خیرخواهی: تفاوت میان نسخه‌ها

==مقدمه==

*"خیرخواهی" عبارت از آن است، که [[آدمی]] به‌گونه ملکه، برای دیگران خیر و [[نعمت]] را [[آرزو]] کند. از این رو نیک‌خواهان بدین آرزویند که دیگران همواره از [[نعمت]] بهره‌مند شوند، همان‌گونه که اگر خود آن را به‌دست ندارند، در پی تحصیل آن برای خویشتن خواهند بود. از این رو خیرخواهی [[دلیل]] [[ایمان]] و بلکه [[دلیل]] انسانیّت [[انسان]] است.

*نیک‌خواهی برای دیگران، ویژه [[مسلمانان]] نیز نیست؛ بلکه، تمامی افراد [[بشر]] را در بر می‌گیرد. آری! [[مسلمانان]]، هم در [[مقام]] نیک‌خواهی، و هم در [[مقام]] آنکه مورد طلب خیر واقع شوند، از دیگران شایسته‌تر بوده باید خود به خیرخواهی بپردازند و برای آنان نیز خیر‌ طلبیده شود؛ وگرنه آنچه از این ملکه والاقدر حاصل شود، سراسر [[نیکی]] است و در آن تفاوتی میان [[مسلمان]] و غیر [[مسلمان]] نخواهد بود. گذشته از آن، حتّی تفاوتی میان [[انسان]] و حیوان نیز نخواهد بود. به این دو [[آیه شریفه]] بنگرید: {{متن قرآن|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ *إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوا عَلَى إِخْرَاجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref>«خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد * خداوند تنها شما را از دوست داشتن کسانی باز می‌دارد که با شما در کار دین جنگ کردند و شما را از خانه‌هایتان بیرون راندند و (یا) از بیرون راندنتان پشتیبانی کردند و کسانی که آنان را دوست بدارند ستمگرند» سوره ممتحنه، آیه ۸-۹.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۸۶.</ref>.

*روشن است که [[خداوند متعال]] با بیان [[شریف]]: {{متن قرآن|أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸.</ref>، [[مؤمنان]] را نخست به [[نیکی]] با کفّار فرا می‌خواند؛ و زان پس اشاره می‌نماید که [[نیکی]] به مُحاربین، در [[حقیقت]] در شمار [[نیکی]] نیست، چه آنچه عنوان عامِّ "بِرّ / [[نیکی]]" بر آن [[صادق]] آید، از نظر [[عقل]] و [[شرع]] [[پسندیده]] خواهد بود؛ در حالی که [[جهاد]] با [[کافران]] و نابودساختن محاربان نیز، در شمار بر قرار خواهد گرفت؛ هرچند دیگر [[آیات قرآنی]]، به‌وضوح نشان از آن دارد که [[کشتار]] محاربین در شمار اَلطاف مخفیِ [[حضرت]] [[حق]] است: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند و تنها دین خداوند بر جای ماند» سوره بقره، آیه ۱۹۳.</ref>؛ {{متن قرآن|وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً}}<ref>«و همگی با مشرکان جنگ کنید چنان که آنان همگی با شما جنگ می‌کنند » سوره توبه، آیه ۳۶.</ref>؛ {{متن قرآن|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ}}<ref>«با پیشگامان کفر که به هیچ پیمانی پایبند نیستند کارزار کنید » سوره توبه، آیه ۱۲.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۸۶-۳۸۷.</ref>.