وفای به عهد: تفاوت میان نسخه‌ها

وفای به عهد (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۲

۹۶۵ بایت اضافه‌شده ، ‏۸ آوریل ۲۰۲۰

←‏مقدمه

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش

@@ خط ۱۳: / خط ۱۳: @@
 *[[آیات]] نخستین سوره [[مائده]] و [[آیه]] ۳۴ سوره [[اسراء]] و [[آیه]] ۹۱ سوره نحل، آشکارا به این موضوع اشاره کرده است: ای کسانی‌ که [[ایمان]] آورده‌اید، به پیمان‌ها وفا کنید...<ref>{{متن قرآن| يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ الأَنْعَامِ إِلاَّ مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ}}؛ سوره مائده، آیه ۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰</ref>.
 *وفای به عهد از دو بعد فردی و [[اجتماعی]] مورد توجه [[امام]]{{ع}} قرار گرفته است. [[هم‌بستگی]] این صفت با کمال روحی و انسانیَت [[انسان]] در [[ارتباط مستقیم]] است. [[انسان]] هرقدر از [[کمال انسانی]] برخوردار باشد، نسبت به عهده و [[پیمان]] خویش پای‌بندی بیشتری دارد. از دیگر سو، پای‌بند نبودن به [[عهد]] و [[پیمان]]، پایه‌های [[ایمان]] را متزلزل می‌کند. از این‌رو [[امام]]{{ع}} بنیاد دین‌درای را [[ادای امانت]] و [[وفای به پیمان]]، [[امانت‌داری]] را معیار [[ایمان]] و [[دیانت]]، [[امین]] بودن و [[ادای امانت]] را رأس [[اسلام]] برمی‌شمرد و پای‌بندی به تعهدات و پیمان‌ها را عامل بازدارنده [[انسان]] از [[خیانت]] و رعایت [[اخلاق]] در همه وجوه فردی و [[اجتماعی]] و [[خانوادگی]] می‌داند. به‌همین [[دلیل]] از دیدگاه [[امام]]، بدترین [[مردمان]] کسی است که بر [[عهد]] خویش پای‌بند نباشد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>.
-*از دیگر سو، وفای به عهد به‌دلیل [[ارزش]] [[اجتماعی]] آن و تأثیری که در [[روابط اجتماعی]] و تثبیت بنیاد [[جامعه]] می‌گذارد، مورد توجه [[امام علی]]{{ع}} است. وفای به عهد موجب برقراری [[اعتماد]] در [[جامعه]] و به تبع ان ایجاد انس و الفت افراد با یکدیگر و گسترش تعامل بین آنها و در نتیجه، ایجاد [[وحدت]] و [[هم‌بستگی]] [[اجتماعی]] می‌شود. [[امام]]{{ع}} در [[نهج البلاغه]] بر این موضوع تأکید دارد و حتی رعایت آن را در مورد [[دشمن]] نیز مورد [[تصدیق]] قرار می‌دهد: اگر با [[دشمن]] پیمانی بستی یا او را [[امان]] دادی، [[پیمان]] را وفا کن و [[امان]] را ادا، و از [[دل]] و [[جان]] بر سر آن باش، زیرا [[مردم]] (با وجود گوناگونیِ خواست‌ها و اختلاف‌نظرهاشان) اتفاق نظری که در اهمیت وفای به عهد دارند، در هیچ یک از فرایض دیگر [[الهی]] ندارند. حتی [[مشرکان]] هم آن را رعایت می‌کنند، زیرا عواقب [[پیمان‌شکنی]] را می‌دانند<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>.
+*از دیگر سو، وفای به عهد به‌دلیل [[ارزش]] [[اجتماعی]] آن و تأثیری که در [[روابط اجتماعی]] و تثبیت بنیاد [[جامعه]] می‌گذارد، مورد توجه [[امام علی]]{{ع}} است. وفای به عهد موجب برقراری [[اعتماد]] در [[جامعه]] و به تبع ان ایجاد انس و الفت افراد با یکدیگر و گسترش تعامل بین آنها و در نتیجه، ایجاد [[وحدت]] و [[هم‌بستگی]] [[اجتماعی]] می‌شود. [[امام]]{{ع}} در [[نهج البلاغه]] بر این موضوع تأکید دارد و حتی رعایت آن را در مورد [[دشمن]] نیز مورد [[تصدیق]] قرار می‌دهد: اگر با [[دشمن]] پیمانی بستی یا او را [[امان]] دادی، [[پیمان]] را وفا کن و [[امان]] را ادا، و از [[دل]] و [[جان]] بر سر آن باش، زیرا [[مردم]] (با وجود گوناگونیِ خواست‌ها و اختلاف‌نظرهاشان) اتفاق نظری که در اهمیت وفای به عهد دارند، در هیچ یک از فرایض دیگر [[الهی]] ندارند. حتی [[مشرکان]] هم آن را رعایت می‌کنند، زیرا عواقب [[پیمان‌شکنی]] را می‌دانند<ref>{{متن حدیث|وَإِنْ عَقَدْتَ بَيْنَکَ وَبَيْنَ عَدُوِّکَ عُقْدَةً، أَوْ أَلْبَسْتَهُ مِنْکَ ذِمَّةً، فَحُطْ عَهْدَکَ بِالْوَفَاءِ، وَارْعَ ذِمَّتَکَ بِالاَْمَانَةِ، وَاجْعَلْ نَفْسَکَ جُنَّةً دُونَ مَا أَعْطَيْتَ، فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ فَرَائِضِ اللهِ شَيْءٌ النَّاسُ أَشَدُّ عَلَيْهِ اجْتِمَاعاً، مَعَ تَفَرُّقِ أَهْوَائِهِمْ، وَتَشَتُّتِ آرَائِهِمْ، مِنْ تَعْظِيمِ الْوَفَاءِ بِالْعُهُودِ. وَقَدْ لَزِمَ ذَلِکَ الْمُشْرِکُونَ فِيمَا بَيْنَهُمْ دُونَ الْمُسْلِمِينَ لِمَا اسْتَوْبَلُوا مِنْ عَوَاقِبِ الْغَدْرِ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>.
 *[[امام]]{{ع}} در فرازی دیگر از [[نامه]] ۵۳ وفای به عهد و [[پیمان]] را مایه امن و [[آسایش]] در [[جامعه]] می‌داند که در سایه آن [[امنیت جامعه]] و [[مردمان]] تأمین می‌شود. از این‌رو خود چندان پای‌بند به [[عهد]] و [[پیمان]] خویش بود که پس از ماجرای [[حکمیت]] که [[امام]] به آن [[راضی]] نبود، در پاسخ برخی که نقض عهدنامه را از او می‌خواستند، فرمود: آیا پس از اینکه عهدی را نوشتیم، آن را نقض کنیم؟ این کار جایز نیست<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>.
 *[[اندیشه]] [[توحیدی]] [[امام]]{{ع}} هر [[پیمان]] و تعهدی را مانند [[پیمان]] با [[خدا]] می‌بیند و هرگز اجازه عهدشکنی به خود نمی‌دهد. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن| وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ}}<ref>سوره نحل، آیه ۹۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>.