←منابع
(←منابع) |
|||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
# '''[[حفظ]] دستاوردهای [[قیام]] [[عاشورا]] و زنده نگه داشتن خاطره [[شهدا]] به ویژه [[سید الشهداء]]:''' [[امام]] از هر فرصتی برای این کار استفاده میکرد؛ از فردای [[عاشورا]] که در [[کوفه]] با سخنرانی خود، [[شهر]] را منقلب کرد تا روزی که با ایراد [[خطبه]] در [[مسجد]] جامع [[شام]] [[یزید]] را به [[وحشت]] انداخت و پریشان کرد. | # '''[[حفظ]] دستاوردهای [[قیام]] [[عاشورا]] و زنده نگه داشتن خاطره [[شهدا]] به ویژه [[سید الشهداء]]:''' [[امام]] از هر فرصتی برای این کار استفاده میکرد؛ از فردای [[عاشورا]] که در [[کوفه]] با سخنرانی خود، [[شهر]] را منقلب کرد تا روزی که با ایراد [[خطبه]] در [[مسجد]] جامع [[شام]] [[یزید]] را به [[وحشت]] انداخت و پریشان کرد. | ||
# '''جلوگیری از وقوع [[انحرافات]] اساسی در اصول و مبانی [[فرهنگ]] [[اسلام]] و پاسخگویی به شبهات''' وارده از سوی [[دشمنان]] و شرح و تبیین معارف قرآنی و [[تربیت]] شاگردانی والامرتبه مانند: [[سعید بن جبیر]]، [[سعید بن مسیب]]، [[محمد بن جبیر بن مطعم]]، [[یحیی بن ام الطول]] و [[ابوخالد کابلی]]<ref>شیخ کشی، ابن عمرو، محمد، رجال کشی، ص۱۰۷؛ کوفی، حسین بن سعید، کتاب الزهد، ص۱۰۴- با اندکی اختلاف در اسامی؛ مفید، محمد بن نعمان، الاختصاص، ص۸ و ۶۱ با قدری اختلاف در اسامی افراد-؛ طوسی، محمد بن حسن، اختیار معرفة الرجال، ج۱، ص۲۳۲.</ref> و ایستادن در مقابل علمای [[منحرف]] و درباری و [[تعلیم]] [[زهد]] و [[تقوا]] و [[عبادت]] و [[طاعت]] به [[جامعه]] و در یک جمله [[حفظ]]، توسعه و پیشبرد [[اسلام]] در بعد [[فرهنگ]] و [[دانش]]<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی]]، ص۱۳۷-۱۳۹؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۰۶؛ [[محسن میرزاپور|میرزاپور، محسن]]، [[امامت امام زین العابدین (مقاله)|امامت امام زین العابدین]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۶؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه]]، ص ۲۵۴.</ref>. | # '''جلوگیری از وقوع [[انحرافات]] اساسی در اصول و مبانی [[فرهنگ]] [[اسلام]] و پاسخگویی به شبهات''' وارده از سوی [[دشمنان]] و شرح و تبیین معارف قرآنی و [[تربیت]] شاگردانی والامرتبه مانند: [[سعید بن جبیر]]، [[سعید بن مسیب]]، [[محمد بن جبیر بن مطعم]]، [[یحیی بن ام الطول]] و [[ابوخالد کابلی]]<ref>شیخ کشی، ابن عمرو، محمد، رجال کشی، ص۱۰۷؛ کوفی، حسین بن سعید، کتاب الزهد، ص۱۰۴- با اندکی اختلاف در اسامی؛ مفید، محمد بن نعمان، الاختصاص، ص۸ و ۶۱ با قدری اختلاف در اسامی افراد-؛ طوسی، محمد بن حسن، اختیار معرفة الرجال، ج۱، ص۲۳۲.</ref> و ایستادن در مقابل علمای [[منحرف]] و درباری و [[تعلیم]] [[زهد]] و [[تقوا]] و [[عبادت]] و [[طاعت]] به [[جامعه]] و در یک جمله [[حفظ]]، توسعه و پیشبرد [[اسلام]] در بعد [[فرهنگ]] و [[دانش]]<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی]]، ص۱۳۷-۱۳۹؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۰۶؛ [[محسن میرزاپور|میرزاپور، محسن]]، [[امامت امام زین العابدین (مقاله)|امامت امام زین العابدین]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۶؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه]]، ص ۲۵۴.</ref>. | ||
== عصر امام باقر{{ع}} == | |||
