←راهکارهای دفع شبهه
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
== راهکارهای دفع شبهه == | == راهکارهای دفع شبهه == | ||
راهکارهای متعددی در دفع [[شبهه]] [[شر]] قابل پیگیری است، که به نظر میرسد بر دو راهکار تأکید بیشتری شده است. | راهکارهای متعددی در دفع [[شبهه]] [[شر]] قابل پیگیری است، که به نظر میرسد بر دو راهکار تأکید بیشتری شده است. | ||
# '''راهکار نیستیگرایی:''' مشهورترین جوابی که به این شبهه داده شده و از [[زمان]] افلاطون تاکنون بر آن اصرار داشتهاند، این است که چون [[شر]] امری اعتباری و عدمی است، مبدأ و آفرینندهای ندارد. این بیان در رد [[عقیده]] ثنویه است از اساس منکر وجود شر در عالم شده و [[معتقد]] بودند، [[شرور]] همگی اعدام و بطلان محضاند. پس از او این راهکار به عنوان یکی از محکمترین [[براهین]] مورد توجه [[فیلسوفان]] و [[متکلمان]] قرار گرفت. [[ملاصدرا]]، فارابی، بهمنیار، شیخ اشراق، [[فخر رازی]]، [[شیخ طوسی]]، سبزواری و [[لاهیجی]] از جمله اندیشمندانی هستند که شر را از سنخ عدم دانستهاند. ملاصدرا نیز درباره شرور طبیعی و [[اخلاقی]] میگوید: شر یا عدم محض است یا منجر به عدم میشود. عدم محض مانند [[جهل بسیط]]، [[فقر]] و [[ضعف]] (امور عدمی) است؛ قسم دوم مانند [[الم]]، [[حزن]] و [[جهل مرکب]] (شر ادراکی). اولی فقد | # '''راهکار نیستیگرایی:''' مشهورترین جوابی که به این شبهه داده شده و از [[زمان]] افلاطون تاکنون بر آن اصرار داشتهاند، این است که چون [[شر]] امری اعتباری و عدمی است، مبدأ و آفرینندهای ندارد. این بیان در رد [[عقیده]] ثنویه است از اساس منکر وجود شر در عالم شده و [[معتقد]] بودند، [[شرور]] همگی اعدام و بطلان محضاند. پس از او این راهکار به عنوان یکی از محکمترین [[براهین]] مورد توجه [[فیلسوفان]] و [[متکلمان]] قرار گرفت. [[ملاصدرا]]، فارابی، بهمنیار، شیخ اشراق، [[فخر رازی]]، [[شیخ طوسی]]، سبزواری و [[لاهیجی]] از جمله اندیشمندانی هستند که شر را از سنخ عدم دانستهاند. ملاصدرا نیز درباره شرور طبیعی و [[اخلاقی]] میگوید: شر یا عدم محض است یا منجر به عدم میشود. عدم محض مانند [[جهل بسیط]]، [[فقر]] و [[ضعف]] (امور عدمی) است؛ قسم دوم مانند [[الم]]، [[حزن]] و [[جهل مرکب]] (شر ادراکی). اولی فقد ذات است و دیگری [[ناداری]] یکی از [[کمالات]] شیء که مبدأ و سبب وجودی و قابل [[ادراک]] و فهم است<ref>صدرالدین شیرازی، الحکمة المتعالیه، ج۷، ۸۶ - ۸۵.</ref>. | ||
# '''راهکار [[نظام احسن]]:''' بسیاری از [[حکما]] و [[فیلسوفان اسلامی]] در آثار و نوشتههای خود در [[دفاع]] از شبهه شر راهکار نظام احسن را مورد توجه قرار دادند. نظام احسن مبنی بر این اصل کلی است که از [[خداوند]] احسنالخالقین نشاید که به [[خلقت]] جهانی دست بزند که دارای [[عیب]] و نشر باشد. آنچه از شرور و [[ناملایمات]] در عالم تحقق دارد، ریشه در تضادها و تزاحمهای عالم حاکی و عنصری دارد. | # '''راهکار [[نظام احسن]]:''' بسیاری از [[حکما]] و [[فیلسوفان اسلامی]] در آثار و نوشتههای خود در [[دفاع]] از شبهه شر راهکار نظام احسن را مورد توجه قرار دادند. نظام احسن مبنی بر این اصل کلی است که از [[خداوند]] احسنالخالقین نشاید که به [[خلقت]] جهانی دست بزند که دارای [[عیب]] و نشر باشد. آنچه از شرور و [[ناملایمات]] در عالم تحقق دارد، ریشه در تضادها و تزاحمهای عالم حاکی و عنصری دارد. | ||