|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مهدویت/بالا}} | | {{ویرایش غیرنهایی}} |
| {{مهدویت}} | | {{مهدویت}} |
| | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> |
| | : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> |
| | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> |
| | : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[خضر در قرآن]] | [[خضر در حدیث]] | [[خضر در نهج البلاغه]]| [[خضر در معارف دعا و زیارات]]| [[خضر در معارف مهدویت]]</div> |
| | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> |
| | : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[خضر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> |
| | <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | ==مقدمه== |
| | *نام یکی از انسانهای صالح و برگزیده خدا که در [[قرآن]] از او یاد شده و [[حضرت موسی]]{{ع}} حکمتهایی از او آموخته است و داستان همسفری موسی با او و حوادثی که در این مسافرت پیش آمد، در قرآن بیان شده است<ref>کهف، آیات ۶۵ تا ۸۲.</ref>. برخی او را پیامبر دانستهاند. |
| | *این "عبد صالح" به خاطر نوشیدن آبِ "چشمه حیات"، عمر ابدی یافته است. از ویژگیهای او این بوده که هر جا قدم میگذاشت، آن زمین سرسبز میشد و به همین سبب او را خضر (سبز) گفتهاند. نام اصلی او "تالیا بن ملکان" بوده است. |
| | *"آب حیات" در ادبیات و قصّههای ما در ارتباط با خضر مطرح است که از چشمه آن نوشیده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)| فرهنگنامه دینی]]، ص:۹۷.</ref>. |
| *در [[قرآن]] از وی به عنوان همراه [[حضرت موسی]]{{ع}} در آن داستان معروف یاد شده است<ref> ر. ک: سوره کهف، آیه:۶۵.</ref>. | | *در [[قرآن]] از وی به عنوان همراه [[حضرت موسی]]{{ع}} در آن داستان معروف یاد شده است<ref> ر. ک: سوره کهف، آیه:۶۵.</ref>. |
| *از [[روایات]] استفاده میشود علاوه بر آنکه آن [[بنده]] [[شایسته]] [[خداوند]]، در [[دوران غیبت]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} مونس تنهاییهای آن [[امام]] [[پنهان]] خواهد بود<ref> {{عربی|" عَنِ الرِّضَا {{ع}} قَالَ: إِنَ الْخَضِرَ شَرِبَ مِنْ مَاءِ الْحَيَاةِ فَهُوَ حَيٌ لَا يَمُوتُ حَتَّى يُنْفَخَ فِي الصُّورِ وَ إِنَّهُ لَيَأْتِينَا فَيُسَلِّمُ عَلَيْنَا فَنَسْمَعُ صَوْتَهُ وَ لَا نَرَى شَخْصَهُ وَ إِنَّهُ لَيَحْضُرُ حَيْثُ ذُكِرَ فَمَنْ ذَكَرَهُ مِنْكُمْ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَيَحْضُرُ الْمَوَاسِمَ فَيَقْضِي جَمِيعَ الْمَنَاسِكِ وَ يَقِفُ بِعَرَفَةَ فَيُؤَمِّنُ عَلَى دُعَاءِ الْمُؤْمِنِينَ وَ سَيُؤْنِسُ اللَّهُ بِهِ وَحْشَةَ قَائِمِنَا فِي غَيْبَتِهِ وَ يَصِلُ بِهِ وَحْدَتَهُ "}}، [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۲، ص ۳۹۰، ح ۴</ref> در دوران [[حکومت]] آن حضرت نیز دارای نقش مهمی خواهد بود<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۱۲ - ۲۱۳.</ref>. | | *از [[روایات]] استفاده میشود علاوه بر آنکه آن [[بنده]] [[شایسته]] [[خداوند]]، در [[دوران غیبت]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} مونس تنهاییهای آن [[امام]] [[پنهان]] خواهد بود<ref> {{عربی|" عَنِ الرِّضَا {{ع}} قَالَ: إِنَ الْخَضِرَ شَرِبَ مِنْ مَاءِ الْحَيَاةِ فَهُوَ حَيٌ لَا يَمُوتُ حَتَّى يُنْفَخَ فِي الصُّورِ وَ إِنَّهُ لَيَأْتِينَا فَيُسَلِّمُ عَلَيْنَا فَنَسْمَعُ صَوْتَهُ وَ لَا نَرَى شَخْصَهُ وَ إِنَّهُ لَيَحْضُرُ حَيْثُ ذُكِرَ فَمَنْ ذَكَرَهُ مِنْكُمْ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَيَحْضُرُ الْمَوَاسِمَ فَيَقْضِي جَمِيعَ الْمَنَاسِكِ وَ يَقِفُ بِعَرَفَةَ فَيُؤَمِّنُ عَلَى دُعَاءِ الْمُؤْمِنِينَ وَ سَيُؤْنِسُ اللَّهُ بِهِ وَحْشَةَ قَائِمِنَا فِي غَيْبَتِهِ وَ يَصِلُ بِهِ وَحْدَتَهُ "}}، [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۲، ص ۳۹۰، ح ۴</ref> در دوران [[حکومت]] آن حضرت نیز دارای نقش مهمی خواهد بود<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۱۲ - ۲۱۳.</ref>. |
| ==خضر در موعودنامه==
| |
| *از [[پیامبران]] مرسل بود که [[خداوند]] او را به قومش [[مبعوث]] ساخت، تا آنان را به [[یکتاپرستی]] و اقرار به [[انبیا]]ء و رسل و [[کتب آسمانی]] [[دعوت]] نماید. معجزهاش این بود که هرگاه بر چوبی خشک یا [[زمین]] بیسبزهای مینشست، فوراً چوب، برگ میآورد و [[زمین]] سرسبز میشد و از این جهت وی را "خضر" گویند. نام اصلیاش "تالیا بن ملکان بن عابر بن ارفخشد بن سام بن [[نوح]]" است.
