|
|
| خط ۲۱: |
خط ۲۱: |
|
| |
|
| حج، یکی از پرشکوهترین اجتماعات [[دینی]] سالانه [[مسلمانان]] در کنار [[کعبه]] [[مقدّس]] و [[مظهر]] [[وحدت]] و [[همبستگی]] آنان است و [[دیدار]] [[قبله]] و [[مسجد الحرام]] و سپس به [[زیارت]] [[مرقد]] [[رسول خدا]] {{صل}} رفتن بنیانهای [[اعتقادی]] [[مسلمانان]] را تقویت میکند. [[پیامبران]] گذشته نیز [[خانه خدا]] را [[زیارت]] میکردند. [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} به کمک فرزندش [[اسماعیل]]، این [[خانه]] را بازسازی کرد و [[مسلمانان]] با رفتن به حج، با [[ابراهیم]] [[بتشکن]]، [[تجدید پیمان]] میکنند. حج، از باارزشترین عبادتهاست و موجب [[آمرزش گناهان]] میشود. کسی که به این سفر میرود، "[[حاجی]]" میشود. "حج"، نام یکی از [[سورههای قرآن]] نیز هست<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۸۱.</ref>. | | حج، یکی از پرشکوهترین اجتماعات [[دینی]] سالانه [[مسلمانان]] در کنار [[کعبه]] [[مقدّس]] و [[مظهر]] [[وحدت]] و [[همبستگی]] آنان است و [[دیدار]] [[قبله]] و [[مسجد الحرام]] و سپس به [[زیارت]] [[مرقد]] [[رسول خدا]] {{صل}} رفتن بنیانهای [[اعتقادی]] [[مسلمانان]] را تقویت میکند. [[پیامبران]] گذشته نیز [[خانه خدا]] را [[زیارت]] میکردند. [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} به کمک فرزندش [[اسماعیل]]، این [[خانه]] را بازسازی کرد و [[مسلمانان]] با رفتن به حج، با [[ابراهیم]] [[بتشکن]]، [[تجدید پیمان]] میکنند. حج، از باارزشترین عبادتهاست و موجب [[آمرزش گناهان]] میشود. کسی که به این سفر میرود، "[[حاجی]]" میشود. "حج"، نام یکی از [[سورههای قرآن]] نیز هست<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۸۱.</ref>. |
|
| |
| ==آداب سفر حج==
| |
| [[سفر]] [[معنوی]] حج، فرصتی ارزشمند برای کسب معرفت و جلب رضایت الهی است. هر کس به [[میزان]] [[آگاهی]] و [[شناخت]] خویش از آن بهره میگیرد. تعدادی از [[حاجیان]] در پایان این سفر [[روحانی]]، [[قلب]] خود را از محبت خدا لبریز کرده، با حجی مقبول به [[شهر]] و [[دیار]] خود باز میگردند، گروهی نیز همچون [[انسان]] فرورفته در خوابی، پس از سفر به ناگاه از [[خواب]] خوش پریده و در [[حسرت]] از دست دادن فرصتهای ارزشمند آن [[اندوهگین]] میشوند.
| |
| آگاهی به آداب سفر معنوی حج میتواند ما را نسبت به شکوهمندترین [[عبادات]] [[دینی]] مشتاقتر کرده و با عمل به آن در [[روح]] و جانمان تحولی بزرگ رخ بدهد. برخی آداب که از زبان [[پیشوایان معصوم]]{{ع}} به ما رسیده چنین است:
| |
| # [[هدفداری]] در [[مسافرت]]؛ [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: در [[حکمت]] [[آل داوود]] آمده است: انسان [[عاقل]]، شایسته است که با سه [[هدف]] به مسافرت برود: توشهای برای فردای [[قیامت]] برگیرد، مخارج [[زندگی]] را تأمین کند، از راه [[حلال]] [[لذت]] ببرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۳۴۳.</ref>.
| |
| # [[توبه]] و [[استغفار]]؛ امام صادق{{ع}} فرمود: هر گاه قصد حج کردی، با آب توبهٔ [[خالص]]، گناهانت را بشوی و [[لباس]] [[راستی]] و [[پاکی]] و [[خضوع]] و [[خشوع]] را بر تن کن.
