بنی امیة بن زید: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی امیة بن زید (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۲

۸٬۰۵۳ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۵۳

ویرایش

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 ==مساکن بنی امیة بن زید==
 بنی امیه نیز، به مانند دیگر [[اقوام]] [[انصاری]] خود، در [[مدینه]] ساکن بودند. [[قلعه]]«[[راتج]]» -که برخی از آن با نام «رابخ»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۶۹ و ۲۷۶.</ref> و نیز «ارتج»<ref>ابن سید الناس، عیون الاثر فی فنون المغازی و الشمائل و السیر، ج۱، ص۳۲۱.</ref> یاد کرده‌اند- از مهمترین منازل این قوم در این [[شهر]] بود که جمع زیادی از ایشان در کنار دیگر [[فرزندان]] [[بنی زید بن قیس]] در کنار طوایفی چون بنی [[سعید بن مرة بن مالک]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۵؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۵۵۰.</ref> و بنی زعوراء بن جشم<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۷۵؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۵۴۲؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۱۲؛ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۶۹.</ref> در آن [[زندگی]] می‌کردند. [[حره]] شرقی [[مدینه]]، [[منزل]] اصلی این [[قوم]] به شمار می‌رفت که هر یک از فروعات بزرگ این [[طایفه]]، در آن جایی را برای سکونت، به خود اختصاص داده بودند. بنی امیة بن زید بن قیس در این حره، در میان [[یهودیان]]، و در محله‌ای که نزدیک [[چاه]] «العهن» قرار داشت<ref>مطری، التعریف بما أنست الهجرة من معالم دار الهجره، ص۸۱- ۷۸؛ حسین بن علی بن مکی، تاریخ مکه و المدینه و الطائف، برگ ۵۰. «العهن»: چاهی است در منطقه عوالی که اطراف آن تا ایام «مطری» نویسنده کتاب «التعریف» زراعت می‌شده و آب فراوانی داشته و هیچگاه خشک نمی‌شده است. (نک: مطری، التعریف بما أنست الهجرة من معالم دار الهجره، ص۶۲.)</ref> و به نام خودشان –بنی امیة بن زید- خوانده می‌شد، [[سکونت]] داشتند. این منطقه دارای کانالی بود، که [[نهر]] «مذینیب» از بین خانه‌های آنها عبور می‌کرد و سپس در «[[دشت]] [[بنی خطمه]]» به نهر [[بنی قریظه]] می‌پیوست<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۶.</ref>. بر اساس آنچه که «ابن زباله» ([[محمد بن حسن مخزومی]]، معروف به ابن زباله، مؤلف کتاب «[[اخبار]] المدینه»، م. حدود ۲۰۰ [[هجری]]) در باب منازل [[بنی نضیر]] در «النواعم» بیان کرده، منازل بنی امیة بن زید نزدیک آنها قرار داشته است. ابن زباله می‌گوید: آنها دژی به نام «العذق» ساختند که قسمت بالایی آن رو به [[مسجد]] بنی امیه بود و قلعه‌ای هم ساختند که در منازل [[آل رویفع]] که در جانب شرقی مسجد بنی امیه ساکن بودند، قرار داشت<ref>سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
+==بنی امیة بن زید و تاریخ جاهلی==
+از اخبار این قوم در این دوره می‌توان از مشارکت برخی از آنان در بعضی از جنگ‌های جاهلی یاد کرد. [[جنگ]] «[[بُعاث]]» یکی از مهمترین بلکه مهمترین رزم جاهلی [[اوس و خزرج]] بود که بنی امیة بن زید نقش‌آفرین آن بودند. در بیان سبب وقوع این جنگ که پنج سال پیش از ورود [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]] اتفاق افتاد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۳۸۳ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی‌، ج۱۷، ص۸۳.</ref> و آخرین [[جنگ]] از جنگ‌های مشهور [[جاهلی]] بین [[اوس و خزرج]] به شمار می‌رفت، چنین گفته شده که: زمانی که [[بنی قریظه]] و [[بنی نضیر]]، پیمان‌های خود را با [[اوس]] تجدید کردند، [[قبایل]] دیگری از [[یهود]] نیز به ایشان پیوستند. مردان [[خزرج]] با شنیدن خبر [[اتحاد]] آنان، گرد هم آمدند و [[هم‌پیمانان]] خود را از قبایل [[اشجع]] و [[جهینه]] فرا خواندند. اوس نیز برای هم‌پیمانان خود از [[قبیله مزینه]] [[پیام]] فرستاد و آنان را به یاری‌طلبید<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی‌، ج۱۷، ص۸۱-۸۵؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۶۸۰-۶۸۱.</ref>. پس از فراهم آمدن نیروها، [[حضیر الکتائب بن سماک]] -[[رییس قبیله]] اوس- نزد [[ابوقیس بن اسلت]] رفت و به او دستور داد تا [[اوس الله]] را برای او جمع کند. [[ابوقیس]] نیز، [[طوایف]] اوس الله ([[اوس منات]]) –که بنی امیة بن زید یکی از ایشان بودند- را برای او جمع کرد. حضیر در جمع آنان برخاست و در حالی که به کمان خود تکیه داده بود به [[سخنرانی]] پرداخت و ضمن [[تحریض]] آنان به [[نبرد]]، به آنها دستور داد که در جنگ خود جدی باشند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی‌، ج۱۷، ص۸۳.