سیره امام رضا: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

{{اصلی|سیره علمی امام رضا}}

[[امام رضا]]{{ع}} در روزگاری می‌زیست که [[جامعه]] و [[امت اسلامی]] دروازه‌های خود را بر روی آثار دیگر [[امت‌ها]] و [[فرهنگ‌ها]] گشوده بود و [[فرهنگ]] نورسیده در کنار [[مسلمانان]] و همپای آنان در ساختن بنای [[تمدن]] و [[فرهنگ اسلامی]] سهیم شد. همان‌گونه که هر فرهنگ میهمان درصدد تأثیرگذاری بر فرهنگ میزبان است، [[عصر امام رضا]]{{ع}} نیز از این اصل مستثنا نبود و روند ورود فرهنگ و تمدن [[بیگانه]] چنان [[شتاب]] گرفته بود که برای فرهنگ و [[تمدن اسلامی]] تهدیدی جدی و خطرآفرین به شمار می‌رفت و اگر کسانی که [[مسئول]] و متولی پاسداری از اصالت فرهنگ و تمدن اسلامی بودند گام به میدان ننهاده، از ذوب شدن فرهنگ اسلامی در فرهنگ‌های بیگانه جلوگیری نمی‌کردند، به [[یقین]] اثری از تمدن و تراث [[اسلامی]] بر جای نمی‌ماند.

[[روایات]]، نامه‌ها و کتاب‌هایی که در عرصه‌های گوناگون [[شناخت]] و [[علوم اسلامی]] از امام رضا{{ع}} [[روایت]] و تدوین شده، سومین بخش تراث جاویدان حضرت است که برای امت اسلامی و [[جامعه بشری]] برجای مانده است<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۰ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۰]]، ص ۲۴۱.</ref>.

{{اصلی|سیره سیاسی امام رضا}}

[[هارون الرشید]] [[تجربه]] ناخوشایندی از [[شهادت امام کاظم]]{{ع}} و عواقب آن داشت؛ از این رو، وقتی برخی تلاش کردند تا درباره [[امام رضا]]{{ع}} نزد او [[سعایت]] و بدگویی کنند و مقدمات مقابله وی با امام رضا{{ع}} را با [[اذن]] هارون فراهم سازند، او به صراحت اعلام کرد که با مقابله با [[علی بن موسی الرضا]]{{ع}} همچون مقابله با [[امام کاظم]]، مخالف است<ref>صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۶.</ref>. امام رضا{{ع}} برخلاف برخی دوره‌ها که [[شیعیان]] در تنگنا بودند، آشکارا [[نشانه‌ها]] و علائم [[تشیع]] را ظاهر ساخت و برای نمونه آشکارا [[امامت]] خود را اعلام داشت<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۵۸.</ref>، یا در میان [[اصحاب]] خویش [[حکومت]] را [[نامشروع]] و [[باطل]] می‌خواند، ویژگی‌های [[حکومت‌های ستمگر]] را بیان می‌داشت و [[مدیریت جامعه اسلامی]] را [[حق]] [[مؤمنان]] می‌دانست<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۴۷؛ یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۴۵۳.</ref>. یکی از مظاهر [[اندیشه سیاسی]] امام رضا{{ع}} در [[مدینه]] را می‌توان در نظریات آن حضرت درباره شیعیانی که دارای منصب [[حکومتی]] بوده، یا درخواست ورود در [[مشاغل]] حکومتی داشتند، مشاهده کرد.

از اقدامات مهم [[امام رضا]]{{ع}}، گذاشتن شرط برای پذیرش این منصب بود؛ و آن اینکه در هیچ یک از مسائل [[حکومتی]] مداخله نکند. ایشان اعلام کرد: در این راستا [[امر و نهی]] نخواهد کرد، [[فتوا]] نداده و قضاوتی نمی‌کند، کسی را عزل و نصب نخواهد کرد و خلاصه در دگرگون ساختن هیچ امری دخالت نخواهد کرد<ref>صدوق، عیون اخبارالرضا{{ع}}، ج۲، ص۱۵۲؛ مفید، الإرشاد، ج۲، ص۲۶۰.</ref>. این تصمیم سرنوشت‌ساز سبب شد تا از [[مشروعیت]] بخشی به اقدامات مأمون که به عنوان یکی از اهداف وی دنبال می‌شد، جلوگیری شود<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۸۸ ـ ۱۰۰.</ref>.

== جستارهای وابسته ==