|
|
| خط ۸۰: |
خط ۸۰: |
|
| |
|
| ==آیه دوازدهم سوره حاقه و امامت حضرت علی{{ع}}== | | ==آیه دوازدهم سوره حاقه و امامت حضرت علی{{ع}}== |
| ===استدلال علمای امامیه===
| |
| [[علامه حلی]] در کتاب [[منهاج الکرامه]] بعد از اشاره به دو [[روایت]] در [[شأن نزول آیه]] شریفه {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} و تطبیق «[[اذن واعیه]]» بر حضرت علی{{ع}} بر اساس آن دو روایت، ایشان را تنها فرد شایسته [[امامت]] بعد از [[رحلت نبی اکرم]]{{صل}} دانسته است؛ چراکه او تنها کسی است که آیه {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} در [[شأن]] وی نازل گشته و [[رسول خدا]]{{صل}} از [[خداوند سبحان]] خواستار آن گشته است که او را مصداق «اذن واعیه» قرار دهد.
| |
| سؤال این است که: میان [[فضیلت]] اختصاص شأن نزول آیه {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} به حضرت علی{{ع}} و مسأله اختصاص [[امامت بعد از نبی اکرم]]{{صل}} به ایشان، چه ارتباطی برقرار است؟ [[علامه مجلسی]]<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۳۵، ص۳۳۱.</ref> در پاسخ به این سؤال مینویسد: «به [[اتفاق]] [[فریقین]] آیه {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} بر کمال علم حضرت علی{{ع}} و اختصاص ایشان به این فضیلت در میان تمام [[صحابه]] دلالت دارد. روشن است که فضیلت [[انسان]] با علم است و مسأله اساسی در [[خلافت]] که [[ریاست]] [[دین]] و [[دنیا]] است، علم است. [[آیات]] و [[روایات متواتر]] زیادی بر این مسأله دلالت دارند. بنابراین حضرت علی{{ع}} از سایر صحابه به خلافت سزاوارتر است و مقدم کردن دیگران بر او جایز نیست». [[مرحوم مظفر]]<ref>مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق لنهج الحق، ج۵، ص۴۷.</ref> نیز بر این [[باور]] است که اختصاص شأن نزول آیه مذکور به حضرت علی{{ع}} دلالت بر [[اعلمیت]] و [[افضلیت]] ایشان دارد، به همین دلیل وی نسبت به دیگران به امامت سزاوارتر است. وی به این نکته نیز اشاره دارد که در برخی از [[احادیث]] عبارت {{متن حدیث|و حقٌّ علي الله أن تعي}} (و بر [[خداوند]] است که تو گوش شنوا باشی) آمده است، که دلالت بر [[وجوب]] «[[اذن واعیة]]» (گوش شنوا) شدن حضرت علی{{ع}} دارد و این مسأله کاشف از این است که بر خداوند سبحان [[واجب]] است امامی واعی ([[امام]] دارای گوش شنوا) بر [[مردم]] [[نصب]] کند و به این دلیل است که ایشان به [[پیامبر]] خویش دستور داد که حضرت علی{{ع}} را [[آموزش]] دهد.
| |
| حاصل سخن اینکه: اختصاص [[شأن نزول آیه]] {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} به [[حضرت علی]]{{ع}} و [[روایات]] موجود در این زمینه به همراه اقوال [[مفسران]] [[فریقین]] دلالت بر این دارند که ایشان [[عالمترین]] فرد در میان [[صحابه]] است و تنها او کمال [[علم]] را داراست و [[وارث علم نبی]] [[اکرم]]{{صل}} است. از آنجا که [[جانشینی]] [[نبی اکرم]]{{صل}} بدون [[وراثت]] علم ایشان امکان ندارد، بنابراین حضرت علی{{ع}} تنها کسی است که شایسته خلافت بعد از نبی اکرم{{صل}} است.<ref>[[مهدی فرمانیان|فرمانیان]] و [[رضا پورعلی سرخه دیزج|پورعلی سرخه دیزج]]، [[دلالت آیه و تعیها اذن واعیه بر امامت حضرت علی و پاسخ به شبهات ابن تیمیه (مقاله)|دلالت آیه و تعیها اذن واعیه بر امامت حضرت علی و پاسخ به شبهات ابن تیمیه]]، ص ۱۰۱.</ref>
| |
|
| |
| ===اشکال ابن تیمیه=== | | ===اشکال ابن تیمیه=== |
| به [[اعتقاد]] ابن تیمیه<ref>ابن تیمیه حرانی، منهاج السنة النبویة فی نقض کلام الشیعة القدریة، ج۷، ص۵۲۲.</ref> [[اراده خداوند]] [[متعال]] در این [[آیه]] بر نوع «[[اذن واعیه]]» تعلق گرفته است نه مصداق خاصی از آن. به عبارت دیگر [[خداوند سبحان]] در آیه مذکور به دنبال این نیست که فقط یک فرد خاص به هشدارهایی که در آیات قبلی بیان شده است، گوش فرا دهد و آنها را دریابد، بلکه ایشان خواستار اهتمام تمام مردم به آن [[هشدارها]] است. بنابراین هر کس به هشدارهای مطرحشده در آیات قبل گوش فرا داده و آنها را دریابد، مصداق «اذن واعیة» بوده و علی{{ع}} تنها مصداق آیه مذکور نیست. | | به [[اعتقاد]] ابن تیمیه<ref>ابن تیمیه حرانی، منهاج السنة النبویة فی نقض کلام الشیعة القدریة، ج۷، ص۵۲۲.</ref> [[اراده خداوند]] [[متعال]] در این [[آیه]] بر نوع «[[اذن واعیه]]» تعلق گرفته است نه مصداق خاصی از آن. به عبارت دیگر [[خداوند سبحان]] در آیه مذکور به دنبال این نیست که فقط یک فرد خاص به هشدارهایی که در آیات قبلی بیان شده است، گوش فرا دهد و آنها را دریابد، بلکه ایشان خواستار اهتمام تمام مردم به آن [[هشدارها]] است. بنابراین هر کس به هشدارهای مطرحشده در آیات قبل گوش فرا داده و آنها را دریابد، مصداق «اذن واعیة» بوده و علی{{ع}} تنها مصداق آیه مذکور نیست. |