{{اصلی|عصر امام باقر}} | |||
برای آشنایی با ویژگیهای عصر [[امام باقر]]{{ع}} که مرحله [[رهبری]] [[امّت اسلامی]] پس از [[شهادت]] پدر بزرگوارشان [[امام زین العابدین]]{{ع}} میباشد، لازم است نخست حوادث مهمّی که در این مرحله از زندگی [[شریف]] امام باقر{{ع}} در [[جامعه اسلامی]] به وقوع پیوسته بررسی نماییم و [[میزان]] ارتباط این حوادث را با امام باقر{{ع}} بهعنوان کسی که در [[زمان]] زندگی پدر بزرگوارش نامزد رهبری [[امّت]] بوده و پس از پدر بزرگوارش عملا رهبری را نیز در دست گرفته است مورد تحقیق قرار دهیم. | |||
# در فاصله زمانی بین سالهای ۹۵ تا ۹۷ هجری که ابتدای [[امامت]] امام [[محمّد باقر]]{{ع}} است، [[حاکم اموی]] وقت، [[ولید بن عبدالملک]] بود. وی شیوههایی را در پیش گرفت تا بتواند نارضایتی مردمی را که در اثر [[سیاست]] مخوف حجّاج بن یوسف ثقفی و بعضی از دیگر والیان [[حکومت اموی]] بهوجود آمده بود را کنترل کند<ref>المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۳.</ref>. | |||
# در این دوران جبهه داخلی [[خاندان اموی]] [[مروانی]] شکاف برداشت و میان ولید بن عبدالملک و برادرش سلیمان بن عبدالملک که پدرشان [[عبدالملک بن مروان]] وی را برای [[جانشینی]] ولید [[انتخاب]] کرده بود [[اختلاف]] ایجاد شد<ref>المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۱۲.</ref>. | |||
# هنگامی که سلیمان بن عبدالملک به خلافت رسید، در اوایل خلافت خود تصمیم گرفت قدری به خود وجهه مردمی داده و خود را به مردم نزدیک نماید؛ لذا بعضی از والیانی که برادرش ولید بر سر کار گذاشته بود را از پستهایشان عزل نمود<ref>الکامل فی التّاریخ، ج۵، ص۱۱.</ref> و کوشش کرد تا قدری از اوضاع نابسامان [[جامعه]] را [[اصلاح]] نماید<ref>المنتظم، ج۷، ص۱۳.</ref>. | |||
# در این برهه از [[زمان]]، [[حکومت]] با خطراتی از داخل و خارج احاطه شده بود<ref>الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۱۳ به بعد.</ref>. در این دوران [[حاکمان]] و والیان از [[ترس]] [[پایگاه مردمی]] وسیع و رو به [[رشد]] [[امام باقر]]{{ع}} از یکسو و مشغول بودن به دیگر مخاطرات داخلی و خارجی از سوی دیگر به تعقیب یا محاصره آن حضرت نمیپرداختند. به همین سبب بود که امام باقر{{ع}} با فراغتی نسبی به تصدّی امر [[امامت]] پرداخت و به دور از روبرو شدن آشکار [[سیاسی]] با [[نظام حاکم]] به ایفاء نقش [[اصلاحی]] و تغییری خود در میان اقشار [[امّت اسلام]] پرداخت. | |||
مهمترین ویژگی روزگار [[امامت]] [[امام باقر]] {{ع}} در دوران حکام اموی آن بود که فرصتی برای راه انداختن نهضتی [[علمی]] و [[فکری]] پیش آمد. این دوره را باید سرآغاز نهضتی عظیم و همهجانبه در زمینه [[فرهنگ]] و [[معارف اسلامی]] دانست<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۰۹.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 109؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[محمد بن علی ۱ (مقاله)| مقاله «محمد بن علی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص ۱۳۸؛ [[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی]]، ص۱۳۹-۱۴۰؛ [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص ۱۳۷.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||