←بررسی سند روایت ابن مغازلی
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۸۹: | خط ۸۹: | ||
ابن مغازلی از حدیث شناسان و [[رجالیان]] مورد [[اعتماد]] [[سنی]] است. [[سمعانی]] در کتاب [[انساب]] و در ذیل «جلاّبی»، به شرح حال ابن مغازلی پرداخته، مینویسد: «مشهور به این نسبت؛ یعنی [[ابوالحسن علی]] بن محمّد بن [[طیب]] جلابی معروف به ابن مغازلی از [[اهل واسط]] [[عراق]] است. او [[فاضل]] و به [[راویان]] واسط و حدیث آنها آشنا بود و بر شنیدن و [[طلب]] حدیث [[حریص]] بود. برای او در [[واسط ]][[تاریخی]] دیدم و آن را مطالعه و از آن [[گزینش]] کردم... پسر وی در واسط برای ما از او [[روایت]] کرد»<ref>الأنساب، ج۲، ص۱۳۷</ref>. | ابن مغازلی از حدیث شناسان و [[رجالیان]] مورد [[اعتماد]] [[سنی]] است. [[سمعانی]] در کتاب [[انساب]] و در ذیل «جلاّبی»، به شرح حال ابن مغازلی پرداخته، مینویسد: «مشهور به این نسبت؛ یعنی [[ابوالحسن علی]] بن محمّد بن [[طیب]] جلابی معروف به ابن مغازلی از [[اهل واسط]] [[عراق]] است. او [[فاضل]] و به [[راویان]] واسط و حدیث آنها آشنا بود و بر شنیدن و [[طلب]] حدیث [[حریص]] بود. برای او در [[واسط ]][[تاریخی]] دیدم و آن را مطالعه و از آن [[گزینش]] کردم... پسر وی در واسط برای ما از او [[روایت]] کرد»<ref>الأنساب، ج۲، ص۱۳۷</ref>. | ||
کتاب [[تاریخ]] [[ابن مغازلی]] نیز از متونی است که بزرگان و مشاهیری همچون [[ذهبی]] به آن [[اعتماد]] کرده و در تذکرة الحفّاظ از او نقل کرده است<ref>تذکرة الحفّاظ، ج۳، ص۹۶۶. همچنین ر.ک: سیر أعلام النبلاء، ج۱۶، ص۳۵۲.<ref | کتاب [[تاریخ]] [[ابن مغازلی]] نیز از متونی است که بزرگان و مشاهیری همچون [[ذهبی]] به آن [[اعتماد]] کرده و در تذکرة الحفّاظ از او نقل کرده است<ref>تذکرة الحفّاظ، ج۳، ص۹۶۶. همچنین ر.ک: سیر أعلام النبلاء، ج۱۶، ص۳۵۲.</ref> چنان که کتاب وی در مناقب امیرالمؤمنین{{ع}} نیز مورد اعتماد حفاظ و حدیث پژوهان بزرگی همچون سمهودی و ابن حجر مکی است. سمهودی در جواهر العقدین و ابن حجر مکی در الصواعق المحرقة از وی روایت کردهاند<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۶، ص۳۰-۳۱.</ref> | ||
=== محمّد بن علی بن [[خلف]] [[عطار]] === | === محمّد بن علی بن [[خلف]] [[عطار]] === | ||
یکی از [[رجال حدیث]] ابن مغازلی که ممکن است درباره وی شبههای باشد، «محمّد بن علی بن خلف عطار» است. [[خطیب]] [[بغدادی]] در شرح حال وی مینویسد: «شنیدم محمّد بن منصور میگفت: محمّد بن علی بن خلف مورد اعتماد و [[امین]] است و خردش نیکوست»<ref>تاریخ [[بغداد]]، ج۳، ص۲۶۹، ش۱۳۱۸.<ref | یکی از [[رجال حدیث]] ابن مغازلی که ممکن است درباره وی شبههای باشد، «محمّد بن علی بن خلف عطار» است. [[خطیب]] [[بغدادی]] در شرح حال وی مینویسد: «شنیدم محمّد بن منصور میگفت: محمّد بن علی بن خلف مورد اعتماد و [[امین]] است و خردش نیکوست»<ref>تاریخ [[بغداد]]، ج۳، ص۲۶۹، ش۱۳۱۸.</ref> | ||
