خرباق سلمی: تفاوت میان نسخه‌ها

۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۵
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = خرباق سلمى | مداخل مرتبط = خرباق سلمى در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == نسبت او به بنی‌سليم بن منصور بن عكرمه، از عرب عدنانی، می‌رسد<ref>ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.</ref>. برخی ت...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
 
خط ۶: خط ۶:
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
نسبت او به بنی‌سليم بن منصور بن عكرمه، از [[عرب عدنانی]]، می‌رسد<ref>ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.</ref>. برخی تراجم‌نویسان دو مدخل با نام‌های [[خرباق سلمی]] و [[ذوالیدین]] آورده‌اند<ref>ابونعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۰۴ و ج۲، ص۱۰۲۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۶۲ و ج۲، ص۲۲۴؛ ذهبي، تجريد أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۵۷ و ج۱، ص۱۷۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۳۳ و ج۲، ص۳۵۰.</ref> در حالی که ذوالیدین [[لقب]] اوست<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۱۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۰.</ref> و به سبب آنکه دستان بلندی داشت آن لقب را به او داده‌اند<ref>مسلم، صحيح، ج۲، ص۸۷؛ طبراني، المعجم الكبير، ج۴، ص۲۳۳-۲۳۴.</ref>؛ یا آنکه با دو دستش همه کارها را انجام می‌داد<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۱۶.</ref> و [[ابوعریان]] [[کنیه]] اوست<ref>ابونعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۹.</ref>. برخی نام ذوالیدین را برای [[عبد عمرو بن نضلة]] گفته‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۱۵.</ref>. [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، كتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۴.</ref> ذوالیدین را فردی غیر از [[خرباق]] دانسته است. برخی دیگر [[ذوالشمالین بن عبد عمرو بن نضله]] گفته‌اند<ref>ابویعلی، مسند، ج۱۰، ص۲۴۴.</ref>. همچنین [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۸.</ref> به نقل از مبرد در کتاب الاذواء من اليمن فی الاسلام، [[ذوالیدین خزاعی]] را همان ذوالشمالین دانسته که [[روایت]] قصر یا [[نسیان]] [[نماز]] را نقل کرده است، اما خود ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۸.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۴.</ref> گویند: او ذوالشمالین نیست، چون ذوالشمالین، خزاعی و [[هم‌پیمان]] [[بنی‌زهره]] بود که در [[بدر]] به [[شهادت]] رسید<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۶.</ref>. ولی فرد مورد بحث زنده بود تا اینکه متأخرین از [[تابعین]]، از او روایت کرده‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۶.</ref>.
نسبت او به [[بنی سليم بن منصور بن عكرمه]]، از [[عرب عدنانی]]، می‌رسد<ref>ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.</ref>. برخی تراجم‌نویسان دو مدخل با نام‌های [[خرباق سلمی]] و [[ذوالیدین]] آورده‌اند<ref>ابونعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۰۴ و ج۲، ص۱۰۲۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۶۲ و ج۲، ص۲۲۴؛ ذهبي، تجريد أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۵۷ و ج۱، ص۱۷۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۳۳ و ج۲، ص۳۵۰.</ref> در حالی که ذوالیدین [[لقب]] اوست<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۱۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۰.</ref> و به سبب آنکه دستان بلندی داشت آن لقب را به او داده‌اند<ref>مسلم، صحيح، ج۲، ص۸۷؛ طبراني، المعجم الكبير، ج۴، ص۲۳۳-۲۳۴.</ref>؛ یا آنکه با دو دستش همه کارها را انجام می‌داد<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۱۶.</ref> و [[ابوعریان]] [[کنیه]] اوست<ref>ابونعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۹.</ref>. برخی نام ذوالیدین را برای [[عبد عمرو بن نضلة]] گفته‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۱۵.</ref>. [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، كتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۴.</ref> ذوالیدین را فردی غیر از [[خرباق]] دانسته است. برخی دیگر [[ذوالشمالین بن عبد عمرو بن نضله]] گفته‌اند<ref>ابویعلی، مسند، ج۱۰، ص۲۴۴.</ref>. همچنین [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۸.</ref> به نقل از مبرد در کتاب الاذواء من اليمن فی الاسلام، [[ذوالیدین خزاعی]] را همان ذوالشمالین دانسته که [[روایت]] قصر یا [[نسیان]] [[نماز]] را نقل کرده است، اما خود ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۸.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۴.</ref> گویند: او ذوالشمالین نیست، چون ذوالشمالین، خزاعی و [[هم‌پیمان]] [[بنی‌زهره]] بود که در [[بدر]] به [[شهادت]] رسید<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۶.</ref>. ولی فرد مورد بحث زنده بود تا اینکه متأخرین از [[تابعین]]، از او روایت کرده‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۵۶.</ref>.


