جز
جایگزینی متن - 'سعیدیانفر، محمد جعفر و ایازی، سید محمد علی، [[فرهنگنامه' به 'سعیدیانفر و ایازی، [[فرهنگنامه'
جز (جایگزینی متن - ']] سعیدیانفر، محمد جعفر و ایازی، سید محمد علی، فرهنگنامه' به ' سعیدیانفر و ایازی، [[فرهنگنامه') |
جز (جایگزینی متن - 'سعیدیانفر، محمد جعفر و ایازی، سید محمد علی، [[فرهنگنامه' به 'سعیدیانفر و ایازی، [[فرهنگنامه') |
||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
در دیدگاه مشهور چنین چیزی امکان پذیر نیست که مخاطب [[شک]] وتردید [[پیامبر]] قرار گرفته باشد، و احتمال نخست باشد، زیرا ساحت [[مقدس]] [[پیامبر]] منزه از [[شک و تردید]] است به ویژه در امر [[وحی]] و ناسازگاری این معنا با آیاتی که [[خداوند]] بر [[ایمان]] [[پیامبر]] [[گواهی]] میدهد: {{متن قرآن|آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ}}<ref>«این پیامبر به آنچه از (سوی) پروردگارش به سوی او فرو فرستادهاند، ایمان دارد و همه مؤمنان به خداوند و فرشتگانش و کتابهایش و پیامبرانش، ایمان دارند (و میگویند) میان هیچ یک از پیامبران وی، فرق نمینهیم و میگویند: شنیدیم و فرمان بردیم؛ پروردگارا! آمرزش» سوره بقره، آیه ۲۸۵.</ref> همچنین این که: «فی» برای ظرفیت مجازی باشد مثل قول [[خداوند]] {{متن قرآن|فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَؤُلَاءِ}}<ref>«پس، از آنچه آنان میپرستند در گمان مباش؛ جز به همان روش که پدرانشان پیش از این، (بتها را) میپرستیدهاند پرستش نمیکنند و ما بهره آنان را به ایشان ناکاسته خواهیم داد» سوره هود، آیه ۱۰۹.</ref>. جای تردید است که سیاق [[گفتگو]] را مشخص کند گرچه [[پیامبر]] مخاطب است، ولی برای شنیدن، [[مشرکین]] این محاوره انجام شده باشد که خطاب غیر مستقیم تأثیر بیشتری در [[انسانها]] دارد، همانند این [[آیه]] {{متن قرآن|لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«و به تو و به پیشینیان تو وحی شده است که اگر شرک بورزی بیگمان کردارت از میان خواهد رفت و بیشک از زیانکاران خواهی بود» سوره زمر، آیه ۶۵.</ref>. (التحریر وا لتنویر، ج ۱۱ ص ۱۷۶-۱۷۷). | در دیدگاه مشهور چنین چیزی امکان پذیر نیست که مخاطب [[شک]] وتردید [[پیامبر]] قرار گرفته باشد، و احتمال نخست باشد، زیرا ساحت [[مقدس]] [[پیامبر]] منزه از [[شک و تردید]] است به ویژه در امر [[وحی]] و ناسازگاری این معنا با آیاتی که [[خداوند]] بر [[ایمان]] [[پیامبر]] [[گواهی]] میدهد: {{متن قرآن|آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ}}<ref>«این پیامبر به آنچه از (سوی) پروردگارش به سوی او فرو فرستادهاند، ایمان دارد و همه مؤمنان به خداوند و فرشتگانش و کتابهایش و پیامبرانش، ایمان دارند (و میگویند) میان هیچ یک از پیامبران وی، فرق نمینهیم و میگویند: شنیدیم و فرمان بردیم؛ پروردگارا! آمرزش» سوره بقره، آیه ۲۸۵.</ref> همچنین این که: «فی» برای ظرفیت مجازی باشد مثل قول [[خداوند]] {{متن قرآن|فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَؤُلَاءِ}}<ref>«پس، از آنچه آنان میپرستند در گمان مباش؛ جز به همان روش که پدرانشان پیش از این، (بتها را) میپرستیدهاند پرستش نمیکنند و ما بهره آنان را به ایشان ناکاسته خواهیم داد» سوره هود، آیه ۱۰۹.</ref>. جای تردید است که سیاق [[گفتگو]] را مشخص کند گرچه [[پیامبر]] مخاطب است، ولی برای شنیدن، [[مشرکین]] این محاوره انجام شده باشد که خطاب غیر مستقیم تأثیر بیشتری در [[انسانها]] دارد، همانند این [[آیه]] {{متن قرآن|لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«و به تو و به پیشینیان تو وحی شده است که اگر شرک بورزی بیگمان کردارت از میان خواهد رفت و بیشک از زیانکاران خواهی بود» سوره زمر، آیه ۶۵.</ref>. (التحریر وا لتنویر، ج ۱۱ ص ۱۷۶-۱۷۷). | ||
