سند دعای ندبه چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹: خط ۹:
| مدخل وابسته    =  
| مدخل وابسته    =  
| پاسخ‌دهنده        =
| پاسخ‌دهنده        =
| پاسخ‌دهندگان      = ۱ پاسخ
| پاسخ‌دهندگان      = ۳ پاسخ
}}
}}
'''[[سند دعای ندبه]] چیست؟''' یکی از سؤال‌های مصداقی پرسشی تحت عنوان ''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]'' است. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.
'''[[سند دعای ندبه]] چیست؟''' یکی از سؤال‌های مصداقی پرسشی تحت عنوان ''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]'' است. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.
خط ۲۹: خط ۲۹:
::::::باید یادآوری کرد که در [[سند]]، تصریحی به اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، نشده. ظاهر عبارت {{عربی| أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ }} که در کتاب "بزوفری" آمده، این است که از [[ناحیه مقدسه]] صادر شده است، هرچند شاید کسی بگوید از این تعبیر استفاده می‌‌شود که موضوع این [[دعا]] [[امام زمان]] {{ع}} است؛ اما اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، از این عبارت چیزی نمی‌توان دریافت.
::::::باید یادآوری کرد که در [[سند]]، تصریحی به اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، نشده. ظاهر عبارت {{عربی| أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ }} که در کتاب "بزوفری" آمده، این است که از [[ناحیه مقدسه]] صادر شده است، هرچند شاید کسی بگوید از این تعبیر استفاده می‌‌شود که موضوع این [[دعا]] [[امام زمان]] {{ع}} است؛ اما اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، از این عبارت چیزی نمی‌توان دریافت.
::::::ولی مرحوم [[علامه مجلسی]] در کتاب زاد المعاد تصریح می‌‌کند که این [[دعا]] از [[امام صادق]]{{ع}} است: و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و [[تأسف]] بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]]، به [[سند]] معتبر از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} منقول است که این [[دعای ندبه]] را در چهار عید بخوانند؛ یعنی در روز [[عید فطر]]، روز عید قربان، روز [[غدیر]] و [[روز جمعه]]<ref>مجلسی، زاد المعاد، ص۳۰۳.</ref>»<ref>[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>.
::::::ولی مرحوم [[علامه مجلسی]] در کتاب زاد المعاد تصریح می‌‌کند که این [[دعا]] از [[امام صادق]]{{ع}} است: و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و [[تأسف]] بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]]، به [[سند]] معتبر از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} منقول است که این [[دعای ندبه]] را در چهار عید بخوانند؛ یعنی در روز [[عید فطر]]، روز عید قربان، روز [[غدیر]] و [[روز جمعه]]<ref>مجلسی، زاد المعاد، ص۳۰۳.</ref>»<ref>[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>.
==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آقای تونه‌ای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛}}
[[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونه‌ای]]]]
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«[[معارف]] والا و معانی روشن که با اسلوبی بدیع، شیوا و منطقی و عباراتی بلند و [[فصیح]] در این دعای شریف آمده، ما را از ارائه هرگونه [[سند]] و منبع بی‌نیاز می‌کند، که چنین حقایق تابناک و دقایق درخشان، هرگز از هیچ منبعی، جز سرچشمه زلال [[ولایت]] صادر نمی‌شود. ولی برای [[یقین]] بیشتر و [[نورانیت]] دل‌های [[مشتاقان]]، برخی منابع محکم [[دعای ندبه]] را می‌آوریم: نخستین فرد [[موثق]] و مورد اعتمادی که دعای شریف ندبه را در اثر مکتوب خود از [[امام صادق]] {{ع}} [[روایت]] کرده "[[ابو جعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]]" است. وی از استادان [[شیخ مفید]] است و [[شیخ مفید]] به فراوانی از او [[روایت]] کرده است. حاج [[آقا بزرگ تهرانی]] می‌نویسد: "[[وثاقت]] او، از [[نقل]] فراوان [[شیخ مفید]] از او، و طلب [[مغفرت]] بر او [[آشکار]] می‌باشد<ref>الذریعة، ج ۱، ص ۱۹۴.</ref>. دومین فرد مورد [[اعتماد]] و استنادی که [[دعای ندبه]] را در کتاب خود آورده، "[[محمد بن علی بن ابی قره]]" است که در کتاب "الدّعاء" آن را از کتاب بزوفری [[نقل]] کرده است. [[علامه مجلسی]] نیز می‌نویسد: "و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و تأسّف بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]] {{ع}}، به [[سند]] معتبر از [[امام صادق|حضرت امام جعفر صادق]] {{ع}} منقول است"<ref>زاد المعاد، ص ۴۸۶.</ref>. [[علامه مجلسی]] در همین فراز کوتاه به نکات ارزشمندی اشاره فرموده: [[دعای ندبه]] از نظر محتوا مشتمل بر [[عقاید]] حقه است، مأثور است و از [[معصوم]] رسیده است. از نظر [[سند]] معتبر است و [[سند]] آن به [[امام صادق]] {{ع}} می‌رسد<ref>با دعای ندبه در پگاه جمعه، مهدی‌پور، ص ۶۳.</ref>.
::::::علمای بسیاری چون حاج [[شیخ]] [[عباس قمی]]، [[سید محسن امین]]، [[شیخ]] [[محمد باقر فقیه ایمانی]]، میرزا [[محمد تقی موسوی اصفهانی]]، میرزا [[حسین نوری]]، [[صدرالاسلام همدانی]]، [[سید محمد طباطبایی یزدی]]، [[سید حیدر کاظمی]]، [[سید ابن طاووس]]، و [[ابن مشهدی]]، [[دعای ندبه]] را در کتاب‌های ارزشمند خود [[نقل]] کرده‌اند که این نیز می‌تواند دلیلی بر مستند بودن آن باشد. در حدود سی سال پیش، کتابچه بی‌سروتهی به نام "بررسی [[دعای ندبه]]" از نویسنده ناشناخته‌ای با نام مستعار "[[علی احمد موسوی]]" در [[تهران]] منتشر گردید، که در [[سند]] آن ابراز تشکیک کرده، و به مطالب آن ناجوانمردانه تاخته بود. از این‌روی، [[عالمان]] متعهّد و مرزبانان دردآشنا، خود را موظف دیدند که این تهاجم ناجوانمردانه را بی‌پاسخ نگذارند، لذا آثار ارزشمندی در [[دفاع]] از [[سند]]، متن و دیگر ابعاد مربوط‍‌ به [[دعای ندبه]]، به رشته تحریر درآوردند و اعتراض‌های پوچ و بی‌محتوای او را [[پاسخ]] گفتند<ref>همان، ص ۱۶۶.</ref>.
::::::کتاب وزین "با [[دعای ندبه]] در پگاه [[جمعه]]" نقد و بررسی اشکالات سندی و محتوایی [[دعای ندبه]] است که توسط‍‌ جناب آقای [[علی اکبر مهدی‌پور]] تدوین شده و مطالب ارزشمندی دارد»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۱۱.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. آقای رضوانی (پژوهشگر حوزه علمیه قم)؛}}
[[پرونده:15207.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[علی اصغر رضوانی]]]]
::::::آقای '''[[علی اصغر رضوانی]]'''، در کتاب ''«[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«روش عرف و عقلا در مسائل تاریخی، قبول هر خبری است که در کتب تاریخی معتبر یا مشهور [[نقل]] شده باشد. ولی علمای [[اسلام]] در قبول [[اخبار]] و روایاتی که مربوط به [[احکام شرع]] و [[معارف دینی]] است به این مقدار اکتفا نمی‌کنند، بلکه درصدد بحث و تحقیق برآمده و در [[سند]] [[احادیث]] و [[عدالت]] و [[وثاقت]] [[راویان حدیث]] بررسی کامل می‌کنند، و مادامی که [[اطمینان]] کامل و [[وثوق]] به [[احادیث]] پیدا نکنند به آن عمل نمی‌نمایند. این دقت و تحقیق به جهت حصول [[اطمینان]] به صدور [[حدیث]] از [[معصوم]] در مورد [[تکالیف]] الزامی، اعم از [[وجوب]] و [[حرمت]] دو چندان می‌شود، ولی در مورد [[مستحبات]] احتیاج مبرم به این گونه بررسی نیست. مورد [[ادعیه]] از این قسم است، زیرا به جهت استحباب قرائت آن احتیاج مبرمی به بررسی سندی ندارد، بلکه قرائت آن به رجا و [[امید]] مطلوبیّت کافی است، و می‌توان از [[قوت]] متن و الفاظ و مضامین [[دعا]] پی به اعتبار آن برد؛ زیرا این مضامین در [[آیات]] و [[روایات معتبر]] نیز وارد شده است. خصوصاً آنکه مطابق [[اخبار]] من بلغ که دلالت بر [[تسامح]] در [[ادله]] [[سنن]] و [[مستحبات]] دارد، احتیاج چندانی به بررسی [[سند]] [[ادعیه]] مستحبّه نیست»<ref>[[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۸۷.</ref>.
