←دوران غیبت کبرا
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
*دستهای دیگر از [[روایات]] به صورت مطلق (بدون در نظر گرفتن صغرا و کبرا بودن [[غیبت]]) [[زندگی]] [[حضرت]] را در [[دوران غیبت]]، در [[مدینه منوره]] ذکر کردهاند که با توجه به [[روایات]] دسته نخست، میتوان گفت ممکن است بخشی از [[دوران غیبت صغرا]] نیز در [[مدینه]] سپری شده باشد. [[امام باقر]]{{ع}} در اینباره فرمود: {{متن حدیث|لابُدَّ لِصاحِبِ هَذا الاَمرِ مِنْ عُزْلَةٍ... و نِعْمَ المَنْزِلُ طَيْبَةُ}}<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۲.</ref>؛ به ناگزیر برای [[صاحب]] این امر [[عزلت]] و گوشهگیری خواهد بود... و [[طیبه]] [مدینه] چه منزلگاه خوبی است! بنابراین جمع بین دو دسته [[روایات]] به این صورت است که آن [[حضرت]] در [[مدینه]] حضور داشته است؛ ولی به [[دلیل]] [[ارتباط با نواب خاص]] داشتهاند، بخشی از [[عمر]] خود را در [[عراق]] سپری کرده است. | *دستهای دیگر از [[روایات]] به صورت مطلق (بدون در نظر گرفتن صغرا و کبرا بودن [[غیبت]]) [[زندگی]] [[حضرت]] را در [[دوران غیبت]]، در [[مدینه منوره]] ذکر کردهاند که با توجه به [[روایات]] دسته نخست، میتوان گفت ممکن است بخشی از [[دوران غیبت صغرا]] نیز در [[مدینه]] سپری شده باشد. [[امام باقر]]{{ع}} در اینباره فرمود: {{متن حدیث|لابُدَّ لِصاحِبِ هَذا الاَمرِ مِنْ عُزْلَةٍ... و نِعْمَ المَنْزِلُ طَيْبَةُ}}<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۲.</ref>؛ به ناگزیر برای [[صاحب]] این امر [[عزلت]] و گوشهگیری خواهد بود... و [[طیبه]] [مدینه] چه منزلگاه خوبی است! بنابراین جمع بین دو دسته [[روایات]] به این صورت است که آن [[حضرت]] در [[مدینه]] حضور داشته است؛ ولی به [[دلیل]] [[ارتباط با نواب خاص]] داشتهاند، بخشی از [[عمر]] خود را در [[عراق]] سپری کرده است. | ||
==دوران غیبت کبرا== | ==[[دوران غیبت کبرا]]== | ||
*غیبت | *[[غیبت کبرا]]، به مدت زمان [[پنهانزیستی]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} گفته میشود که با [[وفات]] واپسین [[نایب خاص]] در سال ۳۲۹ ق آغاز و همچنان ادامه دارد و فقط [[خداوند متعال]] است که پایان آن را میداند. این دوران، ویژگیهای خاصی دارد که آن را به طور کامل از [[دوران غیبت صغرا]] متمایز میسازد. از این ویژگیها، کامل شدن [[غیبت]] آن [[حضرت]] است. همانگونه که [[پنهانزیستی]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} در این دوران به کمال میرسد و [[نیابت]] و [[سفارت]]، همانند [[دوران غیبت صغرا]] وجود ندارد، [[محل زندگی]] آن [[حضرت]] نیز نامشخصتر میشود. در این دوران است که هرگز نمیتوان به طور قطع مشخص کرد آن [[حضرت]] کجا [[زندگی]] میکند. البته [[روایات]] در اینباره به محلهای گوناگونی اشاره کردهاند که برخی از آنها از این قرارند: | ||
*الف. مدینه منوره: همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، برخی روایات- به صورت عام و بدون قید زمان غیبت صغرا- مدینه را جایگاه آن حضرت در دوران غیبت میداند. | *الف. [[مدینه]] منوره: همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، برخی [[روایات]]- به صورت عام و بدون قید [[زمان غیبت صغرا]]- [[مدینه]] را [[جایگاه]] آن [[حضرت]] در [[دوران غیبت]] میداند. | ||