ولی به جای این همه [[تأویل]] و توجیه، واقعا چه اشکالی دارد که در مرحله نخست این [[آیه]] خطاب به خود [[پیامبر]] شده باشد و جنبه [[تربیتی]] و هشدار و یا [[پیشگیری]] برای [[تحفظ]] [[مقام عصمت]] باشد و نه این که او در اصل [[وحی]] و یا معانی آن تردید دارد، بلکه به معنای جلوگیری از وقوع [[شک]] باشد، مثل آن دسته از آیاتی که با تعبیرهای مختلف [[پیامبر]] را از [[اجبار]] و اکراه کردن دیگران پرهیز میدهد و معنای آن این نیست که [[پیامبر]] چنین کاری انجام میدهد، بلکه در [[مقام]] گوشزد و یاد آوری و [[پیشگیری]] و [[تربیت]] است. در این جا هم نمیخواهد بگوید، تو [[شک]] داری، بلکه میگوید: «فَإِنْ کنْتَ» اگر [[شک]] داری و این امر شگفت انگیزی نیست که در سراسر [[قرآن]] دیده میشود که به [[پیامبر]] خود [[عشق]] میورزد و نگران اوست و مانند دهها [[آیه]] دیگر که لحن انذاری، توبیخی، یا تعلیمی، یا جنبه [[پیشگیری]] دارد، هشدار میدهد، که اگر از آنچه به سوی تو نازل کردهایم در تردیدی، از کسانی که پیش از تو [[کتاب ]][آسمانی] میخواندند بپرس. البته چنین روش و تعلیمی در مرحله دوم میتواند خطاب به [[مسلمانان]] باشد، که شما هم برای افزایش [[ایمان]] و یا برطرف شدن [[شک]] به دیگران و [[کتب پیامبران پیشین]] مراجعه کنید وخواهید دید که این [[معارف]] در کتابهای گذشته وجود دارد و این کتاب افزون بر این که [[مصدق]] آن کتابها است، [[مهیمن]] و فراتر از آن [[معارف]] است {{متن قرآن|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}}<ref>«و ما این کتاب را به سوی تو به درستی فرو فرستادهایم که کتاب پیش از خود را راست میشمارد و نگاهبان بر آن است؛ پس میان آنان بنابر آنچه خداوند فرو فرستاده است داوری کن و به جای آنچه از حق به تو رسیده است از خواستههای آنان پیروی مکن، ما به هر یک از شما شر» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر| | ولی به جای این همه [[تأویل]] و توجیه، واقعا چه اشکالی دارد که در مرحله نخست این [[آیه]] خطاب به خود [[پیامبر]] شده باشد و جنبه [[تربیتی]] و هشدار و یا [[پیشگیری]] برای [[تحفظ]] [[مقام عصمت]] باشد و نه این که او در اصل [[وحی]] و یا معانی آن تردید دارد، بلکه به معنای جلوگیری از وقوع [[شک]] باشد، مثل آن دسته از آیاتی که با تعبیرهای مختلف [[پیامبر]] را از [[اجبار]] و اکراه کردن دیگران پرهیز میدهد و معنای آن این نیست که [[پیامبر]] چنین کاری انجام میدهد، بلکه در [[مقام]] گوشزد و یاد آوری و [[پیشگیری]] و [[تربیت]] است. در این جا هم نمیخواهد بگوید، تو [[شک]] داری، بلکه میگوید: «فَإِنْ کنْتَ» اگر [[شک]] داری و این امر شگفت انگیزی نیست که در سراسر [[قرآن]] دیده میشود که به [[پیامبر]] خود [[عشق]] میورزد و نگران اوست و مانند دهها [[آیه]] دیگر که لحن انذاری، توبیخی، یا تعلیمی، یا جنبه [[پیشگیری]] دارد، هشدار میدهد، که اگر از آنچه به سوی تو نازل کردهایم در تردیدی، از کسانی که پیش از تو [[کتاب ]][آسمانی] میخواندند بپرس. البته چنین روش و تعلیمی در مرحله دوم میتواند خطاب به [[مسلمانان]] باشد، که شما هم برای افزایش [[ایمان]] و یا برطرف شدن [[شک]] به دیگران و [[کتب پیامبران پیشین]] مراجعه کنید وخواهید دید که این [[معارف]] در کتابهای گذشته وجود دارد و این کتاب افزون بر این که [[مصدق]] آن کتابها است، [[مهیمن]] و فراتر از آن [[معارف]] است {{متن قرآن|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}}<ref>«و ما این کتاب را به سوی تو به درستی فرو فرستادهایم که کتاب پیش از خود را راست میشمارد و نگاهبان بر آن است؛ پس میان آنان بنابر آنچه خداوند فرو فرستاده است داوری کن و به جای آنچه از حق به تو رسیده است از خواستههای آنان پیروی مکن، ما به هر یک از شما شر» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۲۸۵-۲۸۸.</ref>. | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||