←مقدمه
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*همان جای مشهوری است که پر از [[آتش]] و موجودات وحشتناک و موذی است و [[کافران]] و بدکاران پس از [[مرگ]] بدانجا میروند و به سزای [[کردار]] خویش میرسند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 222.</ref>. | *[[جایگاه]] ابدی [[انسانها]] در [[قیامت]]، که به تناسب [[اعمال]] خوب یا بدشان بهشتی یا دوزخی میشوند. | ||
*کسانی که به [[خدا]] و [[پیامبران]] و [[رستاخیز]]، [[باور]] داشته باشند و کارهای [[نیکو]] انجام دهند، به [[پاداش]] [[ایمان]] و عمل صالحشان، پس از [[مرگ]] و در [[قیامت]] به [[بهشت]] میروند. [[بهشت]] آنگونه که در [[قرآن]] و [[احادیث]] آمده، جایی است وسیع، خوش [[آب]] و هوا و پر از [[نعمتها]] و لذتهای گوناگون که [[نیکان]] و [[مؤمنان]] در آنجا همیشه برخوردار خواهند بود و از انواع میوهها، غذاها، نوشیدنیها و حوریان بهره خواهند برد. از [[بهشت]]، با نامهای جنّت، [[خلد برین]]، عَدن و دارالسّلام هم یاد میشود. | |||
*[[کافران]] و [[منافقان]] و [[ستمگران]] و بدکاران، به [[کیفر]] [[زشتیها]] و ظلمهایشان در جایی پر از [[آتش]] و [[عذاب]] به نام [[دوزخ]] یا جهنّم و جحیم خواهند سوخت. نه نعمتهای [[بهشت]] و نه [[عذاب]] و [[آتش جهنم]]، قابل مقایسه با [[نعمت]] و [[عذاب]] [[دنیا]] نیستند و به مراتب بهتر یا سختترند. | |||
*[[طاعت]] [[پروردگار]]، [[انسانها]] را [[اهل بهشت]] میسازد و [[گناه]] و [[نافرمانی]] موجب ورود به [[دوزخ]] خواهد بود. [[عقیده]] به [[بهشت و جهنم]] و [[کیفر]] و [[پاداش]] [[قیامت]]، نقش مهمّی در کنترل [[انسان]] و سوق دادن او به [[نیکی]] و جلوگیری از [[فساد]] و [[ستم]] دارد. در [[آیات قرآن]]، به طور مفصّل نعمتهای [[بهشت]] و عذابهای [[دوزخ]] توصیف شده است. [[جهنم]] طبقاتی دارد و [[بهشت]]، درجاتی<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)| فرهنگنامه دینی]].</ref>. | |||
==جهنم یا دوزخ چیست؟== | |||
* جهنم یا دوزخ همان جای مشهوری است که پر از [[آتش]] و موجودات وحشتناک و موذی است و [[کافران]] و بدکاران پس از [[مرگ]] بدانجا میروند و به سزای [[کردار]] خویش میرسند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 222.</ref>. | |||
*عذابهای [[دوزخ]] هم روحیاند و هم جسمی. برخی [[جهنمیان]] همیشه در آنجا میمانند و برخی دیگر پس از مدتی بخشوده میشوند و به [[بهشت]] میروند<ref>اسفار اربعه، ۹/ ۳۲۰.</ref>. تنها راه خلاصی از جهنم یا پایان [[کیفر]] مقرر است و یا [[شفاعت]] [[شفیعان]]<ref>المحجة البیضاء، ۱/ ۲۵۵.</ref>. [[گناهان]] برخی کسان چنان سنگین است که در جهنم جاودان خواهند شد<ref>{{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}؛ سوره بقره، آیه ۳۹.</ref>. جهنم جای عمل نیست و بنابراین نمیتوان در آنجا با [[عمل صالح]]، خویش را از [[عذاب]] رهانید<ref>نهج البلاغه، خ ۴۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 222.</ref>. | *عذابهای [[دوزخ]] هم روحیاند و هم جسمی. برخی [[جهنمیان]] همیشه در آنجا میمانند و برخی دیگر پس از مدتی بخشوده میشوند و به [[بهشت]] میروند<ref>اسفار اربعه، ۹/ ۳۲۰.</ref>. تنها راه خلاصی از جهنم یا پایان [[کیفر]] مقرر است و یا [[شفاعت]] [[شفیعان]]<ref>المحجة البیضاء، ۱/ ۲۵۵.</ref>. [[گناهان]] برخی کسان چنان سنگین است که در جهنم جاودان خواهند شد<ref>{{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}؛ سوره بقره، آیه ۳۹.</ref>. جهنم جای عمل نیست و بنابراین نمیتوان در آنجا با [[عمل صالح]]، خویش را از [[عذاب]] رهانید<ref>نهج البلاغه، خ ۴۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 222.</ref>. | ||
