جز
جایگزینی متن - 'پنهان' به 'پنهان'
جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ' [[') |
جز (جایگزینی متن - 'پنهان' به 'پنهان') |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
===گردآوری اطلاعات === | ===گردآوری اطلاعات === | ||
*تصمیمگیری صحیح [[جنگی]] بر اساس اطلاعات دقیق و کامل از [[دشمن]] ممکن است؛ [[پیامبر]]{{صل}} نیز با توجه ویژه به این بخش از راههایی همچون استقرار مأموران اطلاعاتی در مناطق ورودی و خروجی<ref> امتاع الأسماع، ج۱، ص۱۳۲؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۸ و عیون الاثر، ج۲، ص۱۳.</ref> سرزمین یا منطقه عملیاتی [[دشمن]]<ref>المغازی، ج۱، ص۲۰۷-۲۰۸.</ref>، قرار گرفتن در مسیر تجّار و مسافران<ref>دلائل النبوه، ج۳، ص۳۷۱.</ref> و بازجویی از [[اسیران]]<ref>المغازی، ج۲، ص۸۰۴- ۸۰۶؛ امتاع الأسماع، ج ۹، ص ۲۳۳ - ۲۳۴ و صالحی دمشقی، سبل الهدی والرشاد، ج ۵، ص ۲۱۲.</ref> کسب خبر میکرد<ref> [[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۴۳۴.</ref>. | *تصمیمگیری صحیح [[جنگی]] بر اساس اطلاعات دقیق و کامل از [[دشمن]] ممکن است؛ [[پیامبر]]{{صل}} نیز با توجه ویژه به این بخش از راههایی همچون استقرار مأموران اطلاعاتی در مناطق ورودی و خروجی<ref> امتاع الأسماع، ج۱، ص۱۳۲؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۸ و عیون الاثر، ج۲، ص۱۳.</ref> سرزمین یا منطقه عملیاتی [[دشمن]]<ref>المغازی، ج۱، ص۲۰۷-۲۰۸.</ref>، قرار گرفتن در مسیر تجّار و مسافران<ref>دلائل النبوه، ج۳، ص۳۷۱.</ref> و بازجویی از [[اسیران]]<ref>المغازی، ج۲، ص۸۰۴- ۸۰۶؛ امتاع الأسماع، ج ۹، ص ۲۳۳ - ۲۳۴ و صالحی دمشقی، سبل الهدی والرشاد، ج ۵، ص ۲۱۲.</ref> کسب خبر میکرد<ref> [[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۴۳۴.</ref>. | ||
*بنابر اهمیّت زیاد اطلاعات و معلومات کسبشده از [[دشمن]]، [[خاتم انبیا]]{{صل}} در [[برنامهریزی]] و [[هدایت]] [[جنگ]] به سوی [[پیروزی]]، خود، [[فرماندهی]] کل [[اداره]] اطلاعات را بر عهده میگرفت و گاهی حتی نقشهها و [[تدابیر]] را از نیروهای اطلاعاتی | *بنابر اهمیّت زیاد اطلاعات و معلومات کسبشده از [[دشمن]]، [[خاتم انبیا]]{{صل}} در [[برنامهریزی]] و [[هدایت]] [[جنگ]] به سوی [[پیروزی]]، خود، [[فرماندهی]] کل [[اداره]] اطلاعات را بر عهده میگرفت و گاهی حتی نقشهها و [[تدابیر]] را از نیروهای اطلاعاتی پنهان نگه میداشت<ref> [[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۴۳۴.</ref>. | ||
*[[سریه]] [[عبدالله بن جحش]]<ref>تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۱۰ - ۴۱۱؛ السیرة النبویه، ج ۱، ص ۶۰۱ - ۶۰۲ و ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص ۱۱۳.</ref> و بسیاری دیگر از [[غزوهها]] و [[سریهها]] نشاندهنده توجه ویژه [[پیغمبر]]{{صل}} به این بخش از سازماندهی [[نظامی]] است. اطلاعات جمعآوری شده، در چهار محور اصلی بود: | *[[سریه]] [[عبدالله بن جحش]]<ref>تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۱۰ - ۴۱۱؛ السیرة النبویه، ج ۱، ص ۶۰۱ - ۶۰۲ و ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص ۱۱۳.</ref> و بسیاری دیگر از [[غزوهها]] و [[سریهها]] نشاندهنده توجه ویژه [[پیغمبر]]{{صل}} به این بخش از سازماندهی [[نظامی]] است. اطلاعات جمعآوری شده، در چهار محور اصلی بود: | ||
#[[آگاهی]] از منطقه عملیاتی [[دشمن]]، با قرار گرفتن در مسیر کاروانهای [[دشمن]]<ref>تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۲۲؛ عیون الاثر، ج ۱، ص ۲۹۰ و المغازی، ج ۱، ص ۵۱ - ۵۳.</ref> و یا شنیدن گفتگوهای [[سپاه]] [[دشمن]] در شب<ref>تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۸۰؛ ابن عبدالبر اندلسی، الدرر فی اختصار المغازی و السیر، ص ۱۸۸؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۹۶ - ۹۷ و المنتظم، ج ۳، ص ۲۳۷ - ۲۳۸.</ref> یا اوضاع بد [[آب]] و هوایی؛ | #[[آگاهی]] از منطقه عملیاتی [[دشمن]]، با قرار گرفتن در مسیر کاروانهای [[دشمن]]<ref>تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۲۲؛ عیون الاثر، ج ۱، ص ۲۹۰ و المغازی، ج ۱، ص ۵۱ - ۵۳.</ref> و یا شنیدن گفتگوهای [[سپاه]] [[دشمن]] در شب<ref>تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۸۰؛ ابن عبدالبر اندلسی، الدرر فی اختصار المغازی و السیر، ص ۱۸۸؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۹۶ - ۹۷ و المنتظم، ج ۳، ص ۲۳۷ - ۲۳۸.</ref> یا اوضاع بد [[آب]] و هوایی؛ | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
