پرش به محتوا

حراست دین: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۰
جز
جایگزینی متن - 'نادرست' به 'نادرست'
جز (جایگزینی متن - 'امر مسلم' به 'امر مسلّم')
جز (جایگزینی متن - 'نادرست' به 'نادرست')
خط ۹: خط ۹:
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
==[[ضرورت]] [[پاسداری از دین]]==
==[[ضرورت]] [[پاسداری از دین]]==
هر [[دین]] و مسلک و [[آیین]] و شریعتی در معرض برداشت‌های [[نادرست]] و کج فهمی‌ها و [[بدعت‌ها]] قرار می‌‌گیرد و مرور زمان در تشدید این آسیب تاثیر به سزائی دارد. بنابراین به [[حکم عقل]] بر بنیان گذار فرض و ضروری است که [[تدابیر]] لازم برای مقابله با این آسیب مخرب و نابود کننده را در نظر داشته باشد.
هر [[دین]] و مسلک و [[آیین]] و شریعتی در معرض برداشت‌های نادرست و کج فهمی‌ها و [[بدعت‌ها]] قرار می‌‌گیرد و مرور زمان در تشدید این آسیب تاثیر به سزائی دارد. بنابراین به [[حکم عقل]] بر بنیان گذار فرض و ضروری است که [[تدابیر]] لازم برای مقابله با این آسیب مخرب و نابود کننده را در نظر داشته باشد.
[[دین اسلام]] هم که آخرین [[دین]] آسمانی است از این آسیب در [[امان]] نبوده و لذا [[رسول خدا]]{{صل}} بر خود فرض دانسته که با آن مقابله کند. مقابله و برخورد جدی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با [[گرایش]] به [[بت پرستی]] در جریان شجره ذات انواط<ref>ر.ک: الجامع لاحکام القرآن قرطبی، ج ۷، ص ۲۷۳: {{متن قرآن|قَالُوا يَا مُوسَى اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ}} «گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند» سوره اعراف، آیه ۱۳۸. {{عربی|نظیره قَوْلِ جُهَّالٍ الاعراب وَ قَدْ رَأَوْا شَجَرَةٍ خَضْرَاءَ للکفار تسمی ذَاتَ أنواط یعظمونها فِي کل سَنَةً یوما: یا رَسُولَ اللَّهِ، اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أنواط کما لَهُمْ ذَاتَ أنواط. فَقَالَ علیه الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ: اللَّهُ أکبر. قُلْتُمْ والذی نَفْسِي بیده کما قَالَ قَوْمُ موسی}} {{متن قرآن|اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}} «برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید» سوره اعراف، آیه ۱۳۸. {{عربی|لترکبن سُنَنِ فِي (مِنْ) قبلکم حَذْوَ الْقُذَّةِ بِالْقُذَّةِ حتی إِنَّهُمْ لَوْ دَخَلُوا حَجَرٍ ضَبٍّ لدخلتموه}}.</ref> و کج [[فکری]] و خرافه‌گرایی در حادثه خورشیدگرفتگی هنگام [[مرگ]] [[ابراهیم]] [[فرزند]] [[نبی اکرم]]{{صل}}<ref>نبی گرامی اسلام{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يَجْرِيَانِ بِأَمْرِهِ مُطِيعَانِ لَهُ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَ لَا لِحَيَاتِهِ}} ر.ک: کافی ج۳، ص ۲۰۸ و مسند احمد ج۱، ص ۲۹۸.</ref> و عکس العمل آن [[حضرت]] در قبال [[رفتار]] ناشایست [[رهبانیت]] و عزلت‌گرایی [[باطل]] در بین برخی از [[اصحاب]]<ref>ر.ک: روایات تفسیری ذیل آیه کریمه ۲۷ سوره حدید: {{متن قرآن|وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ}} «و ما رها کردن این جهان را که از خود درآوردند بر آنان مقرّر نداشتیم» سوره حدید، آیه ۲۷. که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|لَا رَهْبَانِيَّةَ فِي الْإِسْلَامِ}}.</ref>، نمونه‌هایی است از تلاش و اهتمام در زمینه حفظ و حراست [[دین]] از [[انحراف]] و برداشت‌های [[نادرست]].
