←ویژگیهای نهج البلاغه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
# '''جامعیت نهج البلاغه:''' نهج البلاغه همه گونههای افراد [[بشر]] را در هر سطح از [[نیازمندی]] پوشش میدهد، یعنی اگر فیلسوفی با نگاه ژرف [[فلسفی]] به نهج البلاغه نظر افکند، بهره خویش را از این کتاب میبرد، همانگونه که یک [[فقیه]] و اصولی میتواند مطلوب خود را از آن بهدست آورد؛ در عینحال که یک فرد ساده و معمولی نیز میتواند با مطالعه نهج البلاغه برحسب [[نیاز]] خود بهره وافی را ببرد. | # '''جامعیت نهج البلاغه:''' نهج البلاغه همه گونههای افراد [[بشر]] را در هر سطح از [[نیازمندی]] پوشش میدهد، یعنی اگر فیلسوفی با نگاه ژرف [[فلسفی]] به نهج البلاغه نظر افکند، بهره خویش را از این کتاب میبرد، همانگونه که یک [[فقیه]] و اصولی میتواند مطلوب خود را از آن بهدست آورد؛ در عینحال که یک فرد ساده و معمولی نیز میتواند با مطالعه نهج البلاغه برحسب [[نیاز]] خود بهره وافی را ببرد. | ||
# '''جاودانگی نهج البلاغه:''' مباحث مطرح شده در کتاب نهج البلاغه، ظرف زمان و مکان را درنوردیده و در هر حال برای افراد قابل استفاده است و این یکی از ویژگیهای خاص نهج البلاغه بهشمار میرود و میتوان ادعا کرد که آثار دیگر، گرچه ممکن است در زمان خود با اقبال مواجه شده باشند، اما هیچ یک برای هر عصر و نسل مورد استفاده نبوده است<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۴۸ ـ ۸۴۹.</ref>. | # '''جاودانگی نهج البلاغه:''' مباحث مطرح شده در کتاب نهج البلاغه، ظرف زمان و مکان را درنوردیده و در هر حال برای افراد قابل استفاده است و این یکی از ویژگیهای خاص نهج البلاغه بهشمار میرود و میتوان ادعا کرد که آثار دیگر، گرچه ممکن است در زمان خود با اقبال مواجه شده باشند، اما هیچ یک برای هر عصر و نسل مورد استفاده نبوده است<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۴۸ ـ ۸۴۹.</ref>. | ||
== اعتبار نهجالبلاغه == | |||
در اعتبار نهجالبلاغه، تردیدهایی وجود دارد که در فصلهای [[آینده]] به آن خواهیم پرداخت؛ اما یکی از موارد [[شبهه]] در اعتبار مطالب نهجالبلاغه روایات مرسل آن است. مرسل، یعنی رها شده و در اصطلاح [[علم حدیث]] به [[حدیثی]] گفته میشود که نام همه یا بعضی از راویان آن حذف شده باشد و به اصطلاح دیگر: «راوی آن، [[معصوم]]{{ع}} را [[درک]] نکرده باشد؛ خواه واسطه تا معصوم یک نفر و یا بیشتر باشد»<ref>الرعایة فی علم الدرایة، شهید ثانی، ص۱۳۶.</ref>. از آنجا که [[سید رضی]] در قرن چهارم میزیسته است، بایسته بود که نام راویان را تا [[امام علی]]{{ع}} ذکر کند و به یکباره نگوید: {{عربی|وَ مِنْ كَلَامِهِ{{ع}}}} و یا {{عربی|مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ{{ع}}}}. | |||
هر چند نمیتوان [[کتمان]] کرد که ذکر سلسله راویان در [[احادیث]] این کتاب بر [[استحکام]] مطالب آن میافزود؛ ولی باید دانست که سید رضی در پی تدوین کتابی حدیثی و [[فقهی]] نبوده است. او کتابی را بر مینهد که خود سخن میگوید و هر که در آن بدون غرض تأمل کند بر اعتبار آن [[گواهی]] میدهد. کتاب او راهنمای [[بلاغت]] است و در آثار ادبی، نیاوردن نام راویان، خللی به مقصود وارد نمیکند؛ زیرا سید رضی در [[مقام]] [[محدث]] رجالی، کتاب نهجالبلاغه را تألیف نکرده است تا نیاوردن سند، موجب کاستی کتاب وی شود و از سوی دیگر برخی از صاحبان آثار حدیثی، بهخاطر [[شهرت]] [[حدیث]] یا [[اتفاق نظر]] [[عالمان]] بر حدیثی خاص و... احادیث را به صورت مرسل میآوردند و آوردن نام راویان را ضروری نمیدانستند. چنین روشی پیش از [[زمان]] تألیف نهجالبلاغه، همزمان با آن و نیز پس از آن مرسوم بوده است. [[تحف العقول]] حرانی، نزهة الناظر حلوانی و [[الاحتجاج]] مرحوم [[طبرسی]] نمونههایی از این دستاند. مرحوم طبرسی با تأکید بر این روش، در مقدمه [[احتجاج]] میگوید: «ما اسناد بیشتر اخباری را که در این کتاب نقل میکنیم، نمیآوریم؛ زیرا یا بر آنها [[اجماع]] وجود دارد یا مضمون آنها با [[عقل]] موافق است و یا در [[سیره]] و کتابها، میان مخالف و موافق، مشهور است»<ref>الاحتجاج علی أهل اللجاج، ج۱، ص۴.</ref>. | |||
هر چند [[سید رضی]] دلیلی بر این کار ارائه ننموده است؛ اما قرائن بسیاری وجود دارد که او نیز مهمترین متن را برگزیده است و نشان میدهد [[حدیثی]] را که آورده ظاهراً در نزد وی معتبر بوده است<ref>همین فصل، توضیحات پایانی.</ref>. | |||
رویکرد عمومی و نیز توجه [[عالمان]] به کتاب نهجالبلاغه و فراوانی نسخههای آن و نیز شرحهای متعدد آن، همگی دلیل [[استوار]] دیگری بر اعتبار نهجالبلاغه است. | |||
کوتاه سخن آنکه، ما که به خاطر دیدن مس و مفرغ بر جای مانده از [[تمدن]] کهن خود، ذوقزده میشویم و با نگاه به یک کوزه عتیقه، [[دنیایی]] از [[اسرار]] را [[کشف]] میکنیم؛ آیا شایسته نیست که کمی به محتوای این کتاب بیندیشیم و آنگاه درباره اعتبار آن، [[منصفانه]] [[داوری]] کنیم؟ البته برخی پژوهشگران به منبعشناسی نهجالبلاغه پرداخته و سخنان امام را در کتابهای قدیمی، به صورت مسند برای ما گزارش کردهاند<ref>مصادر نهجالبلاغه و أسانیده، عبد الزهراء حسینی خطیب؛ نهج السعادة فی مستدرک نهجالبلاغه، محمد باقر محمودی.</ref> که در [[آینده]] به آن خواهیم پرداخت<ref>[[احمد غلامعلی|غلامعلی، احمد]]، [[شناختنامه نهج البلاغه (کتاب)|شناختنامه نهج البلاغه]]، ص ۶۱.</ref>. | |||
== [[کتابشناسی نهج البلاغه]] == | == [[کتابشناسی نهج البلاغه]] == | ||