جز
جایگزینی متن - 'قسم' به 'قسم'
جز (جایگزینی متن - ']]{{متن قرآن' به ']]: {{متن قرآن') |
جز (جایگزینی متن - 'قسم' به 'قسم') |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==واژهشناسی لغوی== | ==واژهشناسی لغوی== | ||
* [[بدعت]] در لغت به معنای [[نوآوری]] یا اختراع چیزی بدون نمونه پیشین است<ref>لسان العرب، ج۱، ص۳۴۲؛ مقاییس اللغه، ج۱، ص۲۰۹، «بدع».</ref> و در اصطلاح متون و [[منابع اسلامی]] عبارت است از عملی که اصل و پایهای در [[شریعت]] نداشته باشد<ref>الاعتصام، ج۱، ص۲۳؛ فتح الباری، ج۱۳، ص۲۱۲.</ref> یا وارد ساختن چیزی که جزء [[دین]] به شمار نمیرود در [[دین]]<ref>الروضة البهیه، ج۱، ص۵۸۱؛ غنائم الایام، ج۱، ص۲۷۷.</ref>. برخی دیگر [[بدعت]] را اعم از زیاد کردن چیزی در [[دین]] یا کم کردن از آن دانستهاند<ref>رسائل، ج۲، ص۲۶۴؛ البحرالرائق، ج۱، ص۶۱۱.</ref>. برخی [[فقیهان]] [[اهل سنت]] هرگونه [[نوآوری]] را [[بدعت]] شمرده، آن را به [[بدعت]] [[پسندیده]] و [[ناپسند]] تقسیم کردهاند<ref>فتح الباری، ج۱۳، ص۲۱۲؛ مغنی المحتاج، ج۴، ص۴۳۶؛ حواشی الشروانی، ج۱۰، ص۲۳۵.</ref>. گروهی دیگر از اینان [[بدعت]] را به ۵ | * [[بدعت]] در لغت به معنای [[نوآوری]] یا اختراع چیزی بدون نمونه پیشین است<ref>لسان العرب، ج۱، ص۳۴۲؛ مقاییس اللغه، ج۱، ص۲۰۹، «بدع».</ref> و در اصطلاح متون و [[منابع اسلامی]] عبارت است از عملی که اصل و پایهای در [[شریعت]] نداشته باشد<ref>الاعتصام، ج۱، ص۲۳؛ فتح الباری، ج۱۳، ص۲۱۲.</ref> یا وارد ساختن چیزی که جزء [[دین]] به شمار نمیرود در [[دین]]<ref>الروضة البهیه، ج۱، ص۵۸۱؛ غنائم الایام، ج۱، ص۲۷۷.</ref>. برخی دیگر [[بدعت]] را اعم از زیاد کردن چیزی در [[دین]] یا کم کردن از آن دانستهاند<ref>رسائل، ج۲، ص۲۶۴؛ البحرالرائق، ج۱، ص۶۱۱.</ref>. برخی [[فقیهان]] [[اهل سنت]] هرگونه [[نوآوری]] را [[بدعت]] شمرده، آن را به [[بدعت]] [[پسندیده]] و [[ناپسند]] تقسیم کردهاند<ref>فتح الباری، ج۱۳، ص۲۱۲؛ مغنی المحتاج، ج۴، ص۴۳۶؛ حواشی الشروانی، ج۱۰، ص۲۳۵.</ref>. گروهی دیگر از اینان [[بدعت]] را به ۵ قسم [[واجب]]، [[حرام]]، [[مکروه]]، [[مستحب]] و [[مباح]] تقسیم کردهاند<ref>حاشیة رد المحتار، ج۱، ص۶۰۳؛ صحیح مسلم، ج۶، ص۱۵۴؛ فتح الباری، ج۱۳، ص۲۱۳.</ref>؛ ولی در [[روایات]] فراوانی که از طریق [[شیعه]] و [[اهل سنت]] [[نقل]] شده به گونه مطلق هر بدعتی عامل [[گمراهی]]<ref>الکافی، ج۱، ص۵۶؛ صحیح مسلم، ج۳، ص۲۳۵؛ سنن ابنماجه، ج۱، ص۱۶.</ref> و دور شدن از [[سنت]] به شمار رفته<ref>الکافی، ج۱، ص۵۸؛ مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۳۲۴.</ref> و [[مسلمانان]] به [[برائت]] جستن از آنها [[مأمور]] گشتهاند<ref>کنزالعمال، ج۱، ص۳۸۸؛ وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۲۶۷.</ref>، بر این اساس، باید تقسیمات یاد شده را به [[بدعت]] لغوی مربوط دانست؛ نه [[بدعت]] اصطلاحی، زیرا [[نوآوری]] گاهی [[پسندیده]] و گاهی [[ناپسند]] است<ref>فی ظلال التوحید، ص۱۱۴.</ref>، چنانکه از نظر تکلیفی نیز میتواند یکی از [[احکام]] پنجگانه مذکور را داشته باشد؛ اما افزودن چیزی بر [[دین]] همواره [[ناپسند]] و [[حرام]] است<ref>بحارالانوار، ج۳۱، ص۱۴.</ref>. برخی علت این تقسیمبندی را توجیه سخن [[خلیفه دوم]] درباره [[نماز]] تراویح دانستهاند که پس از [[امر]] به [[جماعت]] [[خواندن]] آن این کار را بدعتی [[نیکو]] شمرد<ref>بحارالانوار، ج۷۱، ص۲۰۳؛ البدعه، باقری، ص۱۴۱ـ۱۴۳.</ref>. درباره اینکه [[بدعت]] فقط [[اعتقادات]] و [[احکام]] [[عبادی]] را در برمیگیرد یا شامل امور عادی نیز میشود [[فقها]] [[اختلاف]] نظر دارند؛ از سخن برخی برمیآید که [[نوآوری]] در امور عادی [[زندگی]] نیز در صورتی که منتسب به [[شریعت]] نباشد، [[بدعت]] است<ref>فی ظلال التوحید، ص۱۱۳ـ۱۱۴؛ البدعه، سبحانی، ص۷۶.</ref>؛ ولی برخی دیگر اینگونه نوآوریها را [[بدعت]] ندانسته و گفتهاند: در صورتی که [[نوآوری]] در امور عادی با آنچه [[خداوند]] منع کرده [[مخالف]] باشد، شخص تنها مرتکب [[عمل]] [[حرام]] گردیده است؛ نه [[بدعت]]، زیرا [[نوآوری]] او به نام [[دین]] نبوده است<ref>فی ظلال التوحید، ص۱۱۳ـ۱۱۴؛ البدعه، سبحانی، ص۷۶.</ref><ref>[[یعقوب علی برجی|برجی، یعقوب علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص ۴۰۹ - ۴۱۹.</ref> | ||
==[[بدعت]] در [[قرآن]]== | ==[[بدعت]] در [[قرآن]]== | ||