تجسم اعمال: تفاوت میان نسخه‌ها

تجسم اعمال (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۷

۱۲٬۲۶۸ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش

@@ خط ۱۳: / خط ۱۳: @@
 == [[دلیل]] مخالفین تجسم اعمال در [[قیامت]] ==
 البته این [[نظریه]] [[مورد اتفاق]] [[دانشمندان]] [[علم کلام]] نیست، بلکه [[اندیشمندان]] [[کلامی]] بر سر این مدعا [[اختلاف]] نظر دارند چراکه عده ای از [[دانشمندان]] معتقدند [[پاداش]] [[اعمال انسان‌ها]] در [[قیامت]] نمی‌تواند تجسم اعمال باشد زیرا [[اعمال انسان‌ها]] از مقولۀ عرض است یعنی (یک امر ذاتی نیست که دوام داشته باشد) و پس از صدور از [[انسان]] یا [[مرگ]] وی، معدوم می‌شود و در نتیجه، چیزی باقی نمی‌ماند تا در [[قیامت]] مجسم‌ شود<ref> [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۸۱.</ref>.
+== معناشناسی ==
+تجسم به معنای تناور شدن<ref>زمخشری، الکشاف، ۲۵۷.</ref> و قوت و اشتداد در جسمیت<ref>مصطفوی، التحقیق، ۲/۸۸.</ref> و در اصطلاح به معنای جسمانی‌ شدن<ref>ابن‌رشد، رسالة ما بعد الطبیعه، ۹۵؛ ملاصدرا، ایقاظ النائمین، ۱۹.</ref> است. تجسم یا [[تجسد اعمال]]<ref>نراقی، جامع السعادات، ۱/۴۹.</ref>، به معنای مجسم‌ شدن [[اعمال]]، [[اعتقادات]] و نیت‌های [[انسان‌ها]] و ظهور و بروز آنها به صورتی مناسب با عمل در [[روز قیامت]] است<ref>بهایی، الکشکول، ۱۹۲؛ ملاصدرا، المبدأ و المعاد، ۴۶۶؛ ملاصدرا، العرشیه، ۲۸۲–۲۸۳.</ref>.<ref>[[حسین دیبا|دیبا]] و [[سید علی احمدی امیری|احمدی امیری]]، [[تجسم اعمال - دیبا و احمدی امیری (مقاله)|مقاله «تجسم اعمال»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۳]]، ص۲۵۵ ـ ۲۶۳.</ref>
+== [[ادله]] [[تجسم اعمال]] ==
+از نگاه نقلی، [[آیات]] بسیاری در [[قرآن کریم]] {{متن قرآن|فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ}}<ref>«پس هر کس همسنگ ذره‌ای نیکی ورزد، آن را خواهد دید،» سوره زلزال، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن|وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}<ref>«و هر کس همسنگ ذره‌ای بدی کند، آن را خواهد دید» سوره زلزال، آیه ۸.</ref>؛ {{متن قرآن|يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«روزی که هر کس هر کار نیکی انجام داده است پیش رو می‌یابد و هر کار زشتی کرده است آرزو دارد کاش میان او و آن (کار زشت) فاصله‌ای دور می‌بود و خداوند شما را از خویش پروا می‌دهد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره آل عمران، آیه ۳۰.</ref> بر تجسم اعمال دلالت می‌کنند<ref>امام‌ خمینی، تنقیح الاصول، ۳/۲۸۲.</ref>.<ref>[[حسین دیبا|دیبا]] و [[سید علی احمدی امیری|احمدی امیری]]، [[تجسم اعمال - دیبا و احمدی امیری (مقاله)|مقاله «تجسم اعمال»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۳]]، ص۲۵۵ ـ ۲۶۳.</ref>
+== مصادیق تجسم اعمال ==
+# تجسم عمل: ظهور [[حقایق]] و صورت‌ها گاهی مربوط به ظهور اعمال زشت یا [[نیکو]] و [[افعال]] [[عبادی]] در [[آخرت]] است؛ چنان‌که بر اساس برخی آیات<ref>حجرات، ۱۲؛ طه، ۱۲۶.</ref> صورت ملکوتی غیبت کردن در [[حق]] انسانِ [[مؤمن]]، خوردن گوشت شخص مؤمن است<ref>امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۳۰۳.</ref> یا آیاتی که [[حقیقت]] تصرف مال یتیم را [[آتش]] در درون دانسته‌اند<ref>سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> و گاهی این اعمال به صورت مواد [[بهشت جسمانی]] در آخرت ظهور پیدا می‌کنند؛ چنان‌که در [[روایت]]<ref>فیض کاشانی، علم الیقین، ۲/۱۰۶۰.</ref> آمده است [[زمین]] [[بهشت]] خالی از هر چیز است و اعمال و [[اذکار]] [[انسان]] آن را می‌سازد<ref> امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۴۳۷.</ref>.