خرباق در ذوخشب نزدیک [[مدینه]] یا [[بصره]]<ref>ابونعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۹.</ref> ساکن بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۴؛ ذهبي، تجريد أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۰.</ref>. وی روایت قصر یا نسیان نماز را بیان کرده و [[روایت]] چنین است: [[رسول خدا]]{{صل}} در رکعت دوم یا سوم [[نماز ظهر]] یا عصر [[سلام]] داد. مردی به نام [[خرباق]] که دستان بلندی داشت، گفت: ای رسول خدا! آیا در [[نماز]] [[شک]] کردی با آنکه نماز را کوتاه خواندی؟ سپس آن حضرت [[خطاب]] به حاضران فرمود: آیا درست می‌گوید. گفتند: بله. یا در روایت دیگری آن حضرت فرمود: شک نکردم یا فراموش نکردم و قصر نخواندم. آن حضرت ایستاد و یک رکعت دیگر خواند، سپس سلام داد و دو [[سجده]] [[سهو]] انجام داد یا دو رکعت دیگر خواند<ref>مسلم، صحيح، ج۲، ص۸۷؛ ابن ماجه، سنن، ج۱، ص۳۸۴؛ ابن ابی‌شیبه، المصنف، ج۱، ص۴۷۹ و ص۴۸۹؛ با اندکی اختصار و اضافه در عبارات.</ref>. درباره این موضوع ([[سهو النبی]])، در [[منابع فقهی]] مناقشه شده است<ref>ر.ک: طوسی، الخلاف، ج۱، ص۴۰۴؛ علامه حلی، منتهى المطلب، ج۱، ص۳۰۸؛ عاملی، سيد جعفر، الصحيح من سيرة النبي الاعظم، ج۵، ص۱۷۶.</ref>. [[عمران بن حصين]]، [[محمد بن سیرین]] و [[ابوهریره]] [[راوی]] روایت اویند<ref>ر.ک: أبو نعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۹؛ ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۴۱ و منابع پیشین.</ref>.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خرباق سلمى»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۲۹-۲۳۰.</ref>
خرباق در ذوخشب نزدیک [[مدینه]] یا [[بصره]]<ref>ابونعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۹.</ref> ساکن بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۲۴؛ ذهبي، تجريد أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۰.</ref>. وی روایت قصر یا نسیان نماز را بیان کرده و [[روایت]] چنین است: [[رسول خدا]]{{صل}} در رکعت دوم یا سوم [[نماز ظهر]] یا عصر [[سلام]] داد. مردی به نام [[خرباق]] که دستان بلندی داشت، گفت: ای رسول خدا! آیا در [[نماز]] [[شک]] کردی با آنکه نماز را کوتاه خواندی؟ سپس آن حضرت [[خطاب]] به حاضران فرمود: آیا درست می‌گوید. گفتند: بله. یا در روایت دیگری آن حضرت فرمود: شک نکردم یا فراموش نکردم و قصر نخواندم. آن حضرت ایستاد و یک رکعت دیگر خواند، سپس سلام داد و دو [[سجده]] [[سهو]] انجام داد یا دو رکعت دیگر خواند<ref>مسلم، صحيح، ج۲، ص۸۷؛ ابن ماجه، سنن، ج۱، ص۳۸۴؛ ابن ابی‌شیبه، المصنف، ج۱، ص۴۷۹ و ص۴۸۹؛ با اندکی اختصار و اضافه در عبارات.</ref>. درباره این موضوع ([[سهو النبی]])، در [[منابع فقهی]] مناقشه شده است<ref>ر.ک: طوسی، الخلاف، ج۱، ص۴۰۴؛ علامه حلی، منتهى المطلب، ج۱، ص۳۰۸؛ عاملی، سيد جعفر، الصحيح من سيرة النبي الاعظم، ج۵، ص۱۷۶.</ref>. [[عمران بن حصين]]، [[محمد بن سیرین]] و [[ابوهریره]] [[راوی]] روایت اویند<ref>ر.ک: أبو نعيم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۹؛ ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۲، ص۴۱ و منابع پیشین.</ref>.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خرباق سلمى»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۲۹-۲۳۰.</ref>
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش