←تفاوت ظلم و جور
(←منابع) |
|||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
==تفاوت [[ظلم و جور]]== | ==تفاوت [[ظلم و جور]]== | ||
*بین [[ظلم و جور]] تفاوت مختصری ذکر کردهاند و آن اینکه [[جور]]، [[انحراف]] از [[حکم]] است؛ مثلاً در روش یک [[سلطان]] میگویند [[حاکم]] در [[حکم]] خود "[[جور]]" نمود و [[سلطان]] در روشش؛ یعنی هنگامی که از [[حکم]] واقعی [[انحراف]] داشته باشد. ولی امکان دارد که در مفهوم | *بین [[ظلم و جور]] تفاوت مختصری ذکر کردهاند و آن اینکه [[جور]]، [[انحراف]] از [[حکم]] است؛ مثلاً در روش یک [[سلطان]] میگویند [[حاکم]] در [[حکم]] خود "[[جور]]" نمود و [[سلطان]] در روشش؛ یعنی هنگامی که از [[حکم]] واقعی [[انحراف]] داشته باشد. ولی امکان دارد که در مفهوم ظلم، لزوماً [[انحراف]] از [[حکم]] وجود نداشته باشد و ابتدائاً صورت گیرد، چه از [[سلطان]] یا [[حاکم]] یا غیر آنها باشد. اصل ظلم، نقصان و کم گذاشتن [[حق]] است و [[جور]] عدول و باز گشتن از [[حق]] است<ref>ر.ک: حمیدرضا حق شناس، رویکرد صحیفه سجادیه به اخلاق اجتماعی (پایاننامه کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، ۱۳۸۶)، ص۸۰.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص:۳۵۲-۳۵۳.</ref>. | ||
* | *ظلم با همه اقسامش از [[گناهان کبیره]] و موجب ویرانی [[دین]] و دنیای [[ظالم]]، و سبب دخول در [[عذاب]] [[جهنم]] است. | ||
*اقسام | *اقسام ظلم عبارتند از: | ||
# | #ظلم به [[خدا]]، یعنی [[شرک]] | ||
# | #ظلم به [[مردم]]، یعنی [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران. | ||
# | #ظلم به [[نفس]]، یعنی [[معصیت]]، زیرا آثار [[معصیت]] دامنگیر خود [[ظالم]] است<ref>حبیب الله طاهری، اخلاق اسلامی، ص۲۷۱.</ref>. | ||
*[[اسلام]] با [[ظالم]] بودن، | *[[اسلام]] با [[ظالم]] بودن، ظلم پذیری و ظلم به [[دشمنان]] مخالف است. | ||
*به واسطه اهمیت مفهوم "[[عدالت]]" [[اندیشمندان]] [[مسلمان]] و غربی تعاریف متفاوتی از آن به دست دادهاند. | *به واسطه اهمیت مفهوم "[[عدالت]]" [[اندیشمندان]] [[مسلمان]] و غربی تعاریف متفاوتی از آن به دست دادهاند. | ||
*[[حضرت علی]]{{ع}} در پاسخ به این پرسش که [[عدل]]، [[برتر]] است یا [[بخشش]] میفرمایند: "...[[عدالت]] [[کارها]] را بدانجا مینهد که باید، و [[بخشش]] آن را از جایش برون نماید..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر، شهیدی، کلمات قصار ۴۳۷، ص۴۴۰.</ref>. | *[[حضرت علی]]{{ع}} در پاسخ به این پرسش که [[عدل]]، [[برتر]] است یا [[بخشش]] میفرمایند: "...[[عدالت]] [[کارها]] را بدانجا مینهد که باید، و [[بخشش]] آن را از جایش برون نماید..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر، شهیدی، کلمات قصار ۴۳۷، ص۴۴۰.</ref>. | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
*[[ارسطو]] نیز [[عدالت]] را چنین تعریف میکند: "[[رفتار]] برابر با برابرها و [[رفتار]] نابرابر با نابرابرها". دیوید راس در [[تئوری]] [[عدالت]] خود، اصل تفاوت را میپذیرد. | *[[ارسطو]] نیز [[عدالت]] را چنین تعریف میکند: "[[رفتار]] برابر با برابرها و [[رفتار]] نابرابر با نابرابرها". دیوید راس در [[تئوری]] [[عدالت]] خود، اصل تفاوت را میپذیرد. | ||
*از طرفی، [[عدالت]] دارای اقسامی است، از جمله: [[عدالت]] فردی، [[عدالت اجتماعی]]، [[عدالت]] توزیعی، [[عدالت]] کیفری، [[عدالت]] مکافاتی، [[عدالت]] [[حقوقی]]<ref>احمد شلبی مینویسد: «دکتر ادموند بورک میگوید: «قانون اسلامی درباره همه یکسان است و فرقی بین شاه تاجدار و مستخدم فقیر نیست و این شیوه اسلامی، برای بشر تازگی دارد». احمد شلبی، زندگی اجتماعی از دیدگاه اسلام، ترجمه سید محمود اسداللهی، ص۲۵۲.</ref>، [[عدالت]] طبیعی یا رویهای<ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص:۳۵۳.</ref>. | *از طرفی، [[عدالت]] دارای اقسامی است، از جمله: [[عدالت]] فردی، [[عدالت اجتماعی]]، [[عدالت]] توزیعی، [[عدالت]] کیفری، [[عدالت]] مکافاتی، [[عدالت]] [[حقوقی]]<ref>احمد شلبی مینویسد: «دکتر ادموند بورک میگوید: «قانون اسلامی درباره همه یکسان است و فرقی بین شاه تاجدار و مستخدم فقیر نیست و این شیوه اسلامی، برای بشر تازگی دارد». احمد شلبی، زندگی اجتماعی از دیدگاه اسلام، ترجمه سید محمود اسداللهی، ص۲۵۲.</ref>، [[عدالت]] طبیعی یا رویهای<ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص:۳۵۳.</ref>. | ||
*در این نوشتار منظور از [[عدالت]]، "[[عدالت اجتماعی]]" و مراد از | *در این نوشتار منظور از [[عدالت]]، "[[عدالت اجتماعی]]" و مراد از ظلم "[[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران" است نه اقسام دیگر آنها. به عبارت دیگر، [[عدالت]] و ظلم به معنای اخص آن، بررسی میشوند، چرا که در این دو معناست که [[عدالت]] و ظلم ضد یکدیگرند. | ||
*ملا [[احمد نراقی]] در [[معراج]] السعاده مینویسد: "و مخفی نماند که ضد | *ملا [[احمد نراقی]] در [[معراج]] السعاده مینویسد: "و مخفی نماند که ضد ظلم به این معنی (ظلم به معنی اخص) [[عدالت]] به معنی اخص است و آن عبارت است از بازداشتن خود از [[ستم]] به [[مردم]] و دفع ظلم دیگران به [[قدر]] امکان از ایشان و نگاه داشتن هر کسی را بر [[حق]] خود"<ref>معراج السعاده، ص۳۷۰.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص:۳۵۴.</ref>. | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||