+# تجسم صفات و ملکات: برخی صورت‌ها در [[آخرت]] مربوط به صفات و ملکات انسان‌اند؛ چنان‌که بر اساس برخی روایات<ref>صدوق، ثواب الاعمال، ۲۲۲.</ref> [[متکبران]] تا زمانی که [[خداوند]] از حساب فارغ شود به صورت مورچگان ضعیفی ظاهر می‌شوند که [[مردم]] آنان را پایمال می‌کنند<ref>صدوق، ثواب الاعمال، ۸۶.</ref> یا انسانِ [[منافق]] با دو زبان از [[آتش]] [[محشور]] می‌شود<ref>کلینی، الکافی، ۲/۳۴۳؛ امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۱۵۷.</ref>.
+# تجسم نیت‌ها و اعتقادها: نیت‌های انسان [[حقیقت]] و شاکله نفس او را تشکیل می‌دهند<ref>امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۳۳۲.</ref> و اگر انسان در این [[دنیا]] بیشتر اشتغالش به [[تفکر]] در معارف و اوصاف کمالی می‌باشد و نظر به [[جمال]] و ذات حق داشته باشد و [[قلب]] خود را با آن عادت دهد و به آن مداومت کند، بر اساس [[اتحاد]] [[عاقل]] و معقول، با این امور [[متحد]] می‌شود و این [[علوم]] را در آخرت به صورت حضوری می‌یابد و موجودی مجرد [[عقلانی]] می‌شود؛ اما اگر عمر خود را صرف آرای [[باطل]] و شیطنت کند، به موجودی مجرد [[شقی]] و [[شیطانی]] تبدیل می‌شود<ref>امام‌ خمینی، تقریرات، ۳/۱۸۲–۱۸۳.</ref>؛ بلکه بر اساس برخی [[روایات]]<ref>برقی، المحاسن، ۲/۳۳۱.</ref> این [[نیت]] است که [[انسان]] را خالد در [[بهشت]] یا [[جهنم]] می‌کند<ref>امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۱۱۱. </ref>.<ref>[[حسین دیبا|دیبا]] و [[سید علی احمدی امیری|احمدی امیری]]، [[تجسم اعمال - دیبا و احمدی امیری (مقاله)|مقاله «تجسم اعمال»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۳]]، ص۲۵۵ ـ ۲۶۳.</ref>
+== آثار [[اعتقاد]] به [[تجسم اعمال]] ==
+برای اعتقاد به تجسم اعمال دو نوع اثر عملی و [[علمی]] وجود دارد. ازجمله آثار عملی، آثار [[تربیتی]] و [[اخلاقی]] آن است که سبب می‌شود انسان با دانستن اینکه [[سعادت]] و شقاوتِ همیشگی او مبتنی بر نحوه [[زندگی دنیوی]] اوست، محافظت بیشتری از [[اعمال]] و نیت‌های خود می‌کند؛ زیرا می‌داند آنچه انجام می‌دهد، هرگز نابود نخواهد شد. افزون بر اینکه تجسم اعمال در [[روز جزا]]، بهترین شاهد و [[گواه]] بر عمل است و افراد قادر بر [[انکار]] اعمال خود نیستند<ref>امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۴۵۷–۴۶۲؛ امام‌ خمینی، جهاد اکبر، ۳۲–۳۳.</ref>. برای تجسم اعمال چندین نتیجه علمی ذکر شده است از جمله:
+# حل مسئله تناسب اعمال و جزا: بسیاری از عذاب‌ها در [[آخرت]]، بزرگ و طولانی‌مدت‌اند؛ در حالی‌که [[گناهان]] در ظاهر کوتاه و کوچک به‌شمار می‌آیند. از آنجا که خود عمل در آخرت تجسم می‌یابد، نشان می‌دهد آنچه در [[دنیا]] کوچک به‌نظر می‌رسد، در واقع امر بزرگی بوده که آثار و پیامدهای طولانی داشته است؛ زیرا این عذاب‌ها در [[حقیقت]] همان اعمالی است که شخص در دنیا انجام داده و اکنون تجسم یافته است<ref>امام‌ خمینی، صحیفه، ۲/۱۷؛ ۱۹/۱۱۳ و ۲۱/۴۸.</ref>.