*[[پیامبر]]{{صل}} پیش از [[نبرد]]، با افراد خبره و کارآزموده درباره شیوه و مکان جنگیدن و استفاده از جدیدترین سلاحها و روشهای [[جنگی]] [[مشورت]] میکرد. کندن [[خندق]] به پیشنهاد [[سلمان فارسی]]<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۳۴۳؛ تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۶۶؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰ و السیرة النبویه، ج۲، ص۲۲۴.</ref> و استفاده از منجنیق و دبابّه<ref>دبابه، وسیلهای ساخته شده از چوب و پوست که رزمندگان در آن، وارد و به دیوار قلعه نزدیک میشدند تا به کمک آن از تیرها و آنچه که از بالا به سویشان پرت میشد، حفظ شوند. (ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۳۷۱.) گونهای ابزار جنگی قدیمی که هنگام محاصره شهر با آن دیوار شهر را خراب و به داخل آن نفوذ میکردند، چیزی شبیه به تانک با نفربر امروزی. (خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۸، ص۱۳.)</ref> در [[غزوه]] [[طائف]]<ref>المغازی، ج۳، ص۹۲۷؛ اعلام الوری، ج۱، ص۲۳۴ و دلائل النبوه، ج۵، ص۱۶۱.</ref> از این موارد است<ref> [[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۴۳۶-۴۳۷.</ref>. | *[[پیامبر]]{{صل}} پیش از [[نبرد]]، با افراد خبره و کارآزموده درباره شیوه و مکان جنگیدن و استفاده از جدیدترین سلاحها و روشهای [[جنگی]] [[مشورت]] میکرد. کندن [[خندق]] به پیشنهاد [[سلمان فارسی]]<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۳۴۳؛ تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۶۶؛ تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰ و السیرة النبویه، ج۲، ص۲۲۴.</ref> و استفاده از منجنیق و دبابّه<ref>دبابه، وسیلهای ساخته شده از چوب و پوست که رزمندگان در آن، وارد و به دیوار قلعه نزدیک میشدند تا به کمک آن از تیرها و آنچه که از بالا به سویشان پرت میشد، حفظ شوند. (ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۳۷۱.) گونهای ابزار جنگی قدیمی که هنگام محاصره شهر با آن دیوار شهر را خراب و به داخل آن نفوذ میکردند، چیزی شبیه به تانک با نفربر امروزی. (خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۸، ص۱۳.)</ref> در [[غزوه]] [[طائف]]<ref>المغازی، ج۳، ص۹۲۷؛ اعلام الوری، ج۱، ص۲۳۴ و دلائل النبوه، ج۵، ص۱۶۱.</ref> از این موارد است<ref> [[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۴۳۶-۴۳۷.</ref>. | ||
===استفاده از اصل غافلگیری === | ===استفاده از اصل غافلگیری === | ||
*[[هدف]] از این شیوه، [[شکست]] دادن نیروهای مادی و [[معنوی]] [[دشمن]] و واداشتن آنان به [[تسلیم]] برای جلوگیری از تلفات جانی کمتر بود؛ به این [[دلیل]]، [[پیامبر]] همواره مسیر نهایی و [[تدابیر]] در نظر گرفته شده را حتی از نیروهای اطلاعاتی | *[[هدف]] از این شیوه، [[شکست]] دادن نیروهای مادی و [[معنوی]] [[دشمن]] و واداشتن آنان به [[تسلیم]] برای جلوگیری از تلفات جانی کمتر بود؛ به این [[دلیل]]، [[پیامبر]] همواره مسیر نهایی و [[تدابیر]] در نظر گرفته شده را حتی از نیروهای اطلاعاتی پنهان میداشت و فقط [[فرماندهان]] و معاونان آنان از آنها باخبر بودند و جز [[تبوک]]<ref>المغازی، ج۳، ص۹۹۰؛ حمیری کلاعی، الإکتفاء، ج۱، ص۵۴۷؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۷۶ و ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۵، ص۲۳.</ref>، در تمامی [[نبردها]] مانند [[سریه]] [[عبدالله بن جحش]] و [[فتح مکه]]<ref>المغازی، ج۲، ص۷۹۷-۸۰۶.</ref> و [[غزوه]] بنی لحیان<ref>تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۹۵؛ عیون الاثر، ج۲، ص۱۱۹؛ الإکتفاء، ج۱، ص۴۴۸ و امتاع الاسماع، ج۱، ص۲۵۸.</ref> این شیوه به کار گرفته شد<ref> [[زینب ابراهیمی|ابراهیمی، زینب]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۴۳۷.</ref>. | ||
===[[انتخاب]] [[بهترین]] نقطه برای استقرار نیروها=== | ===[[انتخاب]] [[بهترین]] نقطه برای استقرار نیروها=== | ||
*این [[اقدام]] بر اساس شرایط ذیل صورت میپذیرفت: | *این [[اقدام]] بر اساس شرایط ذیل صورت میپذیرفت: | ||