آنچه درباره محمّد بن علی عطار در تاریخ بغداد آمده، همه [[توثیق]] است و هیچ جرحی نسبت به وی در آن نیست. تنها نکتهای که درباره محمّد بن علی عطار وجود دارد، ذکر نام وی در کتاب [[الکامل]] فی ضعفاء الرجال است. [[ابن عدی]] در این کتاب از وی نقل میکند که گفت: همانا به همراه [[عمار بن یاسر]] [[رضی]] [[الله تعالی]] عنه نشسته بودم که [[ابوموسی اشعری]] آمد. آنگاه گفت: با من چکار داری! آیا من [[برادر]] تو نیستم؟ عمار بن یاسر به ابوموسی اشعری گفت: من شنیدم که [[رسول خدا]]{{صل}} تو را [[لعن]] میکرد. [[ابوموسی]] گفت: همانا او بر من [[استغفار]] کرد. [[عمار]] گفت: من لعن را [[شاهد]] بودم، اما استغفار را نه. | آنچه درباره محمّد بن علی عطار در تاریخ بغداد آمده، همه [[توثیق]] است و هیچ جرحی نسبت به وی در آن نیست. تنها نکتهای که درباره محمّد بن علی عطار وجود دارد، ذکر نام وی در کتاب [[الکامل]] فی ضعفاء الرجال است. [[ابن عدی]] در این کتاب از وی نقل میکند که گفت: همانا به همراه [[عمار بن یاسر]] [[رضی]] [[الله تعالی]] عنه نشسته بودم که [[ابوموسی اشعری]] آمد. آنگاه گفت: با من چکار داری! آیا من [[برادر]] تو نیستم؟ عمار بن یاسر به ابوموسی اشعری گفت: من شنیدم که [[رسول خدا]]{{صل}} تو را [[لعن]] میکرد. [[ابوموسی]] گفت: همانا او بر من [[استغفار]] کرد. [[عمار]] گفت: من لعن را [[شاهد]] بودم، اما استغفار را نه. | ||
ابنعدی پس از نقل این [[حدیث]] از محمّد بن علی عطار، درباره او مینویسد: «نزد او از این قبیل عجائب وجود دارد»<ref>الکامل، ج۲، ص۳۶۲.<ref | ابنعدی پس از نقل این [[حدیث]] از محمّد بن علی عطار، درباره او مینویسد: «نزد او از این قبیل عجائب وجود دارد»<ref>الکامل، ج۲، ص۳۶۲.</ref> | ||
حتی اگر میتوان این تعبیر را [[جرح]] شمرد، باید توجه داشت که چنین تعبیری پس از نقل این حدیث از سوی [[رجالیان سنی]] طبیعی است. با این همه، ابن عدی غیر از این تعبیر هیچ طعنی نسبت به محمّد بن علی عطار نکرده است. این نکته نیز در خور توجه است که ابن عدی خود محمّد بن علی عطار را به صورت مستقل در کتاب الکامل فی ضعفاء الرجال نیاورده است، با اینکه وی تمام کسانی را که کمترین حرفی درباره آنها گفته شده در این کتاب نام میبرد<ref>رک: سیر أعلام النبلاء، ج۱۶، ص۱۵۵. ذهبی مینویسد: {{عربی|قلت: یذکر فی الکامل کلّ من تکلّم فیه بأدنی شیء لو کان من رجال الصحیحین}}.<ref | حتی اگر میتوان این تعبیر را [[جرح]] شمرد، باید توجه داشت که چنین تعبیری پس از نقل این حدیث از سوی [[رجالیان سنی]] طبیعی است. با این همه، ابن عدی غیر از این تعبیر هیچ طعنی نسبت به محمّد بن علی عطار نکرده است. این نکته نیز در خور توجه است که ابن عدی خود محمّد بن علی عطار را به صورت مستقل در کتاب الکامل فی ضعفاء الرجال نیاورده است، با اینکه وی تمام کسانی را که کمترین حرفی درباره آنها گفته شده در این کتاب نام میبرد<ref>رک: سیر أعلام النبلاء، ج۱۶، ص۱۵۵. ذهبی مینویسد: {{عربی|قلت: یذکر فی الکامل کلّ من تکلّم فیه بأدنی شیء لو کان من رجال الصحیحین}}.</ref> بنابراین، چنان که ابن حجر عسقلانی نیز توجه داده، عدم ذکر نام محمّد بن علی عطار در کتاب الکامل فی ضعفاء الرجال از این حقیقت حکایت دارد که ابن عدی نسبت به وی طعن و جرحی نداشته است، از این رو در شرح حال حسین أشقر به مناسبت از او یاد میکند و میگوید: {{عربی|عنده عجائب}}<ref>لسان المیزان، ج۵، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰، ش۹۸۸.<ref/>.<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۶، ص۳۱-۳۳.</ref> | ||
=== [[عمرو بن ثابت]] === | === [[عمرو بن ثابت]] === | ||