*ب. ناحیه ذی طوی: ناحیه ذی طوی در یک فرسخی مکه و داخل حرم قرار دارد و از | *ب. [[ناحیه]] ذی طوی: [[ناحیه]] [[ذی طوی]] در یک فرسخی [[مکه]] و داخل [[حرم]] قرار دارد و از آنجا خانههای [[مکه]] دیده میشود. برخی از [[روایات]]، آن محل را مکانی معرفی میکند که [[حضرت]] بخشی از [[زمان غیبت]] را در آن سپری میکند. [[امام باقر]]{{ع}} در اینباره فرمود: [[صاحب]] این امر را در برخی از این درهها غیبتی است (و با دست خود به [[ناحیه]] [[ذی طوی]] اشاره کرد)<ref>نعمانی، الغیبة، ص ۱۸۱.</ref>. | ||
*ج. دشتها و بیابانها: از برخی روایات نیز استفاده میشود که آن حضرت در طول | *ج. دشتها و بیابانها: از برخی [[روایات]] نیز استفاده میشود که آن [[حضرت]] در طول [[غیبت]]، محل خاصی ندارد و همواره در سفر به سر میبرد. از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] شده است درباره شباهتهای [[حضرت مهدی]]{{ع}} به [[پیامبران الهی]]، چنین فرمود:... و اما [[شبهه]] من [[عیسی]] فالسیاحة<ref>طبری، دلائل الامامة، ص ۲۹۱.</ref>؛ و اما [[شباهت حضرت]] [[مهدی]]{{ع}} به [[حضرت عیسی]]{{ع}} پس جهانگردی [نداشتن مکان خاص] است. همچنین، در توقیعی که به نام [[شیخ مفید]] صادر شده است- اگر صدور آن را بپذیریم- نیز به نامعلوم بودن [[مکان حضرت مهدی]]{{ع}} اشاره شده است. در آن نوشته چنین بیان شده است: با این که ما براساس [[فرمان خداوند]] و [[صلاح]] واقعی ما و [[شیعیان]] [[مؤمن]] خود تا زمانی که [[حکومت]] در [[دنیا]] در [[اختیار]] [[ستمگران]] است در نقطهای دور و [[پنهان]] از دیدهها به سر میبریم<ref>علامه مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۷۴.</ref>. | ||
*یادآوری این مطلب لازم است که این نامعلوم بودن محل زندگی آن حضرت در دوران غیبت | *یادآوری این مطلب لازم است که این نامعلوم بودن [[محل زندگی]] آن [[حضرت]] در [[دوران غیبت کبرا]]، سبب شده است عدهای به گمانهزنیهایی در مواردی [[سست]] و واهی بپردازند و به طرح محلهایی که اثبات آنها کاری بس مشکل است، روی آوردند. افسانه [[جزیره خضرا]] و [[مثلث برمودا]] و مانند آن، حکایتهایی است که در [[تاریخ]] پر فراز و فرود این [[اعتقاد]] سترگ رخ نموده است؛ ولی همواره روشنگران این عرصه، [[مردم]] را از فرو غلطیدن در کجراههها و بیراههها حفظ کردهاند البته پیش از آن نیز برخی [[مخالفان]] [[شیعه]] نسبت دادهاند که [[شیعیان]] بر این باورند که [[حضرت مهدی]]{{ع}} در [[دوران غیبت]] در [[سرداب سامرا]] [[زندگی]] میکند. در این جا مناسب است اشارهای کوتاه بدان نماییم. | ||