</ref>. وی سپس از آنها خواست تا با [[فرماندهی]] ابوقیس وارد [[کارزار]] با خزرج شوند. اما ابوقیس بن اسلت از پذیرش این [[مسئولیت]] سر باز زد؛ از این‌رو، حضیرالکتائب ناچار خود فرماندهی [[قوم]] اوس را بر عهده گرفت<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی‌، ج۱۷، ص۸۴-۸۵.</ref>. سرانجام جنگ پس از حدود دو ماه [[آماده‌سازی]] طرفین، آغاز شد و اوسی‌ها توانستند پس از [[شکست]] اولیه در برابر خزرج، با اقدام حضیر در زخمی کردن خود و تحریض اوس به باقی ماندن در صحنه نبرد، بر قوم [[خزرجی]] فائق آیند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی‌، ج۱۷، ص۸۱-۸۵؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۶۸۰-۶۸۱.</ref>. حضیر الکتائب را در حالی که زخمی بود، جهت مداوا نزد [[طلیب بن ربعی بن عبد الأشهل بن أمیة بن زید]] آوردند اما مداوا افاقه نکرد و او کشته شد. طلیب، پس از [[مرگ]] بنایی بر سر [[قبر]] حضیر ساخت<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۸۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۴۶.</ref>.
+[[عقاید]] مذهبی نیز از دیگر [[اخبار]] [[جاهلی]] [[اقوام]] مختلف [[عرب]] است که در منابع بدان پرداخته شده است. از لحاظ [[اعتقادات]] مذهبی، بنی عطیة بن زید نیز بسان غالب [[طوایف]] [[قبیله]] [[اوس و خزرج]]، در ایام [[جاهلیت]]، [[بت]] می‌پرستیدند<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۴۳.</ref>؛ آنان بت‌های زیادی را به خدایی گرفته بودند که از قدیمی‌ترین آنها بت «[[منات]]» بود. این بت در منطقه [[حجاز]] و تهامه و در [[ساحل]] [[دریای سرخ]] میان [[مکه]] و [[مدینه]] در هفت میلی مدینه در محلی به نام «مشلّل» [[نصب]] شده بود و [[معبود]] شعب گوناگون [[ازدی]] اعم از اوس و خزرج، [[خزاعه]]، [[غسان]] (نه [[غسانیان]] [[مسیحی]]) و [[ازد]] شنوءه به شمار می‌رفت<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۳-۱۴؛ محمد ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۱۲۵؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۷۹.</ref>. [[ازدیان]] این بت را که [[الهه]] [[قضا و قدر]] بود و [[حاجات]] آنان و به ویژه [[بارش باران]] را برآورده می‌کرد<ref>زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۴۲۳؛ جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۶، ص۲۵۰.</ref>، بزرگ می‌داشتند و برایش [[قربانی]] کرده، هدایایشان را نثارشان می‌کردند. [[مردم]] [[قبایل]] اوس و خزرج پس از انجام [[مناسک حج]]، مکه را به قصد منطقه مُشَلَّل در ساحل دریای سرخ ترک می‌کردند. آنها پس از ذکر تلبیه منات، [[طواف]] و قربانی، سرهای خود را نزد این بت تراشیده، از [[احرام]] بیرون می‌آمدند<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۴؛ ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۱۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۳۶ و ۲۰۴.</ref>. آنان نزد این بت به [[تهلیل]] ([[هلهله]] و فریاد کشیدن) می‌پرداختند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۰۴.</ref> و آن را اتمام [[حج]] خود می‌پنداشتند<ref>هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ص۱۳-۱۴.</ref>. نامیده شدن طوایفی از [[اوس]] به «[[اوس مَنات]]» که شامل طوایف: [[بنی واقف]]، [[بنی خَطْمَه]] و طوایف [[بنی وائل]]، [[بنی عطیه]] و بنی امیه می‌شد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۳، ص۲۶. نیز ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ج۴، ص۲۸۳؛ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۱، ص۱۵۷.</ref>، خود می‌تواند بیان از عمق [[نفوذ]] منات‌پرستی در [[دل]] مردم اوس و خزرج و طوایفش -از جمله بنی امیة بن زید- داشته باشد. [[فرزندان]] امیة بن زید تحت تأثیر بزرگان خود -از جمله [[ابوقیس بن اسلت]]- تا [[سال پنجم هجری]] که [[یهودیان]] [[تبعید]] و اتحادیه [[قبایل]] در [[نبرد احزاب]] ناکام ماندند، همچنان به [[بت‌پرستی]] خود ادامه دادند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۷؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۳۷- ۴۳۸؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۹۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==