بنی عطیة بن زید: تفاوت میان نسخهها
←منابع
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
[[آیینها]] و [[عقاید]] مذهبی نیز از دیگر [[اخبار]] [[جاهلی]] [[اقوام]] مختلف [[عرب]] است که در منابع بدان پرداخته شده است. از لحاظ [[اعتقادات]] مذهبی، بنی عطیة بن زید نیز بسان غالب طوایف [[قبیله]] [[اوس و خزرج]]، در ایام [[جاهلیت]]، [[بت]] میپرستیدند<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۴۳.</ref>؛ آنان بتهای زیادی را به خدایی گرفته بودند که از قدیمیترین آنها بت «[[منات]]» بود. این بت در منطقه [[حجاز]] و تهامه و در [[ساحل]] [[دریای سرخ]] میان [[مکه]] و [[مدینه]] در هفت میلی مدینه در محلی به نام «مشلّل» [[نصب]] شده بود و [[معبود]] شعب گوناگون [[ازدی]] اعم از اوس و خزرج، [[خزاعه]]، [[غسان]] (نه [[غسانیان]] [[مسیحی]]) و [[ازد]] شنوءه به شمار میرفت<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۳-۱۴؛ محمد ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۱۲۵؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۷۹.</ref>. [[ازدیان]] این بت را که [[الهه]] [[قضا و قدر]] بود و [[حاجات]] آنان و به ویژه [[بارش باران]] را برآورده میکرد<ref>زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۴۲۳؛ جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۶، ص۲۵۰.</ref>، بزرگ میداشتند و برایش [[قربانی]] کرده، هدایایشان را نثارشان میکردند. [[مردم]] [[قبایل]] اوس و خزرج پس از انجام [[مناسک حج]]، مکه را به قصد منطقه مُشَلَّل در ساحل دریای سرخ ترک میکردند. آنها پس از ذکر تلبیه منات، [[طواف]] و قربانی، سرهای خود را نزد این بت تراشیده، از [[احرام]] بیرون میآمدند<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۴؛ ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۱۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۳۶ و ۲۰۴.</ref>. آنان نزد این بت به [[تهلیل]] ([[هلهله]] و فریاد کشیدن) میپرداختند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۰۴.</ref> و آن را اتمام [[حج]] خود میپنداشتند<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۳-۱۴.</ref>. نامیده شدن طوایفی از [[اوس]] به «[[اوس مَنات]]» که شامل [[طوایف]]: [[بنی واقف]]، [[بنی خَطْمَه]] و طوایف [[بنی وائل]]، [[بنی عطیه]] و [[بنی امیه]] میشد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۳، ص۲۶. نیز ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ج۴، ص۲۸۳؛ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>، خود میتواند بیان از عمق [[نفوذ]] مناتپرستی در [[دل]] مردم اوس و خزرج و طوایفش -از جمله بنی عطیة بن زید- داشته باشد. [[فرزندان]] عطیة بن زید تحت تأثیر بزرگان خود -از جمله [[ابوقیس بن اسلت]]- تا [[سال پنجم هجری]] که [[یهودیان]] [[تبعید]] و اتحادیه قبایل در [[نبرد احزاب]] ناکام ماندند، همچنان به [[بتپرستی]] خود ادامه دادند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۳۷-۴۳۸؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۹۰.</ref>. ضمن این که برخی از آنان نیز، همچون [[شأس بن قیس بن عبادة بن زهر]] به [[آیین یهود]] گردن نهاده بودند و از روؤسای ایشان در [[مدینه]] گردیدند<ref>ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۶۴۸. نیز ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۳۰۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | [[آیینها]] و [[عقاید]] مذهبی نیز از دیگر [[اخبار]] [[جاهلی]] [[اقوام]] مختلف [[عرب]] است که در منابع بدان پرداخته شده است. از لحاظ [[اعتقادات]] مذهبی، بنی عطیة بن زید نیز بسان غالب طوایف [[قبیله]] [[اوس و خزرج]]، در ایام [[جاهلیت]]، [[بت]] میپرستیدند<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۴۳.</ref>؛ آنان بتهای زیادی را به خدایی گرفته بودند که از قدیمیترین آنها بت «[[منات]]» بود. این بت در منطقه [[حجاز]] و تهامه و در [[ساحل]] [[دریای سرخ]] میان [[مکه]] و [[مدینه]] در هفت میلی مدینه در محلی به نام «مشلّل» [[نصب]] شده بود و [[معبود]] شعب گوناگون [[ازدی]] اعم از اوس و خزرج، [[خزاعه]]، [[غسان]] (نه [[غسانیان]] [[مسیحی]]) و [[ازد]] شنوءه به شمار میرفت<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۳-۱۴؛ محمد ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۱۲۵؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۷۹.</ref>. [[ازدیان]] این بت را که [[الهه]] [[قضا و قدر]] بود و [[حاجات]] آنان و به ویژه [[بارش باران]] را برآورده میکرد<ref>زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۴۲۳؛ جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۶، ص۲۵۰.</ref>، بزرگ میداشتند و برایش [[قربانی]] کرده، هدایایشان را نثارشان میکردند. [[مردم]] [[قبایل]] اوس و خزرج پس از انجام [[مناسک حج]]، مکه را به قصد منطقه مُشَلَّل در ساحل دریای سرخ ترک میکردند. آنها پس از ذکر تلبیه منات، [[طواف]] و قربانی، سرهای خود را نزد این بت تراشیده، از [[احرام]] بیرون میآمدند<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۴؛ ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۱۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۳۶ و ۲۰۴.