+# حل مسئله خلود در جهنم: بنابر [[تجسم اعمال]]، [[خلود]] [[اهل]] [[طاعت]] و اهل معصیت با بقای ملکات و صورت‌های [[اعمال]] در [[آخرت]] و تجسم یافتن آنها معنا پیدا می‌کند، وگرنه [[اعمال انسان]] که منشأ ثواب و عقاب می‌شوند، اموری متناهی‌اند که در [[زمان]] محدودی واقع شده‌اند و چگونه می‌توانند سبب خلود و جزای غیر متناهی شوند؟ این مسئله با تجسم یافتن عین عمل و [[اتحاد]] آن با نفس که زوال آن ممکن نخواهد بود، حل می‌شود<ref>ملاصدرا، مفاتیح الغیب، ۶۴۸.</ref>.
+# ثبوت [[معاد جسمانی]]: بر اساس [[تجسم اعمال]]، معاد جسمانی و [[بهشت جسمانی]] تثبیت و تأکید می‌شود<ref>امام‌ خمینی، سرّ الصلاة، ۲۵؛ امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۴۳۹.</ref>؛ زیرا بر این اساس نفس [[قدرت]] می‌یابد و صورت ذهنی را در خارج عینیت می‌دهد<ref>امام‌ خمینی، تقریرات، ۳/۲۵۱–۲۵۳.</ref>. برخی [[علما]] از جهت اینکه [[گمان]] کرده‌اند تجسم اعمال با معاد جسمانی ناسازگار است، تجسم را نوعی تمثل خیالی دانسته‌اند<ref>مجلسی، مرآة العقول، ۹/۹۵.</ref>؛ اما تمثل، امری خیالی و وهمی نیست؛ مانند آنچه در تمثل جبرئیل برای [[حضرت مریم]]{{ع}} رخ داد که نوعی صورت جسمانی بوده است<ref>امام‌ خمینی، چهل حدیث، ۴۳۹.</ref>.
+# ثبوت [[تکامل]] برزخی: تکامل در [[برزخ]] در [[حقیقت]] با پاک‌شدن حجاب‌ها و کدورت‌های [[روحی]] و ملکات [[فاسد]] که تجسم یافته است، محقق می‌شود و این ملکات با فشار قبر و انواع [[شکنجه‌ها]] از میان می‌روند و شخص [[پیشرفت]] می‌کند و این تکامل از سنخ تکامل در [[دنیا]] نیست؛ زیرا ماده و [[استعداد]] که مقدمه تکامل جوهری و ذاتی است، در آنجا نیست؛ ولی [[تکامل برزخی]] که از آن به فزونی درجات یاد می‌شود، در [[آخرت]] موجود است<ref>امام‌ خمینی، تعلیقات فصوص، ۱۷۰–۱۷۱.</ref>؛ از این‌رو [[انسان]] ممکن است با خروج از دنیا و ورود به عالم تجرد، هیئتی [[انسانی]] یا [[شیطانی]] مجرد داشته باشد؛ البته این تجرد، تجرد [[عقلانی]] کامل نیست، بلکه تجردی برزخی و مثالی است و [[عالم برزخ]] واسطه این عالم طبیعت و عالم [[عقل]] است و در این عالم شخص می‌تواند پیشرفت‌هایی داشته باشد<ref>امام‌ خمینی، تقریرات، ۳/۷۲.</ref>.<ref>[[حسین دیبا|دیبا]] و [[سید علی احمدی امیری|احمدی امیری]]، [[تجسم اعمال - دیبا و احمدی امیری (مقاله)|مقاله «تجسم اعمال»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۳]]، ص۲۵۵ ـ ۲۶۳.</ref>
 == منابع ==
@@ خط ۱۸: / خط ۳۶: @@
 # [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
 # [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
+# [[پرونده:IM009800.jpg|22px]] [[حسین دیبا|دیبا]] و [[سید علی احمدی امیری|احمدی امیری]]، [[تجسم اعمال - دیبا و احمدی امیری (مقاله)|مقاله «تجسم اعمال»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|'''دانشنامه امام خمینی ج۳''']]
 {{پایان منابع}}