البته پیش از آن نیز برخی مخالفان شیعه نسبت دادهاند که شیعیان بر این باورند که حضرت مهدی {{ع}} در دوران غیبت در سرداب سامرا زندگی میکند. در این جا مناسب است اشارهای کوتاه بدان نماییم. | *از گذشته بیشتر خانهها در مناطق گرمسیر [[عراق]] [[سرداب]] (زیرزمین) داشت، تا ساکنان خانه، از شدت گرمای تابستان در [[امان]] باشند<ref>فخر الدین طریحی، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۴۶۷.</ref>. خانه [[حضرت عسکری]]{{ع}} در [[سامرا]] نیز دارای [[سرداب]] بود. این [[سرداب]]، [[محل زندگی]] و [[عبادت]] [[امام هادی]]، [[امام حسن عسکری]] و [[حضرت]] [[بقیه الله]]{{عم}} بود و اغلب [[دیدارها]] با [[حضرت ولی عصر]] در [[عهد]] [[پدر]] در همین منزل و در همین [[سرداب]] انجام میگرفت؛ به همین سبب شیعیانی که پس از [[رحلت]] [[امام حسن عسکری]]{{ع}}، برای [[زیارت]] [[قبر]] آن [[امام]] و [[پدر]] بزرگوارش وارد [[سامرا]] میشدند، پس از [[زیارت]] [[قبر]] آن بزرگوار، در محل [[عبادت]] سه [[امام]] بزرگوار [[نماز]] میخواندند و آنجا را [[زیارت]] میکردند. اما همانگونه که اشاره شد، متأسفانه برخی [[دشمنان]] [[متعصب]]، با نسبت دادن تهمتهای ناروا، خواستهاند از این موضوع بهرهبرداریهای [[نادرست]] کنند. آنان به [[شیعه]] تاخته و معتقدان به [[غیبت حضرت مهدی]]{{ع}} را به [[استهزا]] گرفتهاند؛ با این که میدانند حتی یک نفر [[شیعه]] [[راستین]] را نخواهند یافت که [[معتقد]] باشد [[حضرت مهدی]]{{ع}} در [[سرداب]] [[پنهان]] شده یا در [[سرداب]] سکونت و اقامت گزیده است. | ||
از گذشته بیشتر خانهها در مناطق گرمسیر عراق سرداب (زیرزمین) داشت، تا ساکنان خانه، از شدت گرمای تابستان در امان باشند<ref>فخر الدین طریحی، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۴۶۷.</ref>. خانه حضرت عسکری {{ع}} در سامرا نیز دارای سرداب بود. این | *بنابراین [[زائران]]، فقط از آن جهت به این مکان [[مقدس]] [[احترام]] میگذارند که محل سکونت، [[زندگی]]، [[عبادت]]، [[نیایش]] و [[تلاوت قرآن]] [[انسانهای کامل]] بوده است. با این بیان، آنجا مکان [[مقدس]] و خانه پربرکتی است که [[خداوند]] اجازه داده است چنین مکانی، رفعت [[مقام]] یابد و در آنجا [[نام خدا]] به [[عظمت]] برده شود؛ به همین سبب [[مسلمانان]] پیرو [[مذهب]] [[خاندان وحی]] و [[رسالت]]، آنجا [[نماز]] میخوانند و بر [[پیامبر]] و خاندانش{{عم}} [[درود]] میفرستند؛ آنجا را [[زیارت]] میکنند و کسی بر این [[عقیده]] نیست که [[امام مهدی]]{{ع}} در آن [[سرداب]] سکونت دارد یا این که از آنجا [[ظهور]] خواهد کرد. | ||
*بنابراین | |||
==دوران ظهور== | ==دوران ظهور== | ||
دوران ظهور حضرت مهدی {{ع}} که درخشانترین فراز تاریخ و روشنترین دوران زندگی انسانی است، ویژگیهای فراوانی دارد از جمله مهمترین آنها حاکمیت واپسین معصوم و حجت الهی است. درباره محل زندگی حضرت مهدی {{ع}} و حکومت آن حضرت در عصر ظهور، روایات فراوانی وجود دارد. در این روایات، به طور عمده مسجد سهله را منزل آن حضرت و شهر کوفه را به عنوان پایگاه حکومتی آن حضرت معرفی کردهاند<ref>شیخ صدوق، تهذیب، ج ۳، ص ۲۵۲.</ref>. | دوران ظهور حضرت مهدی {{ع}} که درخشانترین فراز تاریخ و روشنترین دوران زندگی انسانی است، ویژگیهای فراوانی دارد از جمله مهمترین آنها حاکمیت واپسین معصوم و حجت الهی است. درباره محل زندگی حضرت مهدی {{ع}} و حکومت آن حضرت در عصر ظهور، روایات فراوانی وجود دارد. در این روایات، به طور عمده مسجد سهله را منزل آن حضرت و شهر کوفه را به عنوان پایگاه حکومتی آن حضرت معرفی کردهاند<ref>شیخ صدوق، تهذیب، ج ۳، ص ۲۵۲.</ref>. | ||