| |
| # [[وصیت]] کردن
| |
| # [[اخلاص]] در [[نیت]] و [[قصد قربت]]
| |
| #زاد و توشه حلال فراهم کردن
| |
| #چشم به [[مال]] دیگران نداشتن
| |
| #تأمین مخارج [[زن]] و فرزند
| |
| # [[انتخاب]] [[زمان]] مناسب برای سفر
| |
| # [[غسل]] کردن
| |
| # [[صدقه دادن]]
| |
| #بیخبر به مسافرت نرفتن
| |
| # مسافرت در شب سفارش شده است
| |
| # انتخاب همراه مناسب
| |
| #همشأنی در مسافرت
| |
| # یادآوری [[نعمتهای خداوند]]
| |
| # [[دعا]] و ذکر در [[حال]] [[حرکت]]
| |
| #شراکت در هزینهها
| |
| # [[حفظ]] [[پول]] و اثاثیه، همراه داشتن مواد خوراکی و نیازمندیهای سفر
| |
| # [[لباس تمیز]] [[پوشیدن]]
| |
| # [[پرهیز]] از [[پرخوری]]
| |
| # پرهیز از [[اسراف]] و [[تبذیر]]
| |
| # [[خدمت]] کردن به حاجیان و مراعات کردن [[حال]] دیگران
| |
| # [[پرهیز]] از [[آزار دیگران]]
| |
| # [[حل مشکلات]] همسفران و [[خیرخواهی]] برای آنان
| |
| # [[نماز خواندن]] در [[مساجد]]
| |
| #رو به [[قبله]] نشستن
| |
| #گرامی داشتن همراهان
| |
| # پرهیز از [[سوء ظن]] به دیگران
| |
| # پرهیز از [[ناسازگاری]]
| |
| # [[کاستیها]] و [[لغزشها]] را به رخ نکشیدن
| |
| # [[زینت]] [[شیعه]] بودن
| |
| # [[مدارا]] با [[بیماران]] و کهنسالان
| |
| #سوغات آوردن<ref>حج در اندیشه اسلامی، سیدعلی قاضی عسکر، ص۶۳.</ref>
| |
| در ارتباط با [[تشرف]] به حج و آمادگیهای قبلی از لسان [[ائمه معصومین]] توصیهها و سفارشهایی به [[زائران]] حرمین شریفین شده است. از آن جمله، توصیههای [[ارزشمند]] [[امام صادق]]{{ع}} است که آن حضرت فرمودهاند:
| |
| وقتی أرادهٔ حج نمودی، قبلاً خانهٔ [[دل]] را از هر شاغل و حاجبی که تو را از [[خدا]] [[غافل]] کند، و مشغول به خود گرداند، فارغ ساز. کارها و تمام [[شئون]] زندگیت را به خدا واگذار و در جمیع حرکات و سکنات، [[توکل]] بر او نموده و [[تسلیم]] [[قضا]] و [[تقدیر الهی]] باش. از [[دنیا]] و [[آسایش]] دنیا و [[مردم]]، منقطع شو. [[حقوقی]] را که از دیگران به [[ذمّه]] داری، ادا کن. متکی بر [[توشه]] و مرکب و [[یاران]] راه و قوت بدنی و نیروی [[جوانی]] و [[مال]] و [[دارایی]] خود مباش؛ زیرا [[ترس]] آن میرود که خدا همینها را [[دشمن]] [[انسان]] و مایۀ [[وزر]] و وبال [[آدم]] [[خودخواه]] گرداند، تا دانسته شود که تمام [[حول و قوه]] و [[تدبیر]] و چاره، به دست [[خالق یکتا]] بوده و بدون [[توفیق]] و [[تسدید]] او، احدی [[قادر]] بر چاره و تدبیری نخواهد بود.
| |
|
| |
| پس مهیا و آمادهٔ رفتن شو، مانند کسی که [[امید]] به بازگشت [[مجدد]] به [[خانه]] و [[اهل]] و عیال خود ندارد. با همسفران، نیکورفتار و خوشسفر باش. اوقات [[نماز]] را رعایت نما، [[سنن]] و [[دستورات]] [[رسول]] مکرم{{صل}} را به کار بند و آنچه را [[وظیفه]] است از [[آداب و رسوم]] و [[صبر]] و [[تحمل]] و [[شکر]] و [[مهربانی]] و [[بخشش]] و ترجیح دیگران بر خود، در همهجا و در همهوقت انجام ده.