[[دین اسلام]] هم که آخرین [[دین]] آسمانی است از این آسیب در [[امان]] نبوده و لذا [[رسول خدا]]{{صل}} بر خود فرض دانسته که با آن مقابله کند. مقابله و برخورد جدی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با [[گرایش]] به [[بت پرستی]] در جریان شجره ذات انواط<ref>ر.ک: الجامع لاحکام القرآن قرطبی، ج ۷، ص ۲۷۳: {{متن قرآن|قَالُوا يَا مُوسَى اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ}} «گفتند: ای موسی! برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند» سوره اعراف، آیه ۱۳۸. {{عربی|نظیره قَوْلِ جُهَّالٍ الاعراب وَ قَدْ رَأَوْا شَجَرَةٍ خَضْرَاءَ للکفار تسمی ذَاتَ أنواط یعظمونها فِي کل سَنَةً یوما: یا رَسُولَ اللَّهِ، اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أنواط کما لَهُمْ ذَاتَ أنواط. فَقَالَ علیه الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ: اللَّهُ أکبر. قُلْتُمْ والذی نَفْسِي بیده کما قَالَ قَوْمُ موسی}} {{متن قرآن|اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}} «برای ما خدایی بگمار چنان که آنان خدایانی دارند، (موسی) گفت: به راستی که شما قومی نادانید» سوره اعراف، آیه ۱۳۸. {{عربی|لترکبن سُنَنِ فِي (مِنْ) قبلکم حَذْوَ الْقُذَّةِ بِالْقُذَّةِ حتی إِنَّهُمْ لَوْ دَخَلُوا حَجَرٍ ضَبٍّ لدخلتموه}}.</ref> و کج [[فکری]] و خرافه‌گرایی در حادثه خورشیدگرفتگی هنگام [[مرگ]] [[ابراهیم]] [[فرزند]] [[نبی اکرم]]{{صل}}<ref>نبی گرامی اسلام{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يَجْرِيَانِ بِأَمْرِهِ مُطِيعَانِ لَهُ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَ لَا لِحَيَاتِهِ}} ر.ک: کافی ج۳، ص ۲۰۸ و مسند احمد ج۱، ص ۲۹۸.</ref> و عکس العمل آن [[حضرت]] در قبال [[رفتار]] ناشایست [[رهبانیت]] و عزلت‌گرایی [[باطل]] در بین برخی از [[اصحاب]]<ref>ر.ک: روایات تفسیری ذیل آیه کریمه ۲۷ سوره حدید: {{متن قرآن|وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ}} «و ما رها کردن این جهان را که از خود درآوردند بر آنان مقرّر نداشتیم» سوره حدید، آیه ۲۷. که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|لَا رَهْبَانِيَّةَ فِي الْإِسْلَامِ}}.</ref>، نمونه‌هایی است از تلاش و اهتمام در زمینه حفظ و حراست [[دین]] از [[انحراف]] و برداشت‌های نادرست.


این [[ضرورت عقلی]] با توجه به [[آینده نگری]] [[رسول خدا]] نسبت به [[امت]] دو چندان می‌‌شود زیرا اگر در زمان [[رسول خدا]]{{صل}} [[دروغ]] بستن به آن [[حضرت]] زیاد شده باشد در آتیه این مشکل شدیدتر خواهد شد<ref>ر.ک: کافی، ج۱، ص ۶۳.</ref> علاوه بر اینکه [[پیش بینی]] کرده که [[امت]] او به هفتاد و سه [[فرقه]] منشعب خواهند شد<ref>احادیث افتراق مورد قبول فریقین قرار گرفته است.</ref>.
این [[ضرورت عقلی]] با توجه به [[آینده نگری]] [[رسول خدا]] نسبت به [[امت]] دو چندان می‌‌شود زیرا اگر در زمان [[رسول خدا]]{{صل}} [[دروغ]] بستن به آن [[حضرت]] زیاد شده باشد در آتیه این مشکل شدیدتر خواهد شد<ref>ر.ک: کافی، ج۱، ص ۶۳.</ref> علاوه بر اینکه [[پیش بینی]] کرده که [[امت]] او به هفتاد و سه [[فرقه]] منشعب خواهند شد<ref>احادیث افتراق مورد قبول فریقین قرار گرفته است.</ref>.
خط ۳۶: خط ۳۶:
یادآوری این نکته لازم است که نظیر این سخن در منابع [[اهل سنت]] از [[رسول خدا]]{{صل}} [[نقل]] شده است<ref>ر.ک: المستدرک علی الصحیحین، ج ۴، ص ۵۲۲ و المعجم الکبیر طبرانی ج۶، ص ۳۲۴.</ref><ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص ۳۹-۴۴</ref>.
یادآوری این نکته لازم است که نظیر این سخن در منابع [[اهل سنت]] از [[رسول خدا]]{{صل}} [[نقل]] شده است<ref>ر.ک: المستدرک علی الصحیحین، ج ۴، ص ۵۲۲ و المعجم الکبیر طبرانی ج۶، ص ۳۲۴.</ref><ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص ۳۹-۴۴</ref>.
==[[مبارزه]] [[امامان شیعه]] با [[انحرافات]]==
==[[مبارزه]] [[امامان شیعه]] با [[انحرافات]]==
[[پیشوایان]] و [[هادیان الهی]] در [[مقام عمل]] نیز به این [[وظیفه]] خطیر [[حفظ دین]] از [[انحرافات]] به خوبی عمل کرده‌اند و [[تاریخ]] [[زندگی]] پر افتخار و [[عظمت]] [[امامان]] [[هدایت]] از [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} گویای [[مبارزه]] بی [[امان]] با [[انحرافات اعتقادی]] نظیر [[غلو]]، [[جبر و تفویض]]، تجسیم و [[تشبیه]]، رویت باری تعالی و [[افکار]] [[باطل]] گروه‌هایی مانند مرجثه و باطنی‌گرایی و سایر برداشت‌های [[نادرست]] و [[انحرافات]] و [[خرافات]] و [[بدعت]] هاست<ref>ر.ک: نقش امامان در احیای دین نوشته مرتضی عسگری و درمباحث امامت خاصه و به مواردی اشاره می‌‌شود.</ref><ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص ۳۹-۴۴</ref>.