</ref>. آنان نزد این بت به [[تهلیل]] ([[هلهله]] و فریاد کشیدن) میپرداختند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۰۴.</ref> و آن را اتمام [[حج]] خود میپنداشتند<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۳-۱۴.</ref>. نامیده شدن طوایفی از [[اوس]] به «[[اوس مَنات]]» که شامل [[طوایف]]: [[بنی واقف]]، [[بنی خَطْمَه]] و طوایف [[بنی وائل]]، [[بنی عطیه]] و [[بنی امیه]] میشد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۳، ص۲۶. نیز ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ج۴، ص۲۸۳؛ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>، خود میتواند بیان از عمق [[نفوذ]] مناتپرستی در [[دل]] مردم اوس و خزرج و طوایفش -از جمله بنی عطیة بن زید- داشته باشد. [[فرزندان]] عطیة بن زید تحت تأثیر بزرگان خود -از جمله [[ابوقیس بن اسلت]]- تا [[سال پنجم هجری]] که [[یهودیان]] [[تبعید]] و اتحادیه قبایل در [[نبرد احزاب]] ناکام ماندند، همچنان به [[بتپرستی]] خود ادامه دادند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۳۷-۴۳۸؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۹۰.</ref>. ضمن این که برخی از آنان نیز، همچون [[شأس بن قیس بن عبادة بن زهر]] به [[آیین یهود]] گردن نهاده بودند و از روؤسای ایشان در [[مدینه]] گردیدند<ref>ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۶۴۸. نیز ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۳۰۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
==اسلام بنی عطیة بن زید== | |||
پذیرش جمعی اسلام در بین بنی عطیة بن زید اندکی با تأخیر همراه بود<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۵.</ref>. در پی ظهور [[اسلام در مدینه]] و پس از [[پیمان عقبه]] اول، [[رسول]] [[ختمی مرتبت]]{{صل}}، [[مصعب بن عمیر]] را جهت [[تبلیغ اسلام]] و [[آموزش قرآن]] و [[احکام اسلام]] عازم مدینه کرد<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۳۴؛ بیهقی، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۴۳۱؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، ج۱، ص۵۲.</ref>. با تلاشهای مصعب بن عمیر و [[تبلیغات]] او، اسلام در تمام خانههای [[انصار]] آشکار شد و بیشتر خزرجیها و نیز جمعی از [[مردم]] [[اوس]] که در قسمتهای بالای [[شهر مدینه]] [[زندگی]] میکردند [[مسلمان]] شدند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷.</ref>. این روند با ورود [[پیامبر]]{{صل}} به مدینه، ادامه یافت؛ چندان که دیری نگذشت که تقریباً تمامی خزرجیها و بسیاری از تیرههای [[اوسی]] مسلمان شدند؛ امّا دیگر شاخههای اوس همچون: [[بنی واقف]]، [[بنی خَطْمَه]] و [[طوایف]] [[بنی وائل]]، [[بنی عطیه]] و [[بنی امیه]] که به آنها «[[اوس مَنات]]» گفته میشد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۳، ص۲۶. نیز ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ج۴، ص۲۸۳؛ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>، در [[سایه]] [[همپیمانی]] با یهودیان [[بنی نضیر]] و [[بنی قریظه]]<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۳، ص۲۴.</ref>، و تحت تأثیر بزرگان خود -از جمله [[ابوقیس بن اسلت]]- اسلام نیاوردند و تا [[سال پنجم هجری]] که یهودیان [[تبعید]] و اتحادیه [[قبایل]] در [[نبرد احزاب]] ناکام ماندند، همچنان به [[بتپرستی]] خود ادامه دادند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ج۴، ص۲۸۳؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۳۷-۴۳۸؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۹۰.</ref>. در این سال، بقیه [[اوسیان]] نیز اسلام آوردند و پیامبر{{صل}} نام [[اوس منات]] را به «[[اوس الله]]» [[تغییر]] داد<ref>ابن سلام، النسب، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | |||
==معاریف بنی عطیة بن زید== | |||
از مشاهیر و [[رجال]] معروف این [[طایفه]] میتوان به نام اصحابی چون: [[هوذة بن قیس بن عباده انصاری]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۳۹۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۶۴۶.</ref> و [[معبد بن هوذة بن قیس انصاری اوسی]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۴، ص۴۸۸۷؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۱۳۴.</ref> اشاره کرد. ضمن این که از [[ابونعمان عبدالرحمن بن نعمان بن معبد بن هوذه انصاری کوفی]] -از [[راویان]] و [[محدثان]] این [[قوم]]-<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۶، ص۲۸۷. نیز ر.ک: ابن ابیحاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۲۹۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۸۱.</ref> و [[شأس بن قیس بن عبادة بن زهر بن عطیه]] -از اشراف [[اوس]] در [[جاهلیت]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۶.</ref> هم، در شمار دیگر رجال و معاریف این قوم نام برده شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||