←ویژگیهای نهج البلاغه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
{{اصلی|حکمتهای نهج البلاغه}} | {{اصلی|حکمتهای نهج البلاغه}} | ||
آخرین بخش نهج البلاغه به حکمتها و [[کلمات قصار]] اختصاص دارد. حکمتهای نهج البلاغه دربرگیرنده مفاهیم [[اخلاقی]]، [[دینی]]، [[فرهنگی]] و [[اجتماعی]] در قالبی زیبا و بدیع است. حکمتها هم از لحاظ تمثیل و شیوه گفتار و هم از لحاظ محتوا و مفهوم در اوجاند. حکمتهای نهج البلاغه را میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد: علی از زبان علی؛ آموزهها (مباحثی چون [[ایمان]]، [[اسلام]]، [[احکام]]، [[عبادات]]، شناختشناسی، [[رهبری]] و مسائل [[اجتماعی]]، [[قرآن]]، برخی مفاهیم و...) و اندرزها<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۴۷ ـ ۸۴۸.</ref>. | آخرین بخش نهج البلاغه به حکمتها و [[کلمات قصار]] اختصاص دارد. حکمتهای نهج البلاغه دربرگیرنده مفاهیم [[اخلاقی]]، [[دینی]]، [[فرهنگی]] و [[اجتماعی]] در قالبی زیبا و بدیع است. حکمتها هم از لحاظ تمثیل و شیوه گفتار و هم از لحاظ محتوا و مفهوم در اوجاند. حکمتهای نهج البلاغه را میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد: علی از زبان علی؛ آموزهها (مباحثی چون [[ایمان]]، [[اسلام]]، [[احکام]]، [[عبادات]]، شناختشناسی، [[رهبری]] و مسائل [[اجتماعی]]، [[قرآن]]، برخی مفاهیم و...) و اندرزها<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۴۷ ـ ۸۴۸.</ref>. | ||
== جایگاه نهجالبلاغه == | |||
پیش از این گفتیم که در تألیف نهجالبلاغه، بلاغت کتاب، بر دیگر محورها پیشی میگیرد و همین رویکرد موجب میشود تا این اثر هر [[روز]] به جایگاه واقعی خود نزدیکتر گردد و شیفتگان کلام [[زیبا]]، بدون در نظر گرفتن [[دین]] و [[مذهب]]، در کتاب [[شریف]] نهجالبلاغه به دیده عظمت بنگرند. هر چند بلاغت و شیوایی نهجالبلاغه در رویکرد [[نخبگان]] به این کتاب، فوقالعاده مؤثر بوده، اما محتوای آن هم، که در [[حقیقت]] ترجمان [[حیات علی]]{{ع}} است، این [[اشتیاق]] را شدت بخشید؛ چراکه اگر سخنی، خوب بیان شود؛ اما به لحاظ مفهومی، خوب نباشد، ملالآور است. شنیدن چنین سخنی تنها برای لحظاتی مفید است و تکرار آن به هیچ روی قابل تحمل نیست. | |||
در اینجا با واگویی سخنان جمعی از فرهیختگان به بررسی جایگاه نهجالبلاغه در نگاه اندیشمندان میپردازیم و [[مشتاقان]] را به کتاب چشمه خورشید<ref>چشمه خورشید، بخش سوم: شناخت نهجالبلاغه.</ref> ارجاع میدهیم. استاد [[شهید مطهری]] میگوید: «از امتیازات برجسته [[سخنان امیرالمؤمنین]] که با نام نهجالبلاغه امروز در دست ماست، این است که محدود به زمینهای خاص نیست. علی{{ع}} به تعبیر خودش تنها در یک میدان، اسب نتاخته است بلکه در میدانهای گوناگون که احیاناً بعضی با بعضی متضاد است، تکاور بیان را به [[جولان]] آورده است. نهجالبلاغه شاهکار است؛ اما نه تنها در یک زمینه مثلاً [[موعظه]] یا [[حماسه]] یا فرضاً [[عشق]] و غزل یا [[مدح]] و هجا و غیره، بلکه در زمینههای گوناگون... از امتیازات سخن علی این است که به اصطلاح شایع عصر ما چندبعدی است، نه یکبعدی»<ref>چشمه خورشید، ص۱۵۲.</ref>. | |||
[[شیخ محمد عبده]] از جمله اندیشمندان [[اهل سنت]] است که بهطور ناخواسته با نهجالبلاغه روبهرو شده است. تأثیرگذاری این کتاب بر عبده موجب شد که او به [[شرح نهجالبلاغه]] بپردازد. او در مقدمه شرح خود آورده است: «وه چه مناظری در [[تأمل]] صفحات این کتاب در برابر دیده [[عقل]]، نمایان میگشت. از هر موضعی بر موضع دیگر منتقل میشدم، [[حس]] میکردم که منظرهها [[تغییر]] مییابد و مشاهداتی نو به نو پیش میآید»<ref>چشمه خورشید، ص۱۵۴.</ref>. | |||
پروفسور هانری کربن فرانسوی، از زمره شیعهپژوهانی است که برای بررسی [[حقیقت]] [[شیعه]] به [[ایران]] [[سفر]] کرد. ملاقاتها و مباحث [[علمی]] او با مرحوم [[علامه طباطبایی]] - فیلسوف و [[مفسر]] شهیر معاصر - زبانزد دانشپژوهان است<ref>برای شناخت بیشتر هانری کربن ر.ک: شیعه، محمد حسین طباطبایی، مجموعه مذاکرات با هانری کربن.</ref>. کربن درباره نهجالبلاغه مینویسد: «نهجالبلاغه پس از [[قرآن]] و [[احادیث پیامبر]]، در درجه نخست اهمیت قرار دارد، نه تنها به طور کلی برای [[حیات]] مذهبی [[تشیع]]، بلکه برای [[تفکر]] [[فلسفی]] شیعه. از اینرو میتوان نهجالبلاغه را از مهمترین سرچشمههای [[اصول عقاید]] دانست که از طرف متفکران شیعه و به ویژه از سوی متفکران دوره چهارم، مورد توجه و [[تعلیم]] قرار گرفته است»<ref>چشمه خورشید، ص۱۵۷.</ref>. | |||
جرج جرداق، اندیشمند [[مسیحی]] نیز با خواندن نهجالبلاغه آن چنان به شوق میآید که مینویسد: «آیا درباره نهجالبلاغه تحقیقی کردهای؟ نهجالبلاغهای که از [[فکر]] و خیال و [[عاطفه]] آیاتی به دست داده که تا [[انسان]] هست و تا خیال و عاطفه و فکر [[انسانی]] وجود دارد، با [[ذوق]] [[بدیع]] ادبی و هنری او پیوند خواهد داشت... بیانی است که اگر برای [[انتقاد]] سخن گوید، گویی تندباد خروشانی است. اگر [[فساد]] و [[مفسدین]] را [[تهدید]] کند همچون آتشفشانهای سهمناک و پرغرش زبانه میکشد و اگر به [[استدلال]] منطقی بپردازد، [[عقلها]] و [[احساسات]] و [[ادراکات]] بشری را مورد توجه قرار میدهد و راه هر دلیل و برهانی را میبندد و عظمت منطق و [[برهان]] خود را ثابت میکند»<ref>چشمه خورشید، ص۱۵۸.</ref>.<ref>[[احمد غلامعلی|غلامعلی، احمد]]، [[شناختنامه نهج البلاغه (کتاب)|شناختنامه نهج البلاغه]]، ص ۵۹.</ref> | |||
== ویژگیهای نهج البلاغه == | == ویژگیهای نهج البلاغه == | ||