| |
| سپس با آب توبهٔ [[خالص]] خود را از [[گناه]] شستشو داده و جامهٔ [[صدق]] و [[صفا]] و افتادگی و [[خشوع]]، در بر کن و از هرچه که تو را از [[یاد خدا]] باز میدارد و از [[طاعت]] او منصرف میسازد، [[محرم]] شو و لبیک بگو... و همچنانکه با بدنت در میان انبوه [[مسلمانان]]، [[طواف]] کرده، و گرد [[بیت]] [[خدا]] میچرخی، با قلبت در میان [[فرشتگان]]، طواف انجام داده و گرد [[عرش خدا]] گردش کن. هروله کن، اما هرولهای که در معنی، گریختن از [[هوای نفس]] باشد. با بیرون رفتنت از [[مکه]] به [[منا]]، از [[غفلت]] و لغزشهای خود، بیرون آی و هرگز آرزوی آنچه را که بر تو [[حلال]] نمیباشد و یا [[شایستگی]] آن را نداری، منما.
| |
|
| |
| در [[عرفات]]، اعتراف به خطیئات و [[گناهان]] نموده و [[تجدید عهد]] [[عبودیت]] و [[اقرار]] به [[وحدانیت]] [[حضرت حق]] کن و خود را به [[مقام قرب]] خدا برسان. در «[[مزدلفه]]» تقوای خدا در [[دل]] بگیر و با صعود به [[کوه]] مشعر، [[روح]] خود را به سوی عالم بالا [[حرکت]] ده. با [[ذبح]] [[قربانی]]، حنجر [[هوا و هوس]] را بریده و رگهای [[طمع]] را قطع کن. هنگام [[رمی]] و سنگ انداختن بر جمرات، [[افعال]] [[زشت]] و [[اخلاق ناپسند]] و [[دنائت]] و [[پستی]] و شهوتپرستیها را از خود دور کن. با تراشیدن سر، عیبهای ظاهر و [[باطن]] خود را بتراش و با دخول به [[حرم]]، خود را از [[شر]] [[متابعت]] هوای نفس و خواهش دل، رهانیده و در [[حفظ]] و [[امان خدا]]، داخل ساز. بیت را با توجه به [[عظمت]] و [[جلالت]] [[رب]] البیت و آشنایی با سطوت [[سلطان]] او [[زیارت]] کن. استلام [[حجر]] بنما. درحالتی که [[رضا]] به قسمت او داده و [[خاضع]] در برابر عظمتش گشتهای. طواف [[وداع]] را که حاکی از وداع ماسوی [[الله]] قرار داده، باهرچه که غیر خداست، وداع بنما.
| |
| با وقوف در [[کوه صفا]] در تصفیهٔ روح و [[تهذیب نفس]] خود بکوش و سعی کن خود را برای لقای [[خدا]] در [[روز]] لقا آماده گردانی. به [[مروه]] که رسیدی، [[مروت]] نموده و اوصاف خود را در جنب ارادهٔ [[حق]]، فانی ساز و به عهدی که با خدا بستهای و حج خود را مشروط به آن، به جا آوردهای تا [[روز قیامت]]، [[وفادار]] بمان. و بدان سرّ اینکه [[خداوند]] حج را [[واجب]] نمود و آن را در میان [[طاعات]]، به خودش نسبت داده و فرموده است: {{متن قرآن|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref>، و هم [[نبی اکرم]]{{صل}} ترتیب [[مناسک]] را به این صورت که هست، تنظیم کرده است، آن است که اشارهای به [[مرگ]] و [[قبر]] و [[بعث]] و [[قیامت]] باشد و صاحبدلان و [[خردمندان]] از مشاهدهٔ این مناسک، از اول تا به آخر، متذکر [[عوالم]] بعد از مرگ، از [[بهشت و جهنم]] بشوند و [[آمادگی]] برای [[ارتحال]] به آن عالم را به دست آورند<ref>حج برنامه تکامل، سید محمد ضیاء آبادی.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۸.</ref>
| |
|
| |
|
| ==آرزوی حج== | | ==آرزوی حج== |
