←بیعت عمومِ مردم
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
==[[بیعت]] عمومِ مردم== | ==[[بیعت]] عمومِ مردم== | ||
*[[امام علی]]{{ع}}- در گزارش [[بیعت]] خود-: دستم را گشودید و من آن را بستم، و شما آن را کشیدید و من جمع کردم. آنگاه، مانند شتران تشنه که به آبخورها وارد شوند، گرد من ازدحام نمودید، به گونهای که کفش از پایم در آمد و عبا از دوشم افتاد و [[ناتوانان]]، لگدمال شدند. [[شادمانی]] [[مردم]] از [[بیعت]] با من، بدان پایه رسید که خردسالان، شادمان شدند، بزرگسالان، لرزان لرزان، و [[ناتوانان]]، به [[سختی]] بدان جا روان شدند، و دخترانِ نورسیده [برای دیدن منظره] [[حجاب]] از چهره برگرفتند<ref>{{متن حدیث|الإمام علی{{ع}}- فی وَصفِ بَیعَتِهِ-: بَسَطتُم یدی فَکفَفتُها، ومَدَدتُموها فَقَبَضتُها، ثُم تَداککتُم عَلَی تَداک الإِبِلِ الهیمِ عَلی حِیاضِها یومَ وِردِها، حَتی انقَطَعَتِ النعلُ، وسَقَطَ الرداءُ، ووُطِئَ الضعیفُ، وبَلَغَ مِن سُرورِ الناسِ بِبَیعَتِهِم إیای أنِ ابتَهَجَ بِهَا الصغیرُ، وهَدَجَ إلَیهَا الکبیرُ، وتَحامَلَ نَحوَها العَلیلُ، وحَسَرَت إلَیهَا الکعابُ}} (نهج البلاغة، خطبه ۲۲۹).</ref>. | *[[امام علی]]{{ع}}- در گزارش [[بیعت]] خود-: دستم را گشودید و من آن را بستم، و شما آن را کشیدید و من جمع کردم. آنگاه، مانند شتران تشنه که به آبخورها وارد شوند، گرد من ازدحام نمودید، به گونهای که کفش از پایم در آمد و عبا از دوشم افتاد و [[ناتوانان]]، لگدمال شدند. [[شادمانی]] [[مردم]] از [[بیعت]] با من، بدان پایه رسید که خردسالان، شادمان شدند، بزرگسالان، لرزان لرزان، و [[ناتوانان]]، به [[سختی]] بدان جا روان شدند، و دخترانِ نورسیده [برای دیدن منظره] [[حجاب]] از چهره برگرفتند<ref>{{متن حدیث|الإمام علی{{ع}}- فی وَصفِ بَیعَتِهِ-: بَسَطتُم یدی فَکفَفتُها، ومَدَدتُموها فَقَبَضتُها، ثُم تَداککتُم عَلَی تَداک الإِبِلِ الهیمِ عَلی حِیاضِها یومَ وِردِها، حَتی انقَطَعَتِ النعلُ، وسَقَطَ الرداءُ، ووُطِئَ الضعیفُ، وبَلَغَ مِن سُرورِ الناسِ بِبَیعَتِهِم إیای أنِ ابتَهَجَ بِهَا الصغیرُ، وهَدَجَ إلَیهَا الکبیرُ، وتَحامَلَ نَحوَها العَلیلُ، وحَسَرَت إلَیهَا الکعابُ}} (نهج البلاغة، خطبه ۲۲۹).</ref>. | ||
*[[الطبقات الکبری (کتاب | * [[الطبقات الکبری (کتاب)|الطبقات الکبری]]: هنگامی که [[عثمان]] در هیجدهم [[ذی حجه]] سال سی و پنجم، کشته شد و فردای آن روز، در [[مدینه]] برای [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} [[بیعت]] گرفته شد، [[طلحه]]، [[زبیر]]، [[سعد بن ابی وقاص]]، سعید بن [[زید]]، [[عمار یاسر]]، [[اسامة بن زید]]، [[سهل بن حنیف]]، ابو ایوب [[انصاری]]، [[محمد بن مسلمه]]، [[زید]] بن ثابت، [[خزیمه بن ثابت]] و هر کس که در [[مدینه]] بود، از [[صحابیان]] [[پیامبر خدا]] و غیر [[صحابیان]]، [[بیعت]] کردند<ref>[[الطبقات الکبری (کتاب]|الطبقات الکبری]]، ج ۳، ص ۳۱.</ref>. | ||
==روی گردانندگان از [[بیعت با امام]]== | ==روی گردانندگان از [[بیعت با امام]]== | ||
[[بیعت]] با [[علی]]{{ع}} فراگیر بود. در این [[پیمان]] شکوهمند، تمام [[مهاجران]] و [[انصار]] و همه کسانی که در آن روز در [[مدینه]] بودند، شرکت جستند و از سرِ [[اختیار]] و با [[آزادی]] [[بیعت]] کردند. پس از آن، [[مردم]] [[مکه]]، [[کوفه]] و [[حجاز]] نیز [[بیعت]] کردند. [[امام علی]]{{ع}}، صراحتاً [[بیعت]] خود را عام و فراگیر دانسته است، همان گونه که بسیاری از مصادر [[تاریخی]]، بر اجتماع [[مهاجران]] و [[انصار]]، برای [[بیعت با امام]]، تصریح کردهاند. دربرخی از [[منابع تاریخی]]، گزارشهایی آمدهاست که نشان میدهد کسانی چون: [[عبدالله بن عمر]]، [[سعد بن ابی وقاص]]، [[محمد بن مسلمه]]، [[اسامة بن زید]]، [[حسان بن ثابت]]، کعب بن مالک، [[عبدالله]] بن [[سلام]]، [[مروان بن حکم]]، [[سعید بن عاص]] و ولید بن [[عقبه]]، از [[بیعت]] با [[علی]]{{ع}} تن زدهاند. درباره روی برگرداندن اینان از [[بیعت با امام]]، دو نظر وجود دارد: یکی اینکه آنان واقعاً با [[بیعت با امام]]، مخالف بودند و [[بیعت]] نکردند. نظر دوم اینکه آنان با اصل [[بیعت]]، مخالف نبودند و آنچه در متون درباره روی برگرداندن آنان از [[بیعت با امام]] آمده، به معنای [[همراهی]] نکردن آنان با [[علی]]{{ع}} در جنگهای داخلی است. [[حاکم]] نیشابوری، پس از ذکر اخباری که درباره [[بیعت]] [[مردم]] با [[امام]] آمده، میگوید: سخن کسانی که [[گمان]] میبرند که [[عبدالله بن عمر]]، ابو مسعود [[انصاری]]، [[سعد بن ابی وقاص]]، [[ابو موسی اشعری]]، [[محمد بن مسلمه]] [[انصاری]] و [[اسامة بن زید]]، از [[بیعت]] با [[علی]]{{ع}} سر باز زدند، در حقیقتْ نادیده انگاشتن واقعیتهاست<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج ۳، ص ۱۲۴، ح ۱۲۷.</ref>. و در ادامه، توضیح میدهد که آنان با امامْ [[بیعت]] کردند؛ اما به دلایلی از [[همراهی]] با او در [[جنگ]]، خودداری نمودند و خودداری آنان از شرکت در [[جنگ]]، موجب شد که برخی تصور کنند که آنان با این [[بیعت]]، مخالف بودهاند. | [[بیعت]] با [[علی]]{{ع}} فراگیر بود. در این [[پیمان]] شکوهمند، تمام [[مهاجران]] و [[انصار]] و همه کسانی که در آن روز در [[مدینه]] بودند، شرکت جستند و از سرِ [[اختیار]] و با [[آزادی]] [[بیعت]] کردند. پس از آن، [[مردم]] [[مکه]]، [[کوفه]] و [[حجاز]] نیز [[بیعت]] کردند. [[امام علی]]{{ع}}، صراحتاً [[بیعت]] خود را عام و فراگیر دانسته است، همان گونه که بسیاری از مصادر [[تاریخی]]، بر اجتماع [[مهاجران]] و [[انصار]]، برای [[بیعت با امام]]، تصریح کردهاند. دربرخی از [[منابع تاریخی]]، گزارشهایی آمدهاست که نشان میدهد کسانی چون: [[عبدالله بن عمر]]، [[سعد بن ابی وقاص]]، [[محمد بن مسلمه]]، [[اسامة بن زید]]، [[حسان بن ثابت]]، کعب بن مالک، [[عبدالله]] بن [[سلام]]، [[مروان بن حکم]]، [[سعید بن عاص]] و ولید بن [[عقبه]]، از [[بیعت]] با [[علی]]{{ع}} تن زدهاند. درباره روی برگرداندن اینان از [[بیعت با امام]]، دو نظر وجود دارد: یکی اینکه آنان واقعاً با [[بیعت با امام]]، مخالف بودند و [[بیعت]] نکردند. نظر دوم اینکه آنان با اصل [[بیعت]]، مخالف نبودند و آنچه در متون درباره روی برگرداندن آنان از [[بیعت با امام]] آمده، به معنای [[همراهی]] نکردن آنان با [[علی]]{{ع}} در جنگهای داخلی است. [[حاکم]] نیشابوری، پس از ذکر اخباری که درباره [[بیعت]] [[مردم]] با [[امام]] آمده، میگوید: سخن کسانی که [[گمان]] میبرند که [[عبدالله بن عمر]]، ابو مسعود [[انصاری]]، [[سعد بن ابی وقاص]]، [[ابو موسی اشعری]]، [[محمد بن مسلمه]] [[انصاری]] و [[اسامة بن زید]]، از [[بیعت]] با [[علی]]{{ع}} سر باز زدند، در حقیقتْ نادیده انگاشتن واقعیتهاست<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج ۳، ص ۱۲۴، ح ۱۲۷.</ref>. و در ادامه، توضیح میدهد که آنان با امامْ [[بیعت]] کردند؛ اما به دلایلی از [[همراهی]] با او در [[جنگ]]، خودداری نمودند و خودداری آنان از شرکت در [[جنگ]]، موجب شد که برخی تصور کنند که آنان با این [[بیعت]]، مخالف بودهاند. | ||