احکام خمسه: تفاوت میان نسخهها
←اقسام حکم تکلیفی
(←مقدمه) |
|||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
*[[اباحه]] عبارت است از مخیّر کردن [[شارع]]، مکلّف را بین فعل و ترک عملی بدون ترجیح یکی بر دیگری؛ در نتیجه [[مباح]] به عملی اطلاق میشود که فعل و ترک آن بر مکلّف به طور یکسان روا است، مانند راه رفتن قطع نظر از [[احکام]] عارضی آن<ref>دروس فى علم الاصول۱/۲۵۸؛ الاصول العامة/۵۸ـ۶۵.</ref>. | *[[اباحه]] عبارت است از مخیّر کردن [[شارع]]، مکلّف را بین فعل و ترک عملی بدون ترجیح یکی بر دیگری؛ در نتیجه [[مباح]] به عملی اطلاق میشود که فعل و ترک آن بر مکلّف به طور یکسان روا است، مانند راه رفتن قطع نظر از [[احکام]] عارضی آن<ref>دروس فى علم الاصول۱/۲۵۸؛ الاصول العامة/۵۸ـ۶۵.</ref>. | ||
*توجه [[حکم]] تکلیفی به [[انسان]] منوط به تحقق شرایط [[تکلیف]] است؛ از این رو، [[انسان]] غیر بالغ، دیوانه و [[ناتوان]] مکلّف به عمل به آن نیست<ref>اوثق الوسائل/۴۷۶.</ref><ref>مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۳، صص ۳۵۶-۳۵۵.</ref> | *توجه [[حکم]] تکلیفی به [[انسان]] منوط به تحقق شرایط [[تکلیف]] است؛ از این رو، [[انسان]] غیر بالغ، دیوانه و [[ناتوان]] مکلّف به عمل به آن نیست<ref>اوثق الوسائل/۴۷۶.</ref><ref>مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۳، صص ۳۵۶-۳۵۵.</ref> | ||
*[[احکام شرعی]] فرعی به دو قسم تکلیفی و وضعی تقسیم میشوند. | |||
*'''[[حکم]] تکلیفی:''' هر عملی که شخص [[مکلف]] انجام میدهد از نظر شرعی یکی از عنوانهای پنجگانه ذیل را دارد: | |||
#[[واجب]] ( آنچه باید انجام دهد) | |||
#[[مستحب]] (آنچه بهتر است انجام دهد) | |||
#[[مباح]] (آنچه انجام دادن و ترک آن فرقی ندارد) | |||
#[[مکروه]] (آنچه بهتر است انجام ندهد) | |||
#[[حرام]] (آنچه نباید انجام دهد) | |||
*هر یک از این عنوانها [[حکم]] تکلیفی نامیده میشود. [[حکم]] تکلیفی میتواند در مورد واحدی برای دو نفر یکسان یا متفاوت باشد مثل نمازهای پنجگانه روزانه که برای همه [[مکلفین]] اعم از سالم و مریض، [[جوان]] و پیر [[حکم]] یکسانی دارد امّا تکلیفی مثل [[روزه]] [[ماه رمضان]] برای [[مکلف]] مریضی که [[روزه]] گرفتن برای او ضرر دارد [[حرام]] در عین حال برای مکلفی که سالم است [[واجب]] میباشد. | |||
*[[حکم]] وضعی: غیر از [[احکام]] تکلیفی بقیه [[احکام]] را [[احکام]] وضعی مینامند مانند: [[طهارت]] ونجاست، صحت و بطلان ، مالکیّت، زوجیت و... | |||
*[[حکم]] وضعی به [[علت]] اینکه غالباً موضوع و زمینه برای [[حکم]] تکلیفی میباشد به این اسم نامیده شده است به عنوان مثال مردی که قصد [[ازدواج]] با زنی را دارد آن [[زن]] نباید با مرد دیگری پیوند زوجیت داشته باشد در غیر این صورت [[ازدواج]] [[جدید]] صحیح نخواهد بود وهر گونه [[زندگی]] وارتباط زناشویی برای آن دو [[حرام]] است.در این مثال زوجیت [[حکم]] وضعی است که زمینه تحقق یافتن [[حکم]] تکلیفی [[حرمت]] میباشد<ref>[[علی مشکینی|مشکینی، علی]]، اصطلاحات اصول</ref>. | |||
==منابع== | ==منابع== | ||