←واژهشناسی لغوی
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==واژهشناسی لغوی== | ==واژهشناسی لغوی== | ||
*[[تسبیح]] از ریشه "س ـ ب ـ ح" و سبْح در لغت به معنای گذر سریع در [[آب]] و در هواست و برای مرور [[ستارگان]] در فلک{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ}}<ref> و اوست که شب و روز و خورشید و ماه را آفرید (که) هر یک در چرخهای شناورند؛ سوره انبیاء، آیه:۳۳.</ref> و نیز دویدن اسب{{متن قرآن|وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا}}<ref> و به فرشتگانی که شناورند و با شتاب فرود میآیند؛ سوره نازعات، آیه:۳.</ref> و سرعت گرفتن در انجام کاری{{متن قرآن|إِنَّ لَكَ فِي النَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلا }}<ref> تو را در روز، کوششی دراز دامن است؛ سوره مزمل، آیه:۷.</ref> به استعاره گرفته شده است<ref>مفردات، ص۳۹۲؛ التحقیق، ج۵، ص۲۰، «سبح».</ref>. [[تسبیح]] نیز اصل آن مرور سریع در [[عبادت]] است، اعم از اینکه [[عبادت]]، قول یا فعل یا [[نیت]] "[[اعتقاد]]" باشد<ref>مفردات، ص۳۹۲، «سبح».</ref>. و به معنای تنزیه [[خداوند]] از هرگونه [[عیب]] و [[نقص]] است<ref>التحقیق، ج۵، ص۱۹ ـ ۲۲، «سبح».</ref>. واژه [[تسبیح]] و مشتقات آن ۹۲ بار در ۸۸ [[آیه]] از ۴۹۹ [[سوره]] [[قرآن]] به شکل مصدر، اسم، ماضی، مضارع و اَشکال گوناگون صرفی آمده<ref>اسماء و صفات الهی، ج۱، ص۶۴۷.</ref> و در همان مفاهیم لغوی و برخی مفاهیمدینی و شرعی مانند صلوه<ref>التفسیرالکبیر،ج۳، ص۲۱۶؛ الوجوه والنظایر، ج۱،ص۴۴۶.</ref> به کار گرفته شده است<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref>. | *[[تسبیح]] از ریشه "س ـ ب ـ ح" و سبْح در لغت به معنای گذر سریع در [[آب]] و در هواست و برای مرور [[ستارگان]] در فلک{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ}}<ref> و اوست که شب و روز و خورشید و ماه را آفرید (که) هر یک در چرخهای شناورند؛ سوره انبیاء، آیه:۳۳.</ref> و نیز دویدن اسب{{متن قرآن|وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا}}<ref> و به فرشتگانی که شناورند و با شتاب فرود میآیند؛ سوره نازعات، آیه:۳.</ref> و سرعت گرفتن در انجام کاری{{متن قرآن|إِنَّ لَكَ فِي النَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلا }}<ref> تو را در روز، کوششی دراز دامن است؛ سوره مزمل، آیه:۷.</ref> به استعاره گرفته شده است<ref>مفردات، ص۳۹۲؛ التحقیق، ج۵، ص۲۰، «سبح».</ref>. | ||
*[[تسبیح]] نیز اصل آن مرور سریع در [[عبادت]] است، اعم از اینکه [[عبادت]]، قول یا فعل یا [[نیت]] "[[اعتقاد]]" باشد<ref>مفردات، ص۳۹۲، «سبح».</ref>. و به معنای تنزیه [[خداوند]] از هرگونه [[عیب]] و [[نقص]] است<ref>التحقیق، ج۵، ص۱۹ ـ ۲۲، «سبح».</ref>. | |||
*واژه [[تسبیح]] و مشتقات آن ۹۲ بار در ۸۸ [[آیه]] از ۴۹۹ [[سوره]] [[قرآن]] به شکل مصدر، اسم، ماضی، مضارع و اَشکال گوناگون صرفی آمده<ref>اسماء و صفات الهی، ج۱، ص۶۴۷.</ref> و در همان مفاهیم لغوی و برخی مفاهیمدینی و شرعی مانند صلوه<ref>التفسیرالکبیر،ج۳، ص۲۱۶؛ الوجوه والنظایر، ج۱،ص۴۴۶.</ref> به کار گرفته شده است<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref>. | |||
==[[تسبیح در قرآن]]== | ==[[تسبیح در قرآن]]== | ||