*در نظرگاه [[شیعی]]، وجود جهنم، از مظاهر [[عدل الهی]] است. [[خداوند]] از روی [[عدل]] خویش، در آن سرای، میان [[مؤمنان]] و [[کافران]] و [[نیکوکاران]] و زشتکاران جدایی میاندازد<ref>مجموعه آثار شهید مطهری، ۱/ ۲۱۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | *در نظرگاه [[شیعی]]، وجود جهنم، از مظاهر [[عدل الهی]] است. [[خداوند]] از روی [[عدل]] خویش، در آن سرای، میان [[مؤمنان]] و [[کافران]] و [[نیکوکاران]] و زشتکاران جدایی میاندازد<ref>مجموعه آثار شهید مطهری، ۱/ ۲۱۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | ||
| خط ۱۷: | خط ۲۳: | ||
*برخی [[روایات]]، جای [[دوزخ]] را "تحت الارضین السبع" به معنای زیرِ زمینهای هفتگانه دانستهاند<ref>بحارالانوار، ۸/ ۲۰۶.</ref>؛ اما این [[روایات]] چنان فراوان نیستند که [[یقین]] بیافرینند<ref>معاد انسان و جهان، ۳۲۱.</ref>. [[دوزخ]] هفت در دارد<ref>حجر/ ۴۴.</ref> و در [[روایت]] است که هفت طبقه دارد و پایینترین طبقه، جهنم نام دارد. طبقههای بعدی عبارتاند از: لظی، حطمه، سقر، جحیم، سعیر و [[هاویه]]<ref>تفسیر نور الثقلین، ۳/ ۱۹.</ref>. برخی [[مفسران شیعه]] گفتهاند هر یک از درهای هفتگانه متعلق به یکی از این طبقات است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | *برخی [[روایات]]، جای [[دوزخ]] را "تحت الارضین السبع" به معنای زیرِ زمینهای هفتگانه دانستهاند<ref>بحارالانوار، ۸/ ۲۰۶.</ref>؛ اما این [[روایات]] چنان فراوان نیستند که [[یقین]] بیافرینند<ref>معاد انسان و جهان، ۳۲۱.</ref>. [[دوزخ]] هفت در دارد<ref>حجر/ ۴۴.</ref> و در [[روایت]] است که هفت طبقه دارد و پایینترین طبقه، جهنم نام دارد. طبقههای بعدی عبارتاند از: لظی، حطمه، سقر، جحیم، سعیر و [[هاویه]]<ref>تفسیر نور الثقلین، ۳/ ۱۹.</ref>. برخی [[مفسران شیعه]] گفتهاند هر یک از درهای هفتگانه متعلق به یکی از این طبقات است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | ||
*طبقات [[دوزخ]] یکی از دیگری هولناکتر و دردآورترند و آنان که بدین طبقات راه مییابند، یکی از دیگری، گناهکارتر. از اینجا میتوان نتیجه گرفت که کیفرهای دوزخی، بسته به [[گناه]] [[آدمی]] سبک و سنگین میشوند<ref>پیام قرآن، ۶/ ۴۱۹- ۴۱۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | *طبقات [[دوزخ]] یکی از دیگری هولناکتر و دردآورترند و آنان که بدین طبقات راه مییابند، یکی از دیگری، گناهکارتر. از اینجا میتوان نتیجه گرفت که کیفرهای دوزخی، بسته به [[گناه]] [[آدمی]] سبک و سنگین میشوند<ref>پیام قرآن، ۶/ ۴۱۹- ۴۱۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | ||
==جهنمیان== | ==جهنمیان== | ||
*کسانی که [[اعمال بد]] آنها از [[اعمال]] نیکشان بیشتر است، پس از [[مرگ]] به جهنم میروند و [[کیفر]] میبینند<ref>{{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ نَارٌ حَامِيَةٌ }}؛ سوره قارعه، آیه ۱۱- ۸.</ref>. موجوداتی همچون [[فرشتگان]] نیز به عنوان مأموران [[عذاب]] در جهنم خواهند بود<ref>{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدَادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ }}؛ سوره تحریم، آیه ۶.</ref>؛ ولی کسانی که در این مکان [[کیفر]] میبینند، [[انسانها]] و اجنهاند<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ}}؛ سوره اعراف، آیه ۱۷۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | *کسانی که [[اعمال بد]] آنها از [[اعمال]] نیکشان بیشتر است، پس از [[مرگ]] به جهنم میروند و [[کیفر]] میبینند<ref>{{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ نَارٌ حَامِيَةٌ }}؛ سوره قارعه، آیه ۱۱- ۸.</ref>. موجوداتی همچون [[فرشتگان]] نیز به عنوان مأموران [[عذاب]] در جهنم خواهند بود<ref>{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدَادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ }}؛ سوره تحریم، آیه ۶.</ref>؛ ولی کسانی که در این مکان [[کیفر]] میبینند، [[انسانها]] و اجنهاند<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ}}؛ سوره اعراف، آیه ۱۷۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 223.</ref>. | ||