[[پیشوایان]] و [[هادیان الهی]] در [[مقام عمل]] نیز به این [[وظیفه]] خطیر [[حفظ دین]] از [[انحرافات]] به خوبی عمل کرده‌اند و [[تاریخ]] [[زندگی]] پر افتخار و [[عظمت]] [[امامان]] [[هدایت]] از [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} گویای [[مبارزه]] بی [[امان]] با [[انحرافات اعتقادی]] نظیر [[غلو]]، [[جبر و تفویض]]، تجسیم و [[تشبیه]]، رویت باری تعالی و [[افکار]] [[باطل]] گروه‌هایی مانند مرجثه و باطنی‌گرایی و سایر برداشت‌های نادرست و [[انحرافات]] و [[خرافات]] و [[بدعت]] هاست<ref>ر.ک: نقش امامان در احیای دین نوشته مرتضی عسگری و درمباحث امامت خاصه و به مواردی اشاره می‌‌شود.</ref><ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص ۳۹-۴۴</ref>.
==دیدگاه اهل [[سنّت]]==
==دیدگاه اهل [[سنّت]]==
حفظ و حراست از [[دین]] و [[شریعت]] نزد [[اهل سنت]] نیز از [[وظایف امام]] شمرده شده است [[ماوردی ]](م ۴۵۰) می‌‌گوید: {{عربی|وَاَلَّذِي يَلْزَمُهُ مِنَ الْأُمُورِ الْعَامَّةِ عَشَرَةُ أَشْيَاءَ: أَحَدُهَا: حِفْظُ الدِّينِ عَلَى أُصُولِهِ الْمُسْتَقِرَّةِ، وَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ سَلَفُ الْأُمَّةِ، فَإِنْ نَجَمَ مُبْتَدِعٌ أَوْ زَاغَ ذُو شُبْهَةٍ عَنْهُ، أَوْضَحَ لَهُ الْحُجَّةَ، وَبَيَّنَ لَهُ الصَّوَابَ، وَأَخَذَهُ بِمَا يَلْزَمُهُ مِنَ الْحُقُوقِ وَالْحُدُودِ، لِيَكُونَ الدِّينُ مَحْرُوسًا مِنْ خَلَلٍ، وَالْأُمَّةُ مَمْنُوعَةً مِنْ زَلَلٍ}}<ref>الأحکام السلطانیه و الولایات الدینیه، ص ۱۵.</ref>. دیگر [[متکلمان اشعری]] هم بر این [[شأن]] از شئونات [[امام]] و [[پیشوای مسلمانان]] تاکید دارند: [[ایجی]] (م ۷۵۶) و [[جرجانی]] (م ۸۱۶) [[وظیفه امام]] در [[حفظ دین]] را [[دلیل]] بر [[لزوم صفت]] [[اجتهاد]] می‌‌دانند<ref>شرح المواقف، ج۸، ص ۳۴۹.</ref>.
حفظ و حراست از [[دین]] و [[شریعت]] نزد [[اهل سنت]] نیز از [[وظایف امام]] شمرده شده است [[ماوردی ]](م ۴۵۰) می‌‌گوید: {{عربی|وَاَلَّذِي يَلْزَمُهُ مِنَ الْأُمُورِ الْعَامَّةِ عَشَرَةُ أَشْيَاءَ: أَحَدُهَا: حِفْظُ الدِّينِ عَلَى أُصُولِهِ الْمُسْتَقِرَّةِ، وَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ سَلَفُ الْأُمَّةِ، فَإِنْ نَجَمَ مُبْتَدِعٌ أَوْ زَاغَ ذُو شُبْهَةٍ عَنْهُ، أَوْضَحَ لَهُ الْحُجَّةَ، وَبَيَّنَ لَهُ الصَّوَابَ، وَأَخَذَهُ بِمَا يَلْزَمُهُ مِنَ الْحُقُوقِ وَالْحُدُودِ، لِيَكُونَ الدِّينُ مَحْرُوسًا مِنْ خَلَلٍ، وَالْأُمَّةُ مَمْنُوعَةً مِنْ زَلَلٍ}}<ref>الأحکام السلطانیه و الولایات الدینیه، ص ۱۵.</ref>. دیگر [[متکلمان اشعری]] هم بر این [[شأن]] از شئونات [[امام]] و [[پیشوای مسلمانان]] تاکید دارند: [[ایجی]] (م ۷۵۶) و [[جرجانی]] (م ۸۱۶) [[وظیفه امام]] در [[حفظ دین]] را [[دلیل]] بر [[لزوم صفت]] [[اجتهاد]] می‌‌دانند<ref>شرح المواقف، ج۸، ص ۳۴۹.</ref>.
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش