آیه خیر البریة: تفاوت میان نسخه‌ها

آیه خیر البریة (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۷

۱۲٬۱۲۰ بایت حذف‌شده ، ‏۰۸:۴۷

←‏احادیث مرتبط با آیه

دیداریویکی‌متن

فرقانی

مدیران

۱۵٬۳۹۸

ویرایش

@@ خط ۳۸: / خط ۳۸: @@
 نتیجه اینکه، طبق [[روایات]] بسیار فراوانی که در ذیل آیه خیر البریّه وارد شده، منظور از خیر البریّه علی{{ع}} است.<ref>نک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه‌، ۲۷/ ۲۱۰؛ همو، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۴۳۷ ـ ۴۴۵؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۸ ـ ۴۹.</ref>.
-== احادیث مرتبط با آیه ==
-=== احادیث شیعه ===
-==== حدیث اول ====
-{{متن حدیث|قال ابن عباس: {{متن قرآن|أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}، يُرِيدُ خَيْرَ الخَلق.}}<ref>علی بن ابراهیم، تفسیر، ج۲، ص۴۳۲</ref>.
-==== حدیث دوم ====
-{{متن حدیث|عن يعقوب بْنِ مِيثَمِ الثَّمَارِ مَوْلَى عَلِى بْنَ الْحُسَيْنِ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أبي جعْفَر{{ع}} فقلت له اني وَجَدْتُ فِي كتب أبي أن عليّا قال لأبي يا ميثمُ أحبِب حبيب آل مُحَمد و إِن كَانَ فاسقا زانیا و ابغِض مُبْعِضَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ إِنْ كَانَ صَوَّامَا قَوّامَا فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} وَ هُوَ يَقُولُ: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} ثُمَّ الْتَفتَ إِلَىَّ وَقَالَ هُمْ وَاللَّهِ انت و شیعتکَ و میعادُکَ و مِيعَادُهُمُ الْحَوْضُ غَدا غُرّا مُحَجَّلِينَ مُتَوَّجِينَ فَقَالَ أَبُو جَعْفَر{{ع}}: هکذا هُوَ عِنْدَنَا فِي كِتَابِ عَلَىّ{{ع}}.}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة ، ج۱۶، ص۱۸۲؛ مجلسی، بحارالانوار، ج۶۵، ص۵۳ و ج۲۳، ص۳۹۰ و ج۶۵، ص۵۳؛ طوسی، امالی، ج۴۰۵</ref>.
-==== حدیث سوم ====
-{{متن حدیث|عَنْ زَيْدِ بْنِ شَرَاحِيلِ الْأَنْصَارِي كَاتِبَ عَلَى{{ع}}، قَالَ: سَمِعْتُ عَلَیّا{{ع}}، يَقُولُ: حَدّثَنی رسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا مُسْنِدُهُ إِلَى صَدْرِي فَقَالَ: أَی عَلَىّ أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ اللَّهِ عَزَوَجَلَّ: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} أَنْتَ وَ شِيعَتُكَ وَ مَوْعِدِي وَ مَوْعِدَكُمْ الْحَوْضَ إِذَا جَثَتِ الْأُمم للحساب تُدْعَوْنَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵، ص۳۴۴؛ روضة الواعظین، ج۱، ص۱۰۵؛ حسکانی، شواهد التنزیل، ج۲، ص۴۶۳؛ اربلی، کشف الغمة، ج۱، ص۳۰۱</ref>.
-==== حدیث چهارم ====
-{{متن حدیث|قال ابن عباس: لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَهُ إِ{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}، قَالَ النَّبِى{{صل}} لِعَلِىّ{{ع}} وَ هُوَ أَنْتَ وَ شِيعَتُكَ. تَأْتِي أَنْتَ وَ شِيعَتُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَاضِينَ مَرْضِيِّينَ وَ يَأْتِي أَعْدَاؤُكَ غِضَاباً مُقْمَحِينَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لهِ وَمَنْ عَدُوى قَالَ مَنْ تَبَرًا مِنْكَ وَلَعَنَكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: مَنْ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ عَلِیّا يَرْحَمْهُ اللَّهُ.}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۵، ص۳۴۶ و ج۳۵، ص۳۴۶؛ تفسیر فرات کوفی، ص۵۸۳؛ حسکانی، شواهد التنزیل، ج۲، ص۴۶۵؛ مشکاة الانوار، ص۹۱.</ref>.
-==== حدیث پنجم ====
-{{متن حدیث|عن امیرالمؤمنین {{ع}}عَنْ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ قَال: .. فَقَامَ إِلَيْهِ ابن الكَوَّاء، فَقَالَ يَا أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ: أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَوَجَلٌ {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} فَسَكَتَ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ فَأَعَادَهَا عَلَيْهِ ابْنُ الْكَوَّاءِ فَسَكَتَ فَأَعَادَهَا الثّالِثَةَ. فَقَالَ عَلَى{{ع}}: وَ رَفَعَ صَوْتُهُ وَيحَكَ يَا بن الْكَوّاء أُولَئِكَ نَحْنُ وَ أَتْبَاعُنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرّا مُحَجَّلِينَ رِوَاءَ مَروّیّينَ يُعْرَفُونَ بِسِيمَاهُم.}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۳۶، ص۱۹۰</ref>.<ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{ع}}، ج۱۸، ص۳۰۴</ref>.
-=== احادیث عامه ===
-=== [[روایات]] [[ابن عباس]] ===
-'''[[حدیث]] اول'''
-از ابن عباس نقل شده که وقتی این [[آیه]] نازل شد [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|هُوَ أَنْتَ وَ شِیْعَتُکَ یَوْمَ الْقِیامَةِ راضِیْنَ مَرْضِیِّیْنَ}}، «منظور از آن، تو و [[شیعیان]] تو در [[قیامت]] هستید که هم شما از [[خدا]] [[خشنود]] هستید و هم [[خدا]] از شما [[خشنود]]».<ref>سیوطی، جلال الدین، تفسیر الدرّالمنثور»، ج6، ص379.</ref>.
-'''[[حدیث]] دوم'''
-[[ابن عباس]] در [[حدیث]] دیگری از [[ابن مردویه]] از علی{{ع}} نقل می‌کند که [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} به من فرمود: «آیا این سخن [[خدا]] را نشنیده‌ای که می‌فرماید: کسانی که [[ایمان]] آورده و [[اعمال صالح]] انجام داده‌اند بهترین مخلوقاتند؟ آنها تو و [[شیعیان]] تو هستید، و وعده‌گاه من و شما کنار [[حوض کوثر]] است، هنگامی که من برای [[حساب]] [[امت‌ها]] می‌آیم، شما [[دعوت]] می‌شوید در حالی که پیشانی سفید و شناخته شده‌اید».<ref>نک: مجلسی، بحارالانوار، ج35، ص344، ح17؛ سیوطی، جلال الدین، «درّ المنثور»، ج6، ص379 (با تفاوت)</ref>
-'''[[حدیث]] سوم'''
-[[ابن عباس]] می‌‌گوید: هنگامی که [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} نازل شد، [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|هُوَ أَنْتَ وَ شِیعَتُکَ تَأْتِی أَنْتَ وَ شِیعَتُکَ یَوْمَ الْقِیامَةِ راضِیْنَ مَرْضِیِّینَ، وَ یَأْتِی عَدُوُّکَ غَضْباناً مُقْمَحِین}}؛ منظور از این آیه، تو و شیعیانت هستید که در [[روز قیامت]] وارد عرصه [[محشر]] می‌‌شوید، در حالی که هم شما از [[خدا]] [[راضی]] و هم خدا از شما راضی است و دشمنت [[خشمگین]] وارد محشر می‌‌شود و به [[زور]] به [[جهنم]] می‌‌رود»
-واژه «مُقْمَحِیْن» آمده است که به معنی بالا نگاه داشتن سر به وسیله [[غل و زنجیر]] است.<ref>حسکانی، حاکم، شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۵۷، ح۱۱۲۶.</ref>.
-=== [[روایت]] [[ابو برزه]] ===
-در [[حدیث]] دیگری از «[[ابو برزه]]» آمده است: وقتی [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} این [[آیه]] را قرائت کرد، فرمود: {{متن حدیث|هُمْ أَنْتَ وَ شِیْعَتُکَ یا عَلِی، وَ مِیْعادُ ما بَیْنِی وَ بَیْنَکَ الحَوْضُ}}؛ آنها تو و شیعیانت هستید ای علی! و [[وعده]] من و شما کنار [[حوض کوثر]] است.<ref>حسکانی، حاکم، شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۵۹، ح۱۱۳۰</ref>.
-=== [[روایات]] [[جابر بن عبدالله]] ===
-[[محدثان اهل سنت]] [[روایات]] متعددی را از طریق [[جابر بن عبدالله انصاری]] نقل کرده‌اند که بعضی از [[احادیث]] را [[ابن حجر]] در کتاب الصواعق آورده و بعضی را محمد [[شبلنجی]] در [[نور الابصار]] <ref>نک: الصواعق المحرقة»، ص96؛ «نور الابصار»، صفحات 70 و 101.</ref>. [[جلال الدین سیوطی]] در [[تفسیر]] [[الدر المنثور]] نیز قسمت عمده [[روایت]] اخیر را از [[ابن عساکر]] از [[جابر بن عبدالله]] نقل کرده است. <ref>سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الدر المنثور فی التفسیر بالماثور، ج۸، ص۵۸۹.</ref>.
-به عنوان نمونه: از [[جابر بن عبدالله انصاری]] چنین نقل شده که ما [[خدمت]] [[پیغمبراکرم]]{{صل}} کنار [[خانه خدا]] نشسته بودیم که علی{{ع}} به سوی ما آمد، هنگامی که چشم [[پیامبر]]{{صل}} به علی{{ع}} افتاد، فرمود: برادرم به سراغ شما می‌آید. سپس رو به [[کعبه]] کرد و فرمود: به خدای این [[کعبه]] قسم که این مرد و شیعیانش در [[قیامت]] رستگارانند. سپس رو به سوی ما کرد و افزود: به [[خدا]] [[سوگند]] او قبل از همه شما به [[خدا]] [[ایمان]] آورد و [[قیام]] او به [[فرمان خدا]] بیش از همه شما است، وفایش به [[عهد الهی]] از همه بیشتر، و قضاوتش به [[حکم]] [[الله]] افزونتر و مساواتش در تقسیم ([[بیت المال]]) از همه زیادتر، عدالتش درباره [[رعیت]] از همه فزونتر، و مقامش نزد [[خداوند]] از همه بالاتر است. جابر می‌گوید: در اینجا [[خداوند]] [[آیه]] «ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریة» را نازل فرمود و از آن به بعد هنگامی که علی علیه‌السّلام می‌آمد [[یاران محمد]]{{صل}} می‌گفتند: بهترین مخلوق [[خدا]] بعد از [[رسول الله]]{{صل}} آمد.
-بسیاری دیگر از [[علما]] و [[محدثان اهل سنت]] نیز همین مضمامین را در کتب خود نقل کرده‌اند که از جمله آنها می‌توان از افرادی همچون: [[خطیب خوارزمی]] در [[مناقب]]، [[ابو نعیم اصفهانی]] در کفایة الخصام، [[طبری]] در [[تفسیر]]، [[ابن صباغ مالکی]] در [[الفصول المهمة]]، شوکانی در فتح [[الغدیر]]، [[شیخ سلیمان قندوزی]] در [[ینابیع الموده]] و [[آلوسی]] در [[روح المعانی]] ذیل [[آیه]] مورد بحث نام برد.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱۰، ص۷۹۵؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۷، ص۲۰۶.</ref>.<ref>فرهنگنامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «آیه خیر البریه»</ref>.
 == دلالت آیه ==