←عقاید و دیدگاههای خوارج
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
#[[تزلزل]] و [[بیثباتی]] در [[عقیده]]؛ ایشان به دلیل فقدان بینش عمیق به سرعت اختلافنظر پیدا کرده و تغییر عقیده میدادند. مثلاً ایشان نخست بر حکمیت تأکید داشتند و سپس آن را به شدت محکوم کرده و مساوی كفر دانستند و یا اینکه ابتدا وجود خلیفه و حاکم را غیرضروری و غیرشرعی میپنداشتند، ولی بعداً با عبدالله بن وهب راسبی بیعت کردند.<ref>یادداشتها، ج ۳، ص ۳۶۷.</ref><ref>[[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]] صفحه ۹۸ تا۱۰۶.</ref> | #[[تزلزل]] و [[بیثباتی]] در [[عقیده]]؛ ایشان به دلیل فقدان بینش عمیق به سرعت اختلافنظر پیدا کرده و تغییر عقیده میدادند. مثلاً ایشان نخست بر حکمیت تأکید داشتند و سپس آن را به شدت محکوم کرده و مساوی كفر دانستند و یا اینکه ابتدا وجود خلیفه و حاکم را غیرضروری و غیرشرعی میپنداشتند، ولی بعداً با عبدالله بن وهب راسبی بیعت کردند.<ref>یادداشتها، ج ۳، ص ۳۶۷.</ref><ref>[[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]] صفحه ۹۸ تا۱۰۶.</ref> | ||
==[[عقاید]] و دیدگاههای خوارج== | ==[[عقاید]] و دیدگاههای [[خوارج]]== | ||
*پیدایش خوارج ابتدا در قالب جریان سیاسی بود، ولی سپس به جریان فکری و عقیدتی تبدیل شد که مهمترین مبانی فکری آنها از این قرار است: | *پیدایش [[خوارج]] ابتدا در قالب جریان [[سیاسی]] بود، ولی سپس به جریان [[فکری]] و [[عقیدتی]] تبدیل شد که مهمترین مبانی [[فکری]] آنها از این قرار است: | ||
#راضی شدن به حکمیت کفر است و هرکس به آن راضی شده همچون [[امام علی|علی]] ، | #[[راضی]] شدن به [[حکمیت]] [[کفر]] است و هرکس به آن [[راضی]] شده همچون [[امام علی|علی]] ، [[عثمان]]، [[اصحاب جمل]]، [[اصحاب]] [[حکمیت]] و ... [[کافر]] است و باید [[توبه]] کند. آنان خود را هم [[کافر]] میدانستند و از کار خود [[توبه]] کردند. | ||
#هر کس که افراد توبه نکرده همچون [[امام علی|علی]] و عثمان و ... را کافر نداند کافر است. | #هر کس که افراد [[توبه]] نکرده همچون [[امام علی|علی]] و [[عثمان]] و ... را [[کافر]] نداند [[کافر]] است. | ||
#ایمان تنها عقیده قلبی نیست، بلکه عمل نیز بخشی از ایمان است. پس اگر کسی گناه کند، کافر میشود. چون علی {{ع}} کافر است، تمام جامعۀ زمان او نیز کافر هستند.<ref>یادداشتها، ج ۳، ص ۳۷۶.</ref> | #[[ایمان]] تنها [[عقیده]] قلبی نیست، بلکه عمل نیز بخشی از [[ایمان]] است. پس اگر کسی [[گناه]] کند، [[کافر]] میشود. چون [[علی]] {{ع}} [[کافر]] است، تمام جامعۀ زمان او نیز [[کافر]] هستند.<ref>یادداشتها، ج ۳، ص ۳۷۶.</ref> | ||
