ورع در فرهنگ و اندیشه انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بنیادی‌ترین تعریف از ورع را [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[حکمت]] ۳۷۱ [[نهج‌البلاغه]] ارائه فرموده‌اند: {{متن حدیث|لا مَعْقِلَ أَحْسَنُ مِنَ الْوَرَعِ}}؛ هیچ پناهگاه و دژی بهتر از ورع نیست.

تقوا نیرویی است که انسان را مالک نفس می‌کند و این نیرو باعث می‌شود انسان در برابر [[هوای نفس]] و [[وسوسه‌های شیطانی]] [[مقاومت]] کند.

بنابراین، [[ورع]] زیربنای اصلی «[[آزادی]] [[انسان]]» است؛ آزادی از [[اسارت]] [[هواهای نفسانی]] و زنجیرهای [[تمایلات]] زودگذر. کسی که ورع دارد، برده شکم، [[شهوت]] یا [[طمع]] نیست، بلکه ارباب خویشتن است و این اربابیت، مقدمه‌ای برای [[قرب به خداوند]] است.<ref>سیری در نهج‌البلاغه، صفحه ۱۹۸</ref>

[[گناه]] اثر وضعی دارد و آن سلب [[توفیق]] است. کسی که گناه می‌کند، کم‌کم [[نورانیت]] قلبش را از دست می‌دهد و توفیق عبادت‌هایی مانند [[نماز شب]] از او سلب می‌شود.

در مقابل، ورع با [[پاک]] نگه داشتن [[درون انسان]] از لکه‌های گناه، ظرفیت وجودی او را برای دریافت [[فیوضات الهی]] افزایش می‌دهد.<ref>یادداشتهای استاد مطهری، جلد ۱۱، صفحه ۲۳</ref>

مهم‌ترین کارکرد ورع، نقش آن در مواجهه با «شبهات» است. در [[دنیایی]] که مرزهای [[حق و باطل]] گاهی در هم می‌آمیزد، ورع ضامن [[سلامت]] [[دینداری]] فرد است. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[خطبه همام]] می‌فرمایند: {{متن حدیث|حَجَزَتِ التَّقْوَى عَنْ تَقَحُّمِ الشُّبُهَاتِ}}؛ همانا کسانی که [[عبرت‌ها]] برای آنان آشکار شده است، تقوا آنها را از فرو رفتن در شبهات باز می‌دارد.

بسیاری از [[انحرافات دینی]] نه از روی [[لجبازی]] با حلال و حرام [[قطعی]]، بلکه از طریق «استحلال [[حرام]] به شبهات کاذبه» رخ می‌دهد؛ جایی که افراد با توجیهات واهی، حرام را [[حلال]] می‌شمارند. در اینجا ورع به عنوان یک نیروی بازدارنده درونی عمل می‌کند و [[اجازه]] نمی‌دهد [[انسان]] [[فریب]] ظاهرِ شبهه‌ناک امور را بخورد. خطر بزرگ این است که انسان [[حرام]] را به بهانه‌های مختلف و با استفاده از [[شبهات]]، [[حلال]] بشمارد و اینجاست که [[ورع]] نقش حیاتی خود را ایفا می‌کند.<ref>یادداشتهای استاد مطهری، جلد ۱۵، صفحه ۳۵۵</ref>