:::::*«[[دعای ندبه]] را عده‌ای از [[علما]] و [[محدثین]] [[نقل]] کرده‌اند از آن جمله:
:::::#[[شیخ]] مشهدی در المزار از [[محمد بن ابی قره]] و او از کتاب [[ابی جعفر محمد بن الحسین بن سفیان بزوفری]] [[نقل]] کرده و آن را به [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} نسبت داده است<ref>المزار، ص ۵۷۳، دعای ۱۰۷</ref>.
:::::#[[سید بن طاووس]] در مصباح الزائر و [[اقبال الاعمال]] از بعض [[اصحاب]] ما از [[محمد بن علی بن ابی قره]] به [[نقل]] از کتاب [[محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] [[نقل]] کرده و آن را به [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} نسبت داده است<ref>مصباح الزائر، ص ۴۴۶؛ اقبال الاعمال، ص ۲۹۵-۲۹۹</ref>.
:::::#[[علامه مجلسی]] در کتاب [[زاد المعاد (کتاب)|زاد المعاد]] می‌گوید: و امّا [[دعای ندبه]] که مشتمل بر [[عقاید]] حقّه و تأسّف بر [[غیبت]] [[قائم]] {{ع}} است، به [[سند]] معتبر از [[امام صادق|امام جعفر صادق]] {{ع}} [[نقل]] شده است...<ref>زاد المعاد، ص ۴۸۸</ref>.
:::::#قبل از این بزرگان، این [[دعا]] را [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوالفرج محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره قنانی]] که معاصر [[شیخ نجاشی]] و از اعلام قرن پنجم بوده، [[نقل]] کرده است. کسی که [[شیخ]] [[محمد بن مشهدی]] در کتاب المزار از او زیاد [[نقل]] می‌کند.
:::::#و نیز [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] در کتاب الدعاء [[نقل]] کرده است. او که از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] به حساب می‌آید مورد تأیید خاص او قرار گرفته است. حاجی نوری در خاتمه [[المستدرک (کتاب)|المستدرک]] او را از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] برشمرده و به [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او [[شهادت]] داده است.
::::::مرحوم [[آیت اللّه]] بروجردی می‌فرمود: یکی از راه‌های [[شناخت]] [[رجال]]، [[شناخت]] شخصیت [[شاگردان]] آنان است. و هر گاه مشاهده شد که اشخاصی همچون [[شیخ مفید]] از شخص معینی زیاد [[روایت]] [[نقل]] می‌کند و هرگز مذمّتی در [[حق]] او ندارد این به نوبه خود نشانه این است که آن شخص مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] است»<ref>[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref>.
{{پرسمان دعا برای امام مهدی}}


==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
خط ۴۶: خط ۷۰:
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ]]
[[رده:(ات): پرسش‌هایی با ۳ پاسخ]]
[[رده:(اا): پرسش‌های مهدویت با ۱ پاسخ]]
[[رده:(ات): پرسش‌های مهدویت با ۳ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]
۱۹٬۴۱۸

ویرایش