#حکومتها ریشۀ فساد هستند، پس باید امر به معروف را از آنها شروع کرد. در وجوب امر به | #[[حکومتها]] ریشۀ [[فساد]] هستند، پس باید [[امر به معروف]] را از آنها شروع کرد. در [[وجوب]] [[امر به معروف]]، احتمال تأثير و عدم ترتب مفسده شرط نیست. [[خوارج]] دو شرط اصلی [[امر به معروف و نهی از منکر]] را نداشتند: [[بصیرت]] در [[دین]] و [[بصیرت]] در عمل. لذا با [[علم]] به اینکه خونشان هدر میرود و هیچ نتیجهای بر [[قیام]] آنها مترتب نیست [[قیام]] و [[امر به معروف]] را [[واجب]] میدانستند.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[معاد (کتاب)معاد]]، مجموعه آثار، ج ۴، ص ۹۶۴؛ یادداشتها، ج ۳، صص ۳۷۲ و ۳۸۶؛ [[جاذبه و دافعه علی (کتاب)جاذبه و دافعه علی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص ۳۰۰.</ref> | ||
#خوارج ابتدا معتقد بودند که با وجود | #[[خوارج]] ابتدا [[معتقد]] بودند که با وجود [[قرآن]]، نیازی به [[حاکم]] و [[خلیفه]] نیست و [[مردم]] خود باید به [[کتاب خدا]] عمل کنند. بعداً از این [[اعتقاد]] برگشتند و با [[عبدالله]] بن واهب راسبی [[بیعت]] کردند و [[معتقد]] شدند که [[خلافت]] باید با انتخابات آزاد صورت گیرد؛ خلاف نظر [[شیعه]] که [[خلافت]] را امری [[الهی]] میداند.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در نهج البلاغه (کتاب)|سیری در نهج البلاغه]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص ۳۰۱؛ [[معاد (کتاب)معاد]]، مجموعه آثار، ج ۴، ص ۹۶۴.</ref> | ||
#آنها تمام فرقههای مسلمانان را غیر از | #آنها تمام فرقههای [[مسلمانان]] را غیر از [[خوارج]]، [[کافر]] شمرده و به همین [[دلیل]] با آنها [[نماز]] نمیخواندند، ذبیحۀ آنها را [[پاک]] نمیدانستند و با آنان [[ازدواج]] نمیکردند.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[اصل عدل در اسلام (کتاب)|اصل عدل در اسلام]]، مجموعه آثار، ج ۴، ص ۹۶۳.</ref> | ||
#خوارج خلافت ابوبکر و عمر و انتخاب عثمان و [[امام علی|علی]] {{ع}} را صحیح میشمردند؛ ولی عثمان را به دلیل انحراف و نادیده گرفتن مصالح مسلمانان و [[امام علی]] {{ع}} را به دلیل پذیرش حکمیت و توبه نکردن کافر و واجبالقتل میپنداشتند. آنان با سایر خلفا نیز همواره در جنگ بودند.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[جاذبه و دافعه علی (کتاب)|جاذبه و دافعه علی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص ۳۰۳؛ یادداشتها، ج ۳، ص ۳۶۷.</ref><ref>[[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]] صفحه ۹۸ تا۱۰۶.</ref> | #[[خوارج]] [[خلافت ابوبکر]] و [[عمر]] و [[انتخاب]] [[عثمان]] و [[امام علی|علی]] {{ع}} را صحیح میشمردند؛ ولی [[عثمان]] را به [[دلیل]] [[انحراف]] و نادیده گرفتن [[مصالح مسلمانان]] و [[امام علی]] {{ع}} را به [[دلیل]] پذیرش [[حکمیت]] و [[توبه]] نکردن [[کافر]] و واجبالقتل میپنداشتند. آنان با سایر [[خلفا]] نیز همواره در [[جنگ]] بودند.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[جاذبه و دافعه علی (کتاب)|جاذبه و دافعه علی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص ۳۰۳؛ یادداشتها، ج ۳، ص ۳۶۷.</ref><ref>[[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]] صفحه ۹۸ تا۱۰۶.</ref> | ||
==[[خوارج]] امروز== | ==[[خوارج]] امروز== | ||