به دادگری و نیکی کردن و ادای (حقّ) خویشاوند، فرمان می‌دهد» سوره نحل، آیه ۹۰.</ref>.
[[قرآن کریم]] عدل و [[احسان]] را در کنار هم قرار داده می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ}}<ref>«به راستی خداوند به دادگری و نیکی کردن و ادای (حقّ) خویشاوند، فرمان می‌دهد» سوره نحل، آیه ۹۰.</ref>.


در [[روایت]] است که روزی [[اصحاب امیرالمؤمنین]] {{ع}} درباره [[جوانمردی]] بحث میکردند. [[امیرالمؤمنین]] فرمود: چرا از [[کتاب خدا]] کمک نمی‌گیرید؟ گفتند یا [[امیرالمؤمنین]] این موضوع در کجای [[قرآن]] آمده است؟ فرمود: در آنجا که [[خدا]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ}}<ref>«به راستی خداوند به دادگری و نیکی کردن و ادای (حقّ) خویشاوند، فرمان می‌دهد» سوره نحل، آیه ۹۰.</ref>. عدل همان [[انصاف]] است و [[احسان]]، بیشتر دادن<ref>محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳۴.</ref>. طبق این [[تفسیر]] عدل در این [[آیه کریمه]] به معنی [[انصاف]] به کار رفته است و عدل و [[انصاف]] هر دو به معنی مراعات [[حق]] به کار می‌روند؛ بنابراین تفاوت [[احسان]] با [[عدالت]] این است که [[عدالت]]، دادن [[حق]] است و [[احسان]] از [[حق]] خویش گذشتن است. کسی که [[حق]] دیگری را میدهد، اگر آن را از دیگری میستاند و به صاحبش میرساند به [[عدالت]] [[رفتار]] کرده و اگر آن را از خویشتن میستاند به [[انصاف]] [[رفتار]] کرده است؛ ولی کسی که [[حق]] خویش را به دیگری میدهد و در برابر دیگران از [[حق]] خویشتن صرف نظر می‌کند، [[احسان]] کرده است.
در [[روایت]] است که روزی [[اصحاب امیرالمؤمنین]] {{ع}} درباره [[جوانمردی]] بحث میکردند. [[امیرالمؤمنین]] فرمود: چرا از [[کتاب خدا]] کمک نمی‌گیرید؟ گفتند یا [[امیرالمؤمنین]] این موضوع در کجای [[قرآن]] آمده است؟ فرمود: در آنجا که [[خدا]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ}}<ref>«به راستی خداوند به دادگری و نیکی کردن و ادای (حقّ) خویشاوند، فرمان می‌دهد» سوره نحل، آیه ۹۰.</ref>. عدل همان [[انصاف]] است و [[احسان]]، بیشتر دادن<ref>محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳۴.</ref>. طبق این [[تفسیر]] عدل در این [[آیه کریمه]] به معنی [[انصاف]] به کار رفته است و عدل و انصاف هر دو به معنی مراعات [[حق]] به کار می‌روند؛ بنابراین تفاوت [[احسان]] با [[عدالت]] این است که عدالت، دادن [[حق]] است و [[احسان]] از [[حق]] خویش گذشتن است. کسی که [[حق]] دیگری را میدهد، اگر آن را از دیگری می‌ستاند و به صاحبش می‌رساند به عدالت [[رفتار]] کرده و اگر آن را از خویشتن می‌ستاند به انصاف [[رفتار]] کرده است؛ ولی کسی که [[حق]] خویش را به دیگری می‌دهد و در برابر دیگران از [[حق]] خویشتن صرف نظر می‌کند، احسان کرده است.


[[رسول خدا]] {{صل}} در سخنی آسمانی سه نمونه بارز [[احسان]] را به [[امت]] خویش [[آموزش]] داده است. [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: مردی [[خدمت]] [[رسول خدا]] آمد و عرض کرد: یا [[رسول‌الله]] [[خاندان]] من جز حمله و [[ناسزا]] و [[قطع]] رابطه با من [[رفتاری]] نمی‌کنند. آیا به من [[رخصت]] می‌دهید آنها را ترک کنم؟ [[رسول خدا]] فرمود: اگر چنین کنی، [[خدای متعال]] نیز همه شما را رها خواهد کرد. عرض کرد: پس چه کنم؟ فرمود با هرکس که رابطه‌اش را بریده، رابطه برقرار کن، به هرکس تو را [[محروم]] کرده، عطا کن و هرکس را به تو [[ستم]] کرده ببخش که اگر چنین کنی، [[خداوند]] در برابر آنها [[پشتیبان]] تو خواهد بود<ref>میرزا حسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۵، ص۲۵۲.</ref>. [[امام سجاد]] {{ع}} در [[دعا]] از [[پروردگار]] [[متعال]] درخواست می‌کند که او را به این‌گونه [[احسان]] موفق کند: خدایا بر [[محمد]] و [[آل محمد]] [[درود]] فرست و مرا [[یاری]] کن تا برای آن‌که با من [[نادرستی]] می‌کند، [[خیرخواهی]] کنم و کسی را که ترکم کرده، به [[نیکی]] [[پاداش]] دهم و به آن کسی که محرومم کرده، عطا کنم و با آن‌که از من بریده رابطه برقرار کنم و از کسی که غیبتم کرده به [[نیکی]] یاد کنم<ref>صحیفه سجادیه، دعای مکارم الاخلاق.</ref>.
[[رسول خدا]] {{صل}} در سخنی آسمانی سه نمونه بارز [[احسان]] را به [[امت]] خویش [[آموزش]] داده است. [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: مردی [[خدمت]] [[رسول خدا]] آمد و عرض کرد: یا [[رسول‌الله]] [[خاندان]] من جز حمله و [[ناسزا]] و [[قطع]] رابطه با من [[رفتاری]] نمی‌کنند. آیا به من [[رخصت]] می‌دهید آنها را ترک کنم؟ [[رسول خدا]] فرمود: اگر چنین کنی، [[خدای متعال]] نیز همه شما را رها خواهد کرد. عرض کرد: پس چه کنم؟ فرمود با هرکس که رابطه‌اش را بریده، رابطه برقرار کن، به هرکس تو را [[محروم]] کرده، عطا کن و هرکس را به تو [[ستم]] کرده ببخش که اگر چنین کنی، [[خداوند]] در برابر آنها [[پشتیبان]] تو خواهد بود<ref>میرزا حسین نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۵، ص۲۵۲.</ref>. [[امام سجاد]] {{ع}} در [[دعا]] از [[پروردگار]] [[متعال]] درخواست می‌کند که او را به این‌گونه [[احسان]] موفق کند: خدایا بر [[محمد]] و [[آل محمد]] [[درود]] فرست و مرا [[یاری]] کن تا برای آن‌که با من [[نادرستی]] می‌کند، [[خیرخواهی]] کنم و کسی را که ترکم کرده، به [[نیکی]] [[پاداش]] دهم و به آن کسی که محرومم کرده، عطا کنم و با آن‌که از من بریده رابطه برقرار کنم و از کسی که غیبتم کرده به [[نیکی]] یاد کنم<ref>صحیفه سجادیه، دعای مکارم الاخلاق.</ref>.
۱۲۹٬۵۶۶

ویرایش