| |
| *از [[امام صادق]] {{ع}} آوردهاند که "... اما آن [[بنده]] [[صالح]] [[خدا]] "خضر"، [[خداوند]] [[عمر]] او را نه به خاطر رسالتش طولانی گردانید و نه به خاطر کتابی که بدو نازل کند و نه به خاطر اینکه به وسیله او و [[شریعت]] او، [[شریعت]] [[پیامبران]] پیش از او را [[نسخ]] کند و نه به خاطر امامتی که بندگانش بدو [[اقتدا]] نمایند و نه به خاطر طاعتی که [[خدا]] بر او [[واجب]] ساخته بود، بلکه خدای جهانآفرین، بدان [[دلیل]] که [[اراده]] فرموده بود [[عمر]] گرامی [[قائم]] {{ع}} را در دوران [[غیبت]] او بسیار طولانی سازد و میدانست که بندگانش بر [[طول عمر]] او ایراد و اشکال خواهند نمود، به همین جهت [[عمر]] این [[بنده]] [[صالح]] خویش "خضر" را طولانی ساخت که بدان [[استدلال]] شود و [[عمر]] [[قائم]]{{ع}} بدان [[تشبیه]] گردد و بدینوسیله اشکال و ایراد [[دشمنان]] و بداندیشان [[باطل]] گردد"<ref>[[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج ۳، ص ۳۵۷؛ بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۲۲۲.</ref>. بدون [[تردید]] او زنده است و هماکنون بیش از شش هزار سال از [[عمر]] شریفش میگذرد<ref>یوم الخلاص، ص ۱۵۷.</ref>.
| |
| *زندگی [[حضرت خضر]] و رفتنش به بحر ظلمات و خوردنش از [[آب]] حیات خود داستان مفصّلی است که در کتب تاریخی و حدیثی به تفصیل از آن بحث شده، علاقمندان به کتب مبسوط حدیثی مراجعه فرمایند<ref>بحار الانوار، ج ۱۲، ص ۱۷۲-۲۱۵ و ج ۱۳، ص ۲۷۸-۳۲۲.</ref>.
| |
| *شرکت [[حضرت خضر]] در مراسم [[عید غدیر]] در سرزمین [[غدیر خم]] و در مراسم سوگواری [[رسول اکرم]] {{صل}} به هنگام [[رحلت]] آن حضرت و در سوگ [[حضرت علی]] {{ع}} به هنگام [[شهادت]] آن حضرت در کتابهای حدیثی مشروحا آمده است.
| |
| *[[امام رضا]] {{ع}} میفرماید: [[حضرت خضر]] {{ع}} از [[آب]] حیات خورد، او زنده است و تا دمیده شدن صور از [[دنیا]] نمیرود، او پیش ما میآید و بر ما [[سلام]] میکند، ما صدایش را میشنویم و خودش را نمیبینیم، او در مراسم [[حج]] شرکت میکند و همه مناسک را انجام میدهد، در روز [[عرفه]] در سرزمین [[عرفات]] میایستد و برای دعای [[مؤمنان]] آمین میگوید. [[خداوند]] به وسیله او در زمان [[غیبت]]، از [[قائم]] ما رفع غربت میکند و به وسیله او وحشتش را تبدیل به انس میکند<ref>[[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج ۲، ص ۳۹۰؛ بحار الانوار، ج ۱۳، ص ۲۹۹.</ref>.
| |
| *از این [[حدیث]] استفاده میشود که [[حضرت خضر]] {{ع}} جزء سی نفری است که همواره در محضر [[امام مهدی|حضرت بقیة الله]] {{ع}} هستند و رتقوفتق امور به [[فرمان]] آن حضرت در دست آنهاست<ref>غیبة نعمانی، ص ۹۹؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۸.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۹۹.</ref>.
| |
|
| |
| ==خضر در فرهنگنامه آخرالزمان==
| |
| *[[حضرت خضر]]{{ع}} یکی از [[پیامبران]] خداست که قبل از [[نبی]] مکرم [[اسلام]]{{صل}} [[مبعوث]] گردیده است و چون از [[آب]] حیات نوشید، [[زندگی]] جاودانه یافت. [[آب]] حیات چشمهای است در میان ظلمات و کسی که از آن بنوشد تا [[قیامت]] [[باقی]] خواهد ماند. [[آب]] حیات چشمهای است در میان ظلمات و [[حضرت خضر]]{{ع}} زمانی که با [[ذوالقرنین]] همراه بود از آن چشمه نوشید. داستان آن در [[قرآن مجید]]، [[آیات]] [[سوره کهف]] در داستان [[ذوالقرنین]] آمده است و در کتب [[تفسیر]]، [[روایات]] آن ذکر شده است<ref>کهف / ۸۳.</ref>.
| |
| *[[حضرت خضر]]{{ع}} [[باقی]] ماند و در زمان [[بعثت]] خاتم الانبیاء و [[امامت]] [[ائمه هدی]]{{ع}} همراه [[اهل بیت]]{{ع}} بود<ref>کمال الدین: ص ۳۹۱.</ref> و اکنون یکی از افرادی است که همیشه همراه [[امام زمان]]{{ع}} است. نام اصلی او "بلیا" یا "تالیا" است و نواده پنجم [[حضرت نوح]]{{ع}} است. بنابر قولی بدان جهت او را "خضر" نامیدهاند که چون بر زمینی خشک و بیآب و علف جلوس مینمود، آن سرزمین آباد میشد و به سبزهزار مبدل میگشت. در میان [[فرزندان آدم]] او از طولانیترین زندگانی برخوردار است و [[عمر]] [[شریف]] او تاکنون حدود شش هزار سال میباشد<ref>همان.</ref>. او جزو [[برترین]] [[یاران امام زمان]]{{ع}} است و در گروه اول از همراهان [[حضرت]] قرار دارد<ref>ر.ک: ابدال.</ref>.
| |
| *[[امام صادق]]{{ع}} در [[حدیثی]] مفصل به جناب [[مفضل]] میفرماید:... [[خداوند]] زندگانی [[بنده]] [[نیکوکار]]، جناب خضر{{ع}} را طولانی نمود، اما نه به خاطر اینکه او را (دوباره) به [[پیامبری]] [[مبعوث]] نماید، یا اینکه کتابی آسمانی بر او نازل کند، یا این که شریعتی [[جدید]] آورده و شریعتهای قبلی را بدان منسوخ نماید، یا او را [[امام]] [[واجب]] الاطاعة قرار دهد، بلکه [[خداوند]] از آن روی که میدانست [[عمر]] [[حضرت قائم]]{{ع}} در زمان [[غیبت طولانی]] میشود، و [[مردم]] این زندگانی طولانی را بعید خواهند دانست و او را [[انکار]] خواهند نمود، بنابراین [[عمر]] این [[بنده]] [[شایسته]] خود را فقط به خاطر [[حجت]] بر صحت [[طول عمر حضرت]] [[قائم]]{{ع}} طولانی قرار داد تا [[انکار]] [[دشمنان]] (مبنی بر عدم امکان چنین عمری طولانی) را [[باطل]] نماید و کسی نتواند بر [[خداوند]] حجتی اقامه کند<ref>کمال الدین: ص ۳۵۷.</ref>.
| |
| *[[امام رضا]]{{ع}} در [[حدیثی]] فرمود: همانا [[حضرت خضر]]{{ع}} از [[آب]] حیات نوشید بنابراین تا هنگام نفخ صور (قبل از [[قیامت]]) زنده خواهد بود. او همواره نزد ما میآید و بر ما [[سلام]] میکند و ما صدای او را میشنویم ولی وی را نمیبینیم. همانا او در مکانی که از او یاد میشود حضور پیدا میکند، پس هرگاه او را در جایی یاد نمودید به او [[سلام]] کنید. [[حضرت خضر]]{{ع}} هر ساله در مراسم [[حج]] شرکت مینماید و مراسم [[حج]] را به جای میآورد و در صحرای [[عرفات]] بر دعای [[مؤمنان]] آمین میگوید. به زودی [[خداوند]] او را أنیس [[حضرت قائم]]{{ع}} قرار خواهد داد و تنهایی و [[وحشت]] او را با [[همراهی]] جناب خضر{{ع}} برطرف خواهد نمود<ref>کمال الدین: ص ۳۹۰.</ref><ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]] صفحه ۲۳۵.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==پرسش مستقیم== | | ==پرسش مستقیم== |
| خط ۲۸: |
خط ۲۵: |
| ==منابع== | | ==منابع== |
| * [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']] | | * [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']] |
| * [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] | | * [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] |
| * [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']].
| |
|
| |
|
| ==پانویس